Leita í fréttum mbl.is

Bloggfćrslur mánađarins, apríl 2012

Ójarđtengd samanburđarárátta háir Íslendingum

Ég verđ ađ lýsa mig sem verandi á algerlega öndverđri skođun viđ sumt ţađ sem Pétur Gunnarsson rithöfundur segir í ţessu viđtali. Ţ.e.a.s ef ég les viđtaliđ rétt og sé ekki ađ misskilja ţađ sem ég bendi á hér fyrir neđan.

Ţađ var einmitt samanburđarárátta Íslendinga sem bjó til banka- og útrásarbóluhruniđ hér. Ţar báru toppfígúrur innlensku senunnar sig saman viđ ţađ sem ţeir sáu í útlöndum. Og án ţess ađ gera sér grein fyrir eđli samanburđarins og eđli ţeirra hvata sem samanburđurinn hafđi ţrýst ţeim út í.

Bólur eru í eđli sínu samanburđar-vopnakapphlaup um ađ verđa ekki álitinn heimskari, minna ríkur og ađ minnsta kosti jafn mikiđ vouge-horuđ eđa svart-sólbrúnni en nágranninn. Ţetta er "hedging your self against stupidity". Ótrúlega margir hoppa á ţennan vagn ţegar honum er ekiđ inn götuna. Ţegar ţađ gersit ţá verđur til bóluferli og eins konar innvortis samanburđar styrjöld. En sjálfur hvatinn er oftast samanburđurinn viđ ţađ sem stuttlega hugsandi gestir fá nasaţefinn af á of stuttum ferđum sínum erlendis.

Stundum finnst mér ađ Íslendingar séu samanburđaróđir í eina átt ţ.e. inn_á_viđ ţegar ţeir eru heima hjá sér, en hins vegar ţveröfugt ţegar ţeir eru á erlendri grundu. Ţetta er ţó skárra en ađ vera danskur, sćnskur, ţýskur eđa franskur, ţar sem allt er alltaf best heima — alveg sama hvađ — séđ jafnt utan frá sem innan.

Tímaritin og blöđin; hér vandast máliđ ađ sumu leyti nokkuđ. Vönduđ umfjöllun um vitleysu er varhugaverđ, datt mér í hug, ţegar einn virtasti prófessor danskrar ţjóđhagfrćđi lét kandídatsritgerđ dóttur minnar bíđa dóms og laga, međ ţeirri afsökun ađ hann vćri ađ ljúka viđ vandađa blađagrein í Berlingske, um ađ Danir ćttu ađ taka upp evruna, korter í hrun hennar. Ţađ vćri greinilega ekki lengur nóg ađ upplýsa efasemdarmenn međ vandađri blađagrein í ny og nć í Information. Sem annađ og einfaldara dćmi um evrópska útgáfuvöndun má nefna horrenglu tímaritiđ Vogue. Ţađ selst í um ţađ bil í 2-3 ţúsund eintökum (sem er kannski upplag hins eftirlifandi ađals) í allri Evrópu. Kaupendur eru nćstum alfariđ auglýsingastofur sem nota blađiđ til ađ klippa í ţađ og herma eftir ţví í sínum blöđum. En sannleikurinn er sá ađ tímarit og dagblöđ koma hvergi út í stórum upplögum í Evrópu, nema einmitt á Íslandi. Sannleikurinn er einnig sá ađ almenningur í Evrópu les hvorki tímarit né dagblöđ. Hann les heldur ekki bćkur. Hann er illa upplýstur, óvitandi og ótrúlega alltaf án náins jarđsambands viđ ţađ sem er ađ gerast í elítuvćddu samfélagi flestra ríkja gömlu Evrópu. Stćrsta prentađa tímaritiđ sem kemur út á hverjum degi í Evrópu er ţýska s___ritiđ Bild.

Miđađ viđ mannfjölda, ađstćđur og forsendur er Vikan líklega stćrsta, besta og vandađasta tímarit í allri Evrópu. Hćgt er ađ nefna fleiri dćmi.

Á velmektar árum Morgunblađsins kom blađiđ út í jafn mörgum eintökum og stćrstu blöđ á Norđurlöndum gera nú. Og nú er blađiđ einnig lesiđ á tölvuskjám í stýrikerfum og á interneti ţví sem Ameríka skaffađi gömlu Evrópu, sem ţví miđur enn er ađ lesa niđur um sjálfa sig í Vouge.

Ţetta er mín skođun: Ég bjó í 25 ár í Evrópu og ţrautreyndi ţar áhrifamátt margra tímarita og dagblađa međ ţví ađ kaupa af ţeim hundrađ sinnum of hátt verđlagt auglýsingapláss, undir beina markađsfćrslu. Ýmislegt er hćgt ađ lćra um ţađ fólk sem les evrópsku pressuna međ ţví ađ tala viđ fólkiđ sjálft og ţjónusta ţađ. Ađ tala persónulega viđ 25.000 manns var ansi lćrdómsríkt.

Ţessar tvćr skođanir um ofangreind atriđi í ágćtisviđtalinu viđ Pétur, finnst mér nokkuđ góđ dćmi um ţađ sem ég vil kalla "vanhugsađa sveitamennsku". Afsakiđ. Mesta sveitamennskan á Íslandi á enn ţá heima í Reykjavík. En ekta, upprunaleg og vel gróin íslensk sveitamennska er einn af hinum duldu fjársjóđum okkar lands. Ekkert jafnast á viđ "the real thing". Ţađ var einmitt ţessi "real sveita thing" sem kom í veg fyrir ađ viđ gengum í Sovétríkin á sínum tíma og ađ viđ fengum loksins fast slegnar okkar eigin 200 sjómílur. Reykjavík hefđi ţó sennilega gengiđ í Sovétiđ sjálft, hefđi hún ráđiđ, en Ísland ţó ekki. Landiđ ekki.

Stundum velti ég ţví fyrir mér hvort Sovétríkin vćru ekki ennţá lifandi hefđi viljađ svo illa til ađ Margaret Thatcher og Ronald Reagan hefđu ekki veriđ á sínum stađ á einmitt réttum tíma. Rétt fólk sem hafđi rétt fyrir sér á réttum tíma. Eiginlega er ég nokkuđ viss um ađ Sovétríkin vćru enn lifandi og ţá međ ađstođ samburđarmanna ţess í Vestri. Og einmitt vegna ótta burđarmanna ţeirra viđ hruniđ. Nú er ţađ evran og esb sem mega ekki falla. Ţađ verđur ađ hindra hruniđ. 

Ekki var skrítiđ ađ Pelle skyldi fara til Ameríku í kringum 1900, tćpum tveim öldum eftir ađ átthagafjötrakerfiđ og bćndaánauđin voru tekin upp í Evrópu

Fyrri fćrsla
 

mbl.is Samanburđarleysi háir Íslendingum
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Spánn missir langtíma lánshćfnismat og einkunn. Evran virkar ekki

Fjármálakerfi evrusvćđis virka ekki. Tröllaukiđ 24,4 prósent atvinnuleysi ríkir á Spáni og skattatekjur ríkissjóđs féllu um 2,5 prósent á fyrsta fjórđungi ársins í ţessu 12. stćrsta hagkerfi heimsins.
 
Í gćrkvöldi lćkkađi matsfyrirtćkiđ Standard & Poor's langtíma lánshćfnismat evruríkissjóđs Spánar um tvö ţrep; niđur í BBB+ flokk. Ţarna missti ríkissjóđur Spánar sitt síđasta A. Skuldatryggingaálag á ríkissjóđ Spánar var 473 punktar í gćr — 212 punktum hćrra en á ríkissjóđ íslensku krónunnar — og hver veit hvar ţađ verđur á morgun eftir tilkynningu gćrkvöldsins.  

Sagđi Standard & Poor's ađ horfurnar á ţví ađ ríkissjóđur Spánar muni halda ţessari nýju BBB+ einkunn áfram, vćru neikvćđar, sem getur ţýtt ađ lánshćfnismat ríkissjóđs landsins verđi innan skamms lćkkađ enn frekar en fimm sinnum orđiđ er, frá 2008.

Helsta undirliggjandi orsök vandamála Spánar er sú ađ Spánn tók upp evru og situr fast undir skuldafjalli vanvita evrubankakerfis sem landiđ reis aldrei undir. Skuldirnar urđu til í stćrstu byggingarbólu sögunnar — frá ţví pýramídar Egyptalands risu — ţegar fjármálabóla evrunnar sprakk voriđ 2009, eftir tíu ára peningastjórn ECB-seđlabanka Evrópusambandsins. Raunstýrivextir voru neikvćđir í langan tíma og peningar í landinu rangt verđlagđir. Fyrir ţetta geldur nú varnarlaus spćnska ţjóđin međ yfirvofandi ríkisgjaldţroti, tröllauknu atvinnuleysi, vaxandi óróleika, niđurbrotnu samfélagi og glötuđu fullveldi í peninga- og stjórnmálum.

Áđur en ţessi risavaxna fjármálabóla evrusvćđis sprakk, ţá var ríkissjóđur Spánar mun minna skuldsettur en ríkissjóđur Ţýskalands, ţ.e.a.s hann skuldađi áriđ 2007 um ţađ bil 35 prósent landsframleiđslu sinnar á međan ţýska ríkiđ skuldađi nćstum tvöfalt hćrra hlutfall sinnar landsframleiđslu. Skuldum einkageirans var síđan undir áföllum laumađ yfir á ríkissjóđ Spánar — skattgreiđendur — fyrir tilstuđlan og ţrýsting yfirvalda evrusvćđis í örvćntingarfullum tilraunum ţeirra til ađ bjarga myntbandalagi Evrópusambandsins frá óumflýjanlegri tortímingu. Yfirvöld evrusvćđis heita ţýskir bankar í Ţýskalandi og franskir bankar í Frakklandi. Svo getur fariđ ađ Spánverjar verđi ţjóđargjaldţrota eins og ađrar evruţjóđir eru nú ţegar ađ verđa í evrum og verđi, evrunnar vegna, smá saman innlimađir í nýtt ríki Evrópusambandsins, sem er í smíđum.

Össur Skarphéđinsson Samfylkingarráđherra er líklega fyrsta Evrópumenniđ í sögunni sem lýsir ţví opinberlega yfir ađ hin endanlega langtímalausn allra hagsmuna og vandamála ţeirra, sé ađ finna í Evrópu. Ólíklegt er ađ nokkur annar í sögunni hafi áđur ţorađ ađ stíga fram og segja ţetta opinberlega. Krefst ţessi vandamálagreining Össurar áđur útgefinnar yfirlýsingar um hundsvit hans á banka- og peningamálum ţjóđar?

Mikiđ hrun hefur veriđ og er nú í lánveitingum úr brotnum banakerfum evrusvćđis. Svo virđist sem bankakerfin séu ađ skrúfa evrusvćđiđ í sundur svo ţau geti passađ sig á ţví ađ verđa ekki sá hluti ţess sem lendir í langtímalausn Össurar. Ţau draga til baka skuldbindingar sínar yfir landamćri evruríkja. Koma sér út úr öđrum evruríkjum eins hratt og ţau geta. Ţau eru ađ leysa evrusvćđiđ upp í reynd. Og ECB-seđlabanki Evrópusambandsins er búinn međ peningana, einu sinni enn, segir FT

Sex vikna tímabili framtíđarlausnar evrunnar er nú lokiđ. Í millitíđinni hefur ECB notađ tímann vel og gefiđ út margar neyđarskýrslur. Seđlabanki ţessi án ríkis er ađ reyna ađ fylkja eftirlifandi mönnum á bak viđ ţá seđla sína sem eftir eru, ţ.e.a.s. áđur en ţeir stökkva fyrir borđ og seđlabankinn glatar pólitískri viđskiptavild sinni međal öxulvelda evrusvćđis. Ágćtt er ţá ađ rifja upp hiđ liđna;

Fimmtudagur, 15. mars 2012; Nýlegt "trilljón" evru upplausnar-neyđarlán ECB-seđlabankans til vissra bankakerfa evrulanda mun á móti upphaflegum vćntingum ađeins hjálpa bönkunum og hvetja ţá til ađ grafa sig enn dýpra niđur í byrgi sín. Ađstođa ţá viđ ađ einangra sig enn pottţéttar frá öđrum bankakerfum á millibankamarkađi evrusvćđis (loka landamćrum) og undirbúa ţá undir ţađ sem koma skal. Ţ.e.a.s lánin munu frekar leysa peningasvćđi evrunnar upp en hitt. Ekkert af peningunum fer í útlán til fyrirtćkja né heimila.
 
Veruleikafirrtur ECB-seđlabanki Evrópusambandsins rćđur engu um hvađ bankar gera viđ peninga sína. Hann veit ađ 3 ára LTRO-neyđarlánin hér fyrir ofan hafa mistekist. En kennir lélegri eftirspurn í hagkerfunum um ađ bankarnir noti peningana í annađ en ţeir áttu ađ fara í á sama tíma og hann og öxulyfirvöld evrulanda fyrirskipa enn meiri niđurskurđ í ţessum sömu hagkerfum sem eru hvort sem er ađ krypplast saman og ţverra norđur og niđur skattagrunn sinn. Ţetta er eins og Storm P. vélin í ríkisstjórnun Össurar á Helguvíkur Heidi í kofa Steingríms á Fjöllum međ varalit Jóhönnu. Hér ţarf greinilega ađ gefa út nýtt DIKTAT!

Fjárfestingarhlutfall í Danmörku falliđ 30 ár aftur í ESB-tímann

Fjárfestingarhlutfall atvinnulífsins í Danmörku miđađ viđ verđmćtasköpun 
 
Til ađ finna samsvarandi lágt hlutfall fjárfestinga atvinnulífsins í hagkerfi Danmerkur, verđum viđ ađ leita aftur í tímann til ársins 1982. Alveg út í vinstri kant myndarinnar, sem gerđ er af samtökum launţegahreyfinga í Danmörku, AE. Myndin nćr ţví miđur ekki lengra en 30 ár aftur í ESB-tímann, sem hófst í Danmörku áriđ 1973.

Ţessi mynd sýnir okkur ţróun hins svo kallađa fjárfestingarhlutfalls atvinnulífsins í einkageiranum miđađ viđ ţá verđmćtasköpun sem kemur út úr öllum fyrirtćkjum landsins (ţ.e.a.s: velta ţeirra ađ frádregnum launum, vörunotkun, sköttum, gjöldum og verđbólgu).
 
Falli ţetta hlutfall óeđlilega mikiđ ţá ţýđir ţađ ađeins eitt; fyrirtćkin eru ađ vinna međ meira og meira úrelt framleiđsluapparat. Ţegar ţađ úreldist ţá gerist tvennt; 1. Ef nýjungar og tćkniframfarir eru ekki á ný byggđar inn í framleiđsluapparatiđ ţá verđur ţađ úrelt og ónothćft, óarđbćrt og ósamkeppnishćft - eđa - 2. Ţá verđur sjálft vinnuafliđ sem vinnur viđ framleiđsluapparatiđ ónothćft, ţví ţađ er ekki hćgt ađ auka framleiđni ţess á međan ţađ stendur og stundar störf sín međ úr sér gengnu framleiđsluapparati. Ný tćkni verđur ađ koma til og byggjast inn í apparatiđ. Annars er engin ástćđa til ađ festa fé í ţví sem úr apparatinu kemur. Ţú ferđ á hausinn og fólkiđ missir vinnuna. Eđa, ţú lćkkar laun ţess, kaupir ţér svipu og pískar ţađ áfram til ađ hlaupa hrađar og hrađar fyrir lćgri og lćgri laun. Dćmi; hin endurfrumvarpađa sovéska síđutogaraáćtlun Steingríms J. Sigfússonar, Jóhönnu Sigurđardóttur og Össurar Skarphéđinssonar.

Takiđ eftir ţví ađ inn í myndina getum viđ bókfćrt fjögur vođalega merkileg ESB-ártöl; Ţađ fyrsta; gengisbinding dönsku krónunnar viđ snúrustaur niđri í Ţýskalandi áriđ 1982, sem fyrir alvöru markar upphaf ERM II og uppţornunar Danmörku. Hiđ annađ; Ţjóđaratkvćđis greiđslu Dana til Brussel um "EF-pakkann" áriđ 1986, sem samanstóđ af miklum lagabálki sem átti ađ samhćfa fyrirtćkjalöggjöf og búa til hinn svo kallađa innri markađ, sem enn í praxís er einungis kenning á blađi í skúffufélagi embćttismannaveldis Brussels. Ţađ ţriđja; Gangsetningu fullveldis- og peningalegs sýklahernađar evrunnar á 12 lönd áriđ 1999. Hiđ fjórđa; gildistaka hinnar nýju stjórnarskrár Evrópusambandsins, sem eftir níu ára baráttu gegn fólkinu og á barmi hruns í desember 2007, var loksins stađfest. Hún átti ađ bjarga Evrópu, hvorki meira né minna. Bjarga henni frá öllu ţví sem ESB hefur kallađ yfir álfuna. 

Ţiđ hljótiđ ađ sjá hve allt ţetta mikla og stórfenglega bjargrćđi Evrópusambandskommúnismans hefur gagnast fjárfestingum í atvinnulífinu í Danmörku. Ef ţiđ sjáiđ ekki árangurinn, ja, ţá er bara ađ stara fastar og fastar á myndina ţar til hún breytist í Össur. Sumir myndu ţó segja, nei sé ekki neitt ţvert á móti, ţegar ţeir horfa á myndina.

Talnasería AE nćr ekki lengra aftur í tímann en til ársins 1982. Hvađ skyldi gerast ef viđ förum lengra aftur í tímann. Aftur fyrir sköpun hins innri alheims Evrópusambandsins í Danmörku áriđ 1973. Út fyrir myndina (OMG)

Viđ finnum fram nýja en gamla og svipađa mynd úr skjalasafni danska seđlabankans. Hvađ sýnir hún? Jú, hún sýnir okkur ţađ sama og myndin frá AE. En hún nćr hins vegar miklu lengra aftur í tímann. Og skali myndarinnar er annar. Hér er ţetta fjárfestingarhlutfall atvinnulífsins sýnt sem hlutfall af allri landsframleiđslunni. Hin fyrri sýndi okkur hlutfalliđ og breytingar ţess miđađ viđ verđmćtasköpun atvinnulífsins, ađeins. 
 
Fjárfestingarhlutfall atvinnulífsins í Danmörku miđađ viđ landsframleiđsluna
 
Hér sjáum viđ ađ fjárfestingarhlutfall atvinnulífsins var miklu miklu meira áđur fyrr. En svo kom big bang: Danmörk gekk í ESB áriđ 1973. Siđan ţá hefur landinu hreint ekki farnast vel hvađ varđar fjárfestingar atvinnulífsins.

Úr heimilisgeira dönsku ţjóđarinnar — sem dćmi um ESB styrkleikann — er vert ađ minnast ţess ađ íbúđarbyggingar á Reykajvíkursvćđinu voru í langan tíma fleiri ađ fjölda til og ađ fermetratölu á ári hverju en ţćr voru á öllu Kaupmannahafnarsvćđinu. Jafnvel áđur en Ísland fór út í bankagröft. Og ekkert nýtt veglegt hótel var til dćmis byggt á öllu Kaupmannahafnarsvćđinu frá cirka 1977 til 2002. Mynd 3.A (Investeirngskvote B&A) á blađsíđu ţrjú í skýslu AE, sýnir okkur fjárfestingarhlutfalliđ í bygginga- og mannvkirkjagerđ fyrirtćkjanna á móti verđmćtasköpun ţeirra. Byggingar endast lengur en sjálf framleiđslutćkin. En hlutfalliđ er samt sífellt og nćstum án 30 ára afláts niđur á viđ.

Í Danmörku búa nú um 5,45 milljón sálir
  • 1.200,000 eru eftirlauna- og ellilífeyrisţegar á framfrćslu hins opinbera ađ mestum hluta til
  • 840.000 manns á fullri framfćrslu hins opinbera viđ ađ gera ekki neitt
  • 700.000 eru opinberir starfsmenn á fullri framfćrslu verđmćtasköpunar einkageirans (búa ekki til nein verđmćti)
  • 900.000 eru börn undir 14 ára aldri
  • 300.000 eru námsmenn eđa álíka
  • Atvinnuleysi hefur ekki fariđ niđur fyrir bankakreppuhlutfall í samfellt 30 ár, ađ fimm árum undanskildum; ţ.e. á fjármálabóluárum ECB-seđlabanka Evrópusambandsins. Ţađ er nú um 8 prósent.
3 af hverjum 4 kjósendum eru á framfćrslu hins opinbera, ađ fullu leyti, ađ hluta til eđa eru opinberir starfsmenn. Ţetta er nokkurs konar dópsala stjórnmálamanna.
 
Vilt ţú fjárfesta ţig í bremsuklossum ESB?
 
Fyrri fćrsla
 

Stjórnmálaflokkar ţurfa ađ eiga meira en góđ stýrikerfi - og engin símafélög

Sjálfsagt hafa sumir — međ öđru eyranu — veitt ţví eftirtekt ađ í kvöld kom ţrítugasta og annađ uppgjör Apple í röđ ţar sem markađurinn (fjármála) hafđi ađ miklu leyti rangt fyrir sér, gleymdi sér í ţoku smáatriđa, en sást yfir grundvallaratriđin. Markađurin mun lenda smá stund, smjatta á stađreyndum, en síđan vefja sig á ný inn í ţokuslör spunans. Ađ hafa á röngu ađ standa í ţrjátíu og tveimur kosningum í röđ verđur ađ teljast visst afreksverk.

Ţannig stjórnmálaflokka ţekkjum viđ flest. En hvađ er ţá ađ hjá sumum ţeirra? ef svo mćtti ađ orđi komast.

Spain is having a terrible economic situation - it's an unusual case

Á fertugustu og ţriđju mínútu símaráđstefnunnar sagđi Tim Cook ţetta: "Spánn er í hrćđilegu efnahagslegu ástandi." Greinandi Barclays spurđi greiningarlega spurninga sinna í símann alla leiđ frá Grillstöđum á fjöllum. Skyldi greinandinn vita ađ Spánn er í evrum í ESB og ađ 50,5 prósent ungs fólks gengur ţar um atvinnulaust? Athugasemdir Tims Cook um ţann áttavita sem símafélög verđa ađ stýra rekstri sínum eftir, komu mér ekki á óvart. Vel ađ merkja; ţetta eru símafélögin sem einu sinni ćtluđu ađ stýra innihaldi og frambođi á netinu í stađ ţess ađ einbeita sér ađ frumhlutverki sínu; ađ afhenda innviđi. Ćtluđu ađ stjórna ţví hvađ fćri og fćri ekki í gegnum tćki ţeirra. Ţau ţurfa ađ fara ađ passa sig.

Ţađ er ekki nóg ađ eiga gott stýrikerfi. Mađur ţarf einnig líkamlega ađ eiga ţann stökkpall sem mađur stendur á og tekur stökkiđ frá.

Hver er stökkpallur ţinn? Og hefur ţú, flokkur, veriđ honum trúfastur. Alltaf.

Fyrri fćrsla

Seđlabanki Vestfjarđa yfirgefur krónuna 


Seđlabanki Vestfjarđa yfirgefur krónuna

Úrsögn Vestfjađra úr landshluta myntbandalagi Íslands kom seint í gćrkvöldi. Ţolinmćđin var ţrotin. Vestfirđir hófu á miđnćtti stimplun peningaseđla í umferđ. Fjöldi manna voru ađ störfum í viđskiptabankakerfi Vestfjarđa í nótt. Allir seđlar í viđskiptabönkum voru stimplađir. Ţegar ţeir opna á ný mun hin nýja merkta mynt Vestfjarđa taka gildi. Nýir peningaseđlar eru í prentun og koma ţeir til seđlabanka Vestfjarđa međ nćstu skipum. Ţeir verđa ţá samstundis settir í umferđ. Gömlu og stimpluđu seđlarnir munu strax verđa innleysanlegir á genginu einn á móti einum. Gengiđ gagnvart Reykjavíkurhérađskrónu mun líklega ţróast á ţeirri forsendu ađ bankakerfi Reykjavíkurhérađs eru afar illa farin og útflutningstekjur ţess svćđis myntbandalagsins litlar.

Enn fremur er taliđ ađ Reykjavíkurhérađssvćđiđ hafi um all langt skeiđ lifađ langt um efni fram. Atvinnuleysi í íslenska myntbandalaginu er hćst á Reykjavíkursvćđinu og hefur ţađ veriđ mjög hátt of lengi. Telja hagfrćđingar ađ framtíđ Reykjavíkurhérađs sé háđ hćfni svćđisins til ađ fćđa sig og klćđa undir mynt sem ţá er komin er út tengslum viđ ţađ sem áđur var.

Byggingariđnađur og hinar skapandi listir hérađsins munu eiga erfitt uppdráttar ţví öll innflutt ađföng og allur sá flugvéla- og skipafloti sem svćđiđ hefur notfćrt sér hingađ til, hefur ađ mestu leyti veriđ fjármagnađur međ gjaldeyristekjum sjávarútvegs ásamt gjaldeyrissparandi afurđum landbúnađar; sem og íbúar Reykjavíkurhérađs hafa einnig neytt. Hann er ţá er ekki lengur viđstaddur á svćđinu, ţ.e.a.s ef illa fer og myntbandalagiđ leysist alveg upp. Ljóst er ađ kvikmynda- og ţáttagerđ getur ekki stađiđ undir innflutningi matvćla fyrir alla íbúa Reykjavíkurhérađs. Ţróunarađstođ frá alţjóđasamfélaginu ţyrfti ţví ađ koma til. Hún vćri vćri ćskileg sem fyrsta skref til ađ koma í veg fyrir hungursneyđ. Á međan vinnst tími fyrir skipulagsarkitekta svćđisins til ađ afmarka garđa og beđ fyrir ţann ađkeypta búfénađ sem hin skapandi stétt svćđisins gćti mögulega aflađ. Einnig myndi ţá skapast viss tími til ađ vinna margslungiđ skipulag fyrir húsdýrahald í bílskúrum svćđsins, samkvćmt ítarlega ţróađri byggingareglugerđ hinna umsvifamiklu yfirvalda.

Skuldbindingar seđlabanka Reykjavíkurshérađs gagnvart seđlabanka Vestfjarđa er óleyst mál. En ljóst er ađ ef Norđurland, Vestmannaeyjar og Grímsey segja sig einnig úr myntbandalaginu, ađ ţá mun gengi Reykjavíkurkrónu falla mikiđ sökum fyrrgreindrar innri ósjálfbćrni. Innbyrđis ójafnvćgi myntbandalagsins var orđiđ ţannig ađ ţegar Vestfirđir köstuđu einni krónu út í sameiginlegt hagkerfi myntbandalagsins, ţá höfnuđu 80 af 100 aurum hennar í vösum íbúa Reykjavíkurshérađs. Ađeins 20 af 100 aurum hverrar krónu sem leyst var úr lćđingi í hagkerfi Reykjavíkurshérađs enduđu í hagkerfum utan ţess.

Ađalseđlabanki myntbandalagsins á Surtsey mun ekki geta jafnađ út innbyrđis stöđu seđlabankakerfis svćđisins ađ svo stöddu. Fullt samkomulag allra seđlabanka ţarf fyrir slíkum ađgerđum. Og sameiginleg mynt gćti ţá ţegar veriđ horfin. Ţví er líklegt ađ seđlabanki Vestfjarđa muni hiđ fyrsta hefja beinar innheimtuađgerđir upp á eigin spýtur og hefjast ţćr ţá vćntanlega á handritunum. Símsvarar sambandsins í ađalstöđvum ţess á Surtsey eru hćttir ađ taka viđ skilabođum. Hiđ sama gildir um yfirstjórn fiskveiđilögsögu sambandsins. Líklegt er ađ embćttismenn sambandsins séu ţegar hćttir ađ fá greidd laun og farnir.

Ekki er enn vitađ hvort varđskýli Hvalfjarđarganga verđur flutt yfir fjörđinn og spöl upp fyrir afleggjarann. En gjaldskránni hefur ţegar veriđ breytt yfir í Vestfjarđakrónu. 

Heilbrigđisyfirvöld Vestfjarđa gera ráđ fyrir ađ stór hluti starfsmanna heilbrigđiskerfis Reykjavíkurshérađs muni flytja og sćkja ţangađ atvinnu sökum hćrri launa, lćgri skatta og betra gengis. En fyrst ţurfa umsćkjendur ađ lćra vestfirsku og flýta sér ađ selja eignir sínar fyrir sunnan áđur en ţćr falla í verđi og ferli eignaupptöku fer af stađ. 
 
Heppilegra hefđi veriđ ef byggđastefna Íslands hefđi veriđ hugsuđ upp á undan byggingareglugerđ. Ţá hefđi ţetta varla getađ gerst og 100 ţúsund ferkílómetra tćkifćri gćti ţegar stađiđ opiđ
 
Fyrri fćrsla
 
 

Dómskerfiđ misnotađ í pólitíksum tilgangi - ađfarastjórnin

Máliđ gegn Geir Haarde snérist ekki um neitt annađ en pólitískar ofsóknir og hefndarför vinstri manna, sem svo lengi höfđu ţurft ađ lifa undir skuggafalli eigin Sovétríkja ofan á ţá seka sjálfa.
 
Ţjóđin vildi ekki kjósa ţetta fólk svo langa lengi vegna einmitt brenglađrar dómgreindar stćrsta hluta ţessa vinstri vćngs; bćđi í lýđrćđislegum, pólitískum, mannlegum og stjórnarfarslegum skilningi. Fyrstu póltísku réttarhöldin eftir fall Sovétríkjanna fylgdu ţví strax međ ţessu fólki inn á eldhúsborđ ţjóđarinnar, eldingar fast í kjölfar kosningar ţess.

Sovétskuggamenn á vinstri vćngnum voru orđnir leiđir á ţví ađ vera sífellt hafnađ. Nú býđst ţjóđinni brátt tćkifćri á ný til ađ hafna ţessum skuggasveinum gamallra sem nýrra Sovétríkja Evrópu. Alţingiskosningar verđa bráđum. Út međ ESB og skuggamenn ţess. Ţetta er einungis hćgt svo lengi sem viđ stöndum fullvalda frjáls fyrir utan hin nýju sovétríki ESB
 
Ţađ var mjög merkilegt ađ horfa á hiđ pólitíska svarthols-kastljós DDRíkisútvarpsins leggja ađ jöfnu vinnubrögđ í fordćmalausum ađdragana alţjóđlegs fárviđris á fjármálamörkuđum og hins vegar skipulagđra vinnubragađa sitjandi stjórnvalda viđ ađförina gegn pólitískum andstćđingi sínum, međ allt bákniđ reitt honum til höggs. Afar ógeđfellt.
  1. Ađförin ađ Seđlabankanum sem ćđstu stofnun peningamála
  2. Ađförin ađ lýđrćđinu međ kosningasvikum Vinstri grćnna
  3. Ađföin ađ lýđrćđinu í framkvćmd međ svikaumsókn í ESB 
  4. Ađförin ađ Geir Haarde
  5. Ađförin ađ Hćstarétti
  6. Ađförin ađ stjórnarskránni
  7. Ađförin ađ ţjóđinni í tvígang í Icesave
  8. Ađförin ađ sjávarútvegi
  9. Ađförin ađ fullveldi og sjálfstćđi íslenka lýđveldisins

Ţessi ríkisstjórn heitir hér međ ađfarastjórnin
  

Lokun landamćra: tímabćr undirbúningur undir hrun evrunnar?

Hví skyldi eitt lokađasta hagkerfi Evrópusambandsins og OECD-landa ţurfa á enn meiri lokun af frá heiminum ađ halda? Enn meiri lokun en landiđ glímir viđ ţegar í dag. Frakkland er eitt lokađasta hagkerfi hins Vestrćna heims og á svipuđu lokunarstigi og Grikkland. Svífur um sjálft sig i sínu 400 lokađa osta veldi. Heimsveldinu ţar sem herra De Gaulle gékk án árangurs á ostavegg.

Vćri nú ekki heppilegt ef hćgt vćri ađ setja upp landamćravörslu út um allt ţegar bankakerfi Ítalíu hrynja ofan á bankakerfi Frakklands. Sem síđan hrynja yfir evruna. Ţá vćri nú gott ađ geta stöđvađ alla umferđ í svona eins og 30 daga og leitađ vel. Eđa bara yfir eina langa helgi. Á međan skipt er um peningalegar kennitölur og búsáhaldabylting barinn inn. Og svo eru ţađ hin rafmögnuđu viđskipti á milli landa. Ađ loka á rafmagniđ til ţeirra í ţágu ţjóđaröryggis?
 
Ég trúi ekki nema helmingnum af helmings spuna ţessarar fréttar. Hér liggur meira á bak viđ
 

  

Verđa franskir sparifjáreigendur neyddir til ađ fjármagna skuldir franska ríkisins?

Credit Agricole 2012-04-21 lokun
 
Úr frönsku kosningabaráttunni berast afar slćmar fréttir. Ađ erfitt sé orđiđ fyrir franska ofurríkiđ ađ fjármagna skuldir sínar undir myntinni evru. Ađ bćđi lofuđ lánskjör og vaxtalag undir sameiginlegri mynt sé orđiđ falskt og komiđ úr samhengi viđ ţađ sem upphaflega átti ađ réttlćta heilaga upptöku evru og niđurlagningu frankans. Ađ of dýrt sé nú orđiđ fyrir Frakkland ađ sćkja sér lánsfé á alţjóđlegum fjármálamörkuđum. Ţví er lagt til ađ sparifjáreigendur landsins verđi heimsóttir í buddur sínar í ţeim tilgangi ađ ţeir láni stjórnmálamönnum fyrir áframhaldandi taprekstri ţeirra međ góđu eđa illu. Líklega mest međ illu.

Atvinnuleysi í Frakkalandi hefur veriđ fastfrosiđ á um ţađ bil 10 prósentum í samfellt 30 ár. Enginn árangur er af neinu ţar hvađ varđar Evrópusambandsađild landsins. Ćtli mađur ađ vera kurteis já-já-mađur sem spyr háttsetta í atvinnulífi landsins hvort ESB hafi ekki gert vođalega mikiđ gagn í landinu, já, ţá fćr mađur bara yfir sig reiđilestur um ESB-bákniđ sem er ađ eyđileggja Frakkland. Ég er varla búinn ađ jafna mig eftir reiđilesturinn um möppuverkiđ, glatađa samkeppnisađstöđu, eymd, volćđi og heilaflóttann frá landinu enn.

Hlutabréfaverđ franskra stórbanka hefur lćkkađ um ţađ bil 90 prósent á síđustu 5 árum og er öll CAC40 vísitalan nú 50 prósent lćgri en hún var fyrir franskt hrun. Hún heldur krónískt áfram ađ lćkka. Enginn bati er í augsýn nćstu áratugina m.a. vegna ţess ađ Frakkland er í krónísku Evrópusambandi sem ţađ getur ekki losnađ úr. Ţjóđnýting franskra banka fćrist nćr og nćr. Peningum franskra sparifjáreigenda verđur líklega einnig dćlt inn í gangandi dautt bankakerfi landsins, svo ţađ geti haldiđ áfram ađ kaupa bréfsefnin af ríkissjóđi sem getur ekki fjármagnađ sig lengur vegna einmitt evruupptöku embćttis- og stjórnmálamanna ESB-elítunnar. Ţetta er eins og tromla bakkandi steypubíls sem snýst öfugt og steypir sig sjálfur í kaf inn í efnahagslegan tjernóbyl.

Mynd, euroland.com; hlutabréfaverđ stćrsta banka Frakklands, Credit Agricole, síđustu fimm árin.
 
Fyrri fćrsla
 

Óttast um afdrif ECB-seđlabanka Evrópusambandsins

Átta leiđandi efnahagsrannsóknarstofnanir Ţýskalands óttast um afdrif ECB-seđlabanka Evrópusambandsins. Segja ţćr ađ sjálfstćđi seđlabankans sé í hćttu vegna ástandsins á myntsvćđi evrunnar.
 

Og einnig segja ţćr ađ svo kallađur trúverđugleiki hans sem seđlabanka sé teflt í tvísýnu međ allskonar neyđar ţessu og neyđar hitt. Ađ seđlabankinn muni ekki lengur geta varist ţví ađ sogast ofan í ţá atburđarás á evrusvćđinu sem öllum var upphaflega sagt ađ aldrei myndi geta gerst. Skýrsla stofnanna verđur lögđ inn á borđ ríkisstjórnarinnar á morgun; FAZ

Der Spiegel um ţýska seđlabankann

Seđlabanki Ţýskalands, Deutsche Bundesbank — sem nú heyrir undir ECB-seđlabanka Evrópusambandsins og sem ţessi skýrsla átta stofnana fjallar um — var gjöf Bandamanna til Ţýskalands í kjölfar síđustu heimsstyrjaldar Evrópu.

Sjálfstćđi ţýska seđlabankans átti ađ koma í veg fyrir ađ hiđ efnahaglslega vald í Ţýskalandi félli aftur í hendur brjálađra embćttis- og stjórnmálamanna; S 

Kýpur

Ţetta smáríki ásamt Möltu tók upp evru ţann 1. janúar 2008. Lánshćfnismat og lánstraust Kýpur hefur ţví veriđ lćkkađ niđur í ruslflokk. All fjármála- og banakerfi landsins hefur veriđ lokađ úti og einangrađ af frá alţjóđelgum fjármálamörkuđum í meira en eitt ár. Atvinnuleysi er nú orđiđ ţađ mesta í sögu lýđveldis Kýpur.

Fiscal slippage and heavy exposure of Cyprus’ banking sector to Greece have seen the island's credit ratings cut to junk by two of the world's three ratings agencies. The island has been shut out of international debt markets for almost a year (CM)
 
Fyrri fćrsla
 

Fanga mark ríkisstjórnar - ekki ţjóđar

Lögbergsgangan á Ţjóđfundinum 1907 - Morgunblađiđ 21 nóvember 1956
 
Ţegar fréttir fóru ađ berast af hinni skipulögđu hungursneyđ yfirvalda Sovétríkjanna og enn fremur af hungursneyđ fólksins í sjálfu kornforđabúri Sovétríkjanna —áriđ 1932— ţá sátu kommúnistar á Vesturlöndum og lásu um allsnćgtir Sovét kommúnismans í blöđum, tímaritum og auglýsingabćklingum, útgefnum af yfirstjórn hungursins í Kreml. Milljónir og aftur milljónir dóu úr hungri, samkvćmt áćtlun.

Í dag berast okkur fréttir af hungruđu fólki í Grikklandi Evrópusambandsins. Miđstýrt Evrópusamband hefur nú eyđilagt tilveru Grikkja í eigin landi. Ţeir eru orđnir fangar Evrópusambandsins. Samkvćmt áćtlun.
 
Ţađ er ţví átakanlegt ađ ţessa sömu daga hungursins í Grikklandi, vinnur ríkisstjórn Íslands ađ ţví međ hörđum fölskum höndum sósíalismans ađ afvegaleiđa ungt lýđveldi Íslendinga inn í ţetta helvítis samband evrunnar.

Áriđ 1906, fyrir ađeins 106 árum síđan, börđust íslenskir ţjóđfrelsismenn fyrir ţví ađ viđ Íslendingar fengjum okkar eigin fána. Ađ fáninn vćri eins konar "fangamark ţjóđarinnar". Og "fyrir ţá sök vildum vér hafa sérstakan fána". Íslenskan fána. Ţetta sagđi Guđmundur Finnbogason á fundi 1906.
 
Í afturljósi frelsisins sem vannst, vćri —kannski og hugsanlega— hćgt ađ útleggja ţetta svona í dag: Ef viđ vćrum eđa yrđum nokkurn tíma fangar, ţá vćri best ađ viđ vćrum fangar okkar sjálfra undir eigin ţjóđfána, en ekki undir fána annarra. Notkun orđa breytist oft međ tímanum. Í dag myndu sumir nota orđiđ ađfangamark eđa búmerki. En hugsanir eru ţó alltaf vöđvaafl frelsisins. Og merki frelsis okkar varđ og er ţjóđfáninn.

En ţessi ţjóđfáni okkar er greinilega ekki fangamark ríkisstjórnar Íslands. Fanga mark ríkisstjórnarinnar er blátt međ gulum stjörnum.

Ég varđ bćđi glađur og stoltur ţegar ég sá Hjört langafa minn á myndinni hér ađ ofan sem sýnir Lögbergsgönguna á Ţjóđfundinum 1907. Myndin er úr grein Morgunblađsins 21. nóvember 1956. En mikiđ skammast ég mín fyrir ríkisstjórn Íslands. Ađ viđ skulum ţurfa ađ standa í ţessu svo stuttu eftir 1944. Og Sovétiđ varla kólnađ í kistunni enn. Hér er greinilega ekkert síđasta orđ!

 
Krćkja
 
 
Fyrri fćrsla
 

Nćsta síđa »

Höfundur

Gunnar Rögnvaldsson
Gunnar Rögnvaldsson

Búseta: Ísland.
Reynsla: 25 ára búseta í ESB og fyrirtækja-rekstur í DK/ESB frá 1985 til 2010. Samband:
tilveraniesb hjá mac.com

Ég er hvorki skráður á Facebook, Twitter, Linkedin né á neinum öðrum "samfélags-vefjum". Aðsetur skrifa minna er einungis að finna hér á þessari síðu og á tilveraniesb.net og í blöðum og tímaritum

Bloggvinir

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband