Leita ķ fréttum mbl.is

Bloggfęrslur mįnašarins, janśar 2009

Ķsland lęrir hratt: žaš fór finnsku og sęnsku leišina strax. En getur Samfylkingin lęrt?

Ķsland lęrir hratt: žaš fór finnsku og sęnsku leišina strax

Samkvęmt skrifum ķrska hagfręšingsins og fyrrverandi sešlabankamanns David McWilliams žį er hin svokallaša "finnska & sęnska leiš" - sem Morgunblašiš hefur mešal annarra veriš duglegt viš aš auglżsa upp į Ķslandi - nś žegar ekin į fullum hraša af Ķslandi. Ķsland brunar nś į žessari hrašbraut sem einungis er fęr žjóšum sem eiga sķna eigin mynt og sem Samfylkingin vill śtiloka aš Ķsland geti keyrt į ķ framtķšinni. Žaš er žessi leiš sem til dęmis um žaš bil 19 til 32 Sammįla Hagfręšingar (1932SH) vilja loka į fyrir Ķsland. Bakhjarl žessara ašila til varanlegrar efnahagslegrar žrautargöngu Ķslands og til varnar žvķ aš velmegun geti haldiš įfram aš myndast į Ķslandi, er sjįlfur stjórnmįlaflokkurinn Samfylkingin og einnig ASĶ. En fyrir žį sem vita žaš ekki žį er Samfylkingin stjórnmįlaflokkur į Ķslandi sem ķ stuttu mįli er hęgt aš kalla Alžżšubandalagsfylkingarflokkinn meš konu eina ķ fararbroddi sem blaktir nś sem gulblį dula meš blóšraušum boršum og kögri viš fölnašan hśn gömlu flaggstangar Alžżšuflokksins.

1932SH er alls ekki óalgengt fyrirbęri

En žaš merkilega viš žessa leiš sem 1932SH hafa žó ekki komiš klįru auga į ennžį - hvorki į Ķslandi né į Ķrlandi, nema kanski einn - er aš žaš var einmitt žessi leiš sem var farin strax į fyrsta degi kreppunnar į Ķslandi. En hvernig mį vera aš allir žessir hagfręšingar hafa ekki tekiš eftir žessu? Hvorki į Ķslandi né į Ķrlandi? Jś, žaš er vegna žess aš žessir 1932SH voru svo uppteknir ķ stanslaust 5 įr viš aš vera alveg sammįla um aš žaš sem fram fór į einmitt žessum sķšastlišnum 5 įrum vęri al gott fyrir Ķsland. Ein megin orsök žess aš Ķsland į ķ miklum erfišleikum nśna er einmitt sś aš žessir 1932SH voru bundnir einskonar žagnarskyldu viš hvorn annan. Žagnarskyldu į oft mjög hįum launum hjį til dęmis launaveitu Sigga Samfó. Žeir nenntu einfaldlega ekki aš rjśfa žagnarskylduna af ótta viš aš tapa andlitinu og aš falla žar meš ķ ónįš hjį hinu "almenna įliti" hjį upplżsingaveitu Sigga Samfó. Žessvegna er heldur ekkert aš marka 1932SH nśna žvķ žeir eru aftur uppteknir viš aš verja sinn slęma mįlstaš fram ķ raušann daušann. Andlitunum skal bjargaš, sama hvaš žaš mun kosta Ķsland.

Žetta hefur einnig gerst į Ķrlandi segir David McWilliams. "Žaš er til of mikils ętlast aš hęgt sé aš bišja um "no bullshit" įlit žessara manna žó svo aš Ķrland standi frammi fyrir 10% samdrętti ķ žjóšarframleišslu į žessu įri og jafnvel žjóšargjaldžroti". Žetta eru žęr ašstęšur sem hinir 1932SH į Ķslandi vilja einnig koma Ķslandi ķ.

Down_from_the_heavens_up_from_the ashes_Finnland1

Rangt 1 og 2

En hvaš var rangt viš įlyktanir Moggans, 1932SH og Sigga Samfó um sęnsku og finnsku leišina śt śr eigin banka- og efnahagskreppu į tķunda įratug sķšustu aldar? Jś įlyktunin sem žeir draga er nefnilega sś efnahagsbati žessara tveggja žjóša hafi haft eitthvaš aš gera meš inngöngu landanna ķ Evrópusambandiš nokkrum įrum seinna. En žetta er eins al rangt og žaš getur oršiš. Alveg kol rangt. 

Down_from_the_heavens2

Žaš sem lęknaši og kom žessum tveim löndum śt śr kreppunni var hinsvegar massķf gengisfelling sęnsku krónunnar og finnska marksins. Massķf gengisfelling! Žetta bjargaši žessum löndum frį žvķ aš falla um koll. Sjįlfspynting Svķa og Finna hętti skyndilega žvķ žaš var żtt į "sleppa" takkann. Bindingin var rofin viš bryggjupollann og skipin sigldu aftur. Meš gengisfellingu gįtu žessi lönd unniš sig śt śr vandamįlunum į sama hįtt og Ķsland er aš vinna sig śt śr vandamįlunum nśna. Pappķrsframleišsla Finna var seld ķ dollurum og Volvóar, Scanķur og vélar Svķa fóru mikiš til śtlanda.

Samverslun Finna og Svķa var einnig sterk. Einnig hefši Nokia varla įtt séns įn gengisfellingar. Žetta tryggši žaš aš žegar mestu öržrifakreppunni linnti žį voru śtflutningsfyrirtękin ennžį til stašar ķ žessum löndum til aš leiša samfélagiš aftur į braut velmegunar. En žó hefur Finnland aldrei alveg komist śr śr kreppunni žvķ žaš fór śt ķ žaš aš taka upp evru. Žetta mį lesa śt śr atvinnuleysistölum Finnlands og śt śr hagvaxtartölum žeirra. Finnar fengu žvķ sjśkdóminn eurosclerosis. Nśna eru žvķ neyšarpakkar aftur į dagskrį ķ Finnlandi.

Finnska markiš 1990-1999 

Mynd: rof fastgengisstefnu viš EMS og gengisfelling finnska marksins 

 Sęnska krónan 1990-1999

Mynd: rof fastgengisstefnu viš EMS og gengisfelling sęnsku krónunnar 

Lesefni: Down from the heavens, Up from the ashes

Hvaš geta Ķrar meš evrur gert nśna, drepist?

Ef hvaš meš Ķra? Hvaš geta žeir gert sjalfum sér til hjįlpar? Ekkert, minn kęri lesandi, ekkert nema aš drepast evrudaušanum. Nei, žetta er vķst ekki alveg satt og rétt hjį mér. Ķrar geta nefnilega reynt aš gera eitt. Takiš vinsamlegast eftir oršinu "reynt". Žeir geta nefnilega reynt aš fara žį leiš sem Alžżšusamband Ķslands er svo hrifiš af. En hvaš heitir žį žessi leiš Gunnar? Jś hśn heitir launaleišin. Lękka launin vęni minn, lękka laun og lękka laun. Žetta er ekki finnska leišin og ekki sęnska leišin. Žetta er evruleišin. Lękka laun og skera nišur velferšarkerfiš nęstu 10 įrin samfleytt. Eymd ķ boši Samfó og ASĶ ķ 10 įr.

Žrautargangan 

Opinberir starfsmenn ķ Lettlandi hafa til dęmis nś žegar samiš um 25% launalękkun og enn meira er ķ vęndum. Einkageirinn mun fylgja į eftir og allt veršur skoriš massķft nišur.

Mannfjöldi Lettland 1992-2008 

Vandamįl Letta er bara žaš aš hagstofa Lettlands mun ekki nį aš uppgötvaš nógu fljótt aš žjóšin er farin burt śr žessu landi sem gékk ķ Evrópusambandiš eftir aš kommśnistar nķddu žaš nišur. Žetta er Lettlandiš sem vill fį evru sama hvaš žaš kostar žvķ žį er hęgt aš andast inni ķ evrulandi ķ lokin og lįta evrulandiš borga. Lettneska žjóšin mun nefnilega fara mikiš til Noršurlandanna og žeir sem komast ekki meš, gamlingjarnir, verša einir eftir. Žvķ mun IMF og rķkisstjórn Lettlands sitja ķ sameiningu yfir hįlf tómum efnahagsreikningum um alla nęstu eilķfš eftir ašeins örfį įr.

Fęšingartķšni Lettland 1970-2006 

Žetta veit rķkisstjórn Lettlands, nema nįttśrlega aš hśn sé jafn vitlaus og Samfylkingin og ASĶ. Getur žaš hugsast? Nei, varla. Žess vegna hugsa ég aš rķkisstjórn Lettlands viti aš Lettland er bśiš aš vera sem samfélag. Aš žaš sé ekki hęgt aš snśa žróuninni viš žvķ hvar ęttu žeir aš sękja vinnuafl ķ framtķšinni? Engin börnin fęšast žar og žjóšinni fękkar svona mikiš. Hver ętti aš borga fyrir velferšina? Ég held žvķ aš rķkisstjórn Lettlands sé ekki eins vitlaus og Samfylkingin og ASĶ og aš hśn hugsi sem svo aš "žaš er óhjįkvęmilegt aš Lettland muni hverfa af vettvangi heimsins sem žjóš og žaš er einnig óhjįkvęmilegt aš Evrópusambandiš muni verša eitt rķki ķ framtķšinni". Tveir óhjįkvęmilegir atburšir. Žvķ sé best fyrir žjóšina aš koma sér sem fyrst į miklu stęrra elliheimili. Žessvegna er rķkisstjórnin viljug til aš fórna öllu žvķ litla sem hśn hefur ķ höndunum nśna til žess eins aš taka upp myntina sem į aš leiša žį algerlega og óafturkvęmt inn ķ Evrulandiš. Svona munu Lettar komast ķ sameiginlegt efnahagslegt sjįlfsmorš Evrópusambandsins og žvķ sitja viš sama borš žegar žrotabśiš kemur til skiptana.

Launafrysting er annaš er launalękkun 

Launalękkun er allt annaš og žśsund sinnum erfišari en t.d. sś launafrysting sem Žżskaland setti sér sjįlft ķ Žżskalandi ķ samfleytt 10 įr (halló ASĶ), eša frį 1995-2005. Žjóšverjar fengu nefnilega ekki launahękkun ķ heil 10 įr og žetta bitnaši einnig į okkur hér ķ Danmörku įsamt fleiri nįgrannarķkjum. Aš frysta laun er allt annaš en aš lękka laun. En af hverju Gunnar? Jś vegna žess aš žį fer fólkiš bara. Žaš fer jafnhratt og žaš kom til dęmis til Ķrlands žegar Ķrar voru aš byggja sér huršarįsa um bįšar axlir. Žaš er oršiš jafn aušvelt aš fara eins og aš koma svo sjįlft śtstreymiš og flóttinn mun einnig eiga sér staš žaš hratt aš hagstofurnar munu ekki nį aš festa tölur į minnkun vinnufals fyrir nęsta fund ķ fjįrlaganefnd žingsins.

Meira lesefni: Why Latvia Needs To Devalue Soon - A Reply To Christoph Rosenberg 

Raušgula hęttan į Ķslandi 

Žaš hęttulega sem er aš gerast į Ķslandi nśna er žaš aš til stóraukinna valda er kominn flokkur sem er svo innilega heimskur aš žaš nįlgast landrįš ķ óvitaskap. Žarna į ég viš Alžżšubandalagsflokkinn Samfylkinguna, sem nśna er laus viš žaš litla jaršsamband sem Sjįlfstęšisflokkurinn reyndi aš veita henni.

Ein af įstęšunum fyrir žvķ aš fólk į Ķslandi eignast jafn mikiš af börnum eins og Amerķkanar gera, samanboriš viš restina ef Evrópu, er sś stašreynd aš Ķslendingum finnst žeir vera öruggir į Ķslandi. Öruggir ķ eigin fullvalda rķki. Žeir trśa į framtķš landsins. Ef žessi trś hverfur žį hverfur einnig žjóšin. Mašur gęti žvķ freistast til žess aš įlykta aš Alžżšubandalagsflokksfylkingunni sé mjög annt um aš koma Ķslandi į hausinn žvķ žį vęri hęgt aš koma skrķšandi til ESB og bišja žį um ķmyndaša hjįlp og innlimun og telja svo kjósendum į Ķslandi trś um aš Ķsland žarfnist žessa. Allar gjöršir og įlyktanir Samfylkingarinnar benda einmitt ķ žessa įtt.

  • Skżr skilaboš frį ESB segir formašur og hlešur žvķ gagnrżnislaust tvöfaldri Versalaįnauš upp į žjóšina til žess eins aš tjónkast ESB krötunum
  • Forsętisrįšherranum hótaš öllu illu ef hann samžykkir ekki
  • Alžżšubandalagsflokksfylkingin var mesti stušningsašili glapręšisstefnu bankanna
  • Allir sem gagnrżndu voru geršir aš athlęgi ķ upplżsingaveitu Sigga Samfó 
  • Hundraš įra mission impossible Samfylkingarinnar viš aš koma Ķslandsvini nśmer eitt fyrir kattarnef, Davķš Oddssyni. Sama hvaš žaš kostar
  • Vildu alveg endilega fį IMF til aš setja Ķslandi afarkosti svo hęgt sé aš hefja žrautargönguna strax
  • Vilja halda vöxtum hįum til aš venja fólkiš viš žrautargönguna svo Ķsland megi ķ nįinni framtķš fremja efnahagslegt sjįlfsmorš meš hinum krötunum inni ķ Evrópusambandinu

Getur žetta oršiš verra?

Fyrri fęrsla

SA: Heimilin žola ekki skattahękkanir


SA: Heimilin žola ekki skattahękkanir

SVARTHOLIŠ

Heimilin žola ekki skattahękkanir

Žessi orš Vilhjįlms Egilssonar formanns Samtaka Atvinnulķfsins ęttu aš standa brennimerkt ofanķ skrifboršsplötur allra stjórnmįlamanna nśna og į nęstunni.

Skattahękkanir eru vķsasta leišin til aš drepa hagavöxt. En hagvöxtur er einmitt žaš sem vantar nśna. Žeir sem hafa gert lķtiš śr žżšingu žess aš žjóšartekjur į hvern žegna skipti höfušmįli žegar frammistaša hagkerfa er męld, ęttu aš skoša falliš ķ žjóšartekjum meš ferskum augum nśna og minnast žess aš eilķfu aš skattahękkanir drepa alltaf hagvöxt. Alltaf.

Žaš sama gerir einnig óhófleg śtžensla hins opinbera žvķ hśn bżr alltaf til of mörg léleg störf og of mörg léleg afleidd störf sem skila litlu öšru en kostnaši og ręna dżrmętum starfskröftum frį žeim atvinnugreinum sem skaffa peningana ķ kassann hjį hinu opinbera. Atvinnugreinar sem žurfa į žeim aš halda žegar uppsveiflan er komin ķ gang og til aš koma ķ veg fyrir žensluveršbólgu vegna launaskrišs žegar mįlin lagast aftur. Žį er ekki gott aš allir vinni hjį rķki og bę žvķ žį hęttir fjįrmögnun velferšarsamfélagsins aš geta įtt sér staš. Žaš žarf alltaf aš muna žaš aš stjórnmįlamenn vita allra sķst hvernig į aš fara meš peninga. Annars vęrum viš öll rķk, en svo er ekki.   

Vilhjįlmur Egilsson, framkvęmdastjóri Samtaka atvinnulķfsins, kallar eftir stefnu žeirra sem hyggjast mynda nżja rķkisstjórn og varar eindregiš viš žvķ aš hękka tekjuskatt einstaklinga meira en oršiš er. „Žį er veriš aš veita fjölmörgum fjölskyldum nįšarhöggiš sem eru aš berjast viš žaš aš standa ķ skilum,“ segir Vilhjįlmur į sķšu samtakanna en žar er vitnaš til orša hans į bįšum sjónvarpsstöšvunum viš vegna stjórnarslita og myndunar nżrrar rķkisstjórnar.

 

Öll fréttin į AMX

SA: Heimilin žola ekki skattahękkanir 

Fyrri fęrsla:

Fjįrmagnsžurrš į evrusvęši. Ekki hjįlpar evran Slóvenķu 


Fjįrmagnsžurrš į evrusvęši. Ekki hjįlpar evran Slóvenķu

Slóvenķa tók upp evru žann 1. janśar 2007.

Nśna į žetta land ķ miklum erfišleikum sökum fjįrmagnsžurršar žvķ enginn vill kaupa skuldir af rķkisstjórn Slóvenķu. Žetta segja m.a. FT Deutschland og Forbes ķ dag. Rķkisstjórn Slóvenķu hefur veriš aš reyna aš afla fįrmagns til žess aš geta fjįrmagnaš björgunarpakka til handa efnahags landsins. Ętlunin var aš afla eins miljarša evra sem įtti aš nota til žess aš bśa til efnahagslegan björgunarpakka. En engir kaupendur af skuldabréfum rķkisins hafa sżnt įhuga. Fjįrmįlarįšherra Slóvenķu varar nś viš fjįmagnsžurrš.

Svipaš įstand er aš myndast ķ mörgum smęrri og stęrri löndum myntbandalagsins.

Samkvęmt evruįhugamönnum er žetta žaš sem įtti ekki aš geta gerst ef mašur vęri ķ žessu myntbandalagi Evrópusambandsins.

Ef žś vęrir fjįrfestir, myndir žś vilja fjįrfesta ķ landi žar sem:

  • rķkiš ręšur engu um gjaldmišil landsins
  • rķkiš ręšur engu um peningastjórn landsins
  • rķkiš getur ekki fellt gengiš og ręšur engu um gengiš
  • śtflutningur bķšur afhroš vegna žess aš gengiš er alltof hįtt fyrir žig
  • lękka žarf laun almennings meš handafli yfir mörg įr
  • rķkiš er algerlega hįš žvķ hvernig gengur ķ Žżskalandi & Frakklandi og žar gengur nęstum alltaf allt illa
  • rķkiš er mešlimur ķ hnignandi efnahagskerfi sem vantar 194 milljón nżja utanaškomandi žegna fyrir įriš 2035 til žess eins aš višhalda nśverandi velferš og vinnuafli hinna 15 eldri landa Evrópusambandsins
Umboš sešlabanka Evrópusambandsins 
 
Nei, žaš myndir žś ekki vilja. Žaš eru nefnilega til miklu betri fjįrfestingakostir. Glitnir Banki skrifar žvķ ķ dag um: Įgętlega heppnuš skuldabréfaśtboš į Ķslandi.
 
 
 
Barnaskapur Samfylkingar į Ķslandi . . 
 
Sį stjórnmįlaflokkur sem hefur eins miklar og stórar vęntingar til stofnunar eins og Sešlabanka Ķslands og peningastefnunnar eins og Samfylkingin hefur til Sešlabanka Ķslands er aš mķnu mati óhęfur til aš sitja ķ sjįlfri rķkisstjórn Ķslands. Allar breytingar į högum og innvišum Sešlabankans eru dęmdar til žess aš valda grįti og vonbrigšum hjį Samfylkingunni og öllum landsmönnum einnig, žvķ žaš er ekki hęgt aš lifa upp til svona óraunhęfra og barnalegra vęntinga til svona stofnunar.  Žetta er skrķpaleikur, žrįhyggja og žvķ skašvaldur ķ ķslenskum stjórnmįlum nśna. Samfylkingunni vęri nś og sennilega ķ fyrsta skipti į stuttri ęfi sinni hollt aš huga aš žvķ hvaš sjįlfu Ķslandi er fyrir bestu og ekki eingöngu hvaš Samfylkingunni žóknast sem hiš undirgrafandi pólitķska afl į Ķslandi ķ nśverandi ašstęšum. Aš koma meš svona barnalegar kröfur ķ mišju IMF-prógrammi er stórhęttulegt fyrir landiš og nįlgast landrįš. 
 
. . og höfnunarįrįtta varaformanns Sjįlfstęšisflokksins bętir blżgrįu ofanį rautt
 
Žorgeršur Katrķn Gunnarsdóttir sem er varaformašur Sjįlfstęšisflokksins eins og er, hefur einnig lįtiš alvarlega žrįhyggju byrgja sér sżn į vandamįl žjóšarinnar. Fyrst segir hśn aš bandarķskir ašilar sem tjįšu sig um komandi efnahagsvandamįl Ķslands hefšu žurft į endurmenntun aš halda snemma įrs 2008. Seinna segir hśn einnig - og žrįtt fyrir stórkostlega aškallandi vandamįl žjóšarinnar - aš hugmyndir um žjóšstjórn į Ķslandi hafi verši tķmaskekkja žį žegar ķ október mįnuši:
 
Viš erum meš mjög samhenta rķkisstjórn sem er algjörlega einhuga ķ žvķ aš žaš žurfi aš takast į viš žessa stóru erfišleika sem viš stöndum frammi fyrir, sem eru nįttśrlega gengi krónunnar og efnahagsmįlin ķ heild. Žaš eru raunverulegu vandamįlin, ekki žaš hvaš sešlabankastjóri segir eša einhverjir forstjórar fyrirtękja. Viš žurfum aš tala saman, en ekki svara fyrir einhverjar svona hugmyndir sem koma innan śr embęttismannakerfinu.“ 
 
Žaš mį žó segja Žorgerši Katrķnu til hróss aš hśn, öndvert viš Samfylkinguna, skildi aš embęttismannakerfiš er einmitt embęttismannakerfi.
 
 
Fyrri fęrslur:

 


Allt ykkur sjįlfum aš kenna

Žżskalandi hrakar hratt

Fyrir tveim mįnušum spįši Alžjóša Gjaldeyrisjóšurinn (AGS) 0,8% samdrętti ķ žżska hagkerfinu fyrir įriš 2009. Ķ gęr gaf AGS hinsvegar śr nżja hagspį fyrir žżska hagkerfiš. Ķ žessari nżju hagspį hafa vęntingar AGS til Žżskalands falliš svo mikiš aš spįin hljóšar uppį 2,5% samdrįtt fyrir 2009, meš verulegri hęttu į aš samdrįtturinn geti oršiš enn verri og meiri. AGS spįir einnig ķ raun 0,0% hagvexti ķ Žżskalandi įriš 2010. Į ašeins tveim mįnušum hafa vęntingar AGS til žżska hagkerfisins falliš žrefalt. Ķ raun segir AGS meš žessu aš hagspįr žżsku rķkisstjórnarinnar séu óraunhęfar og aš kreppan verši dżpri og lengri en rķkisstjórnin gerir rįš fyrir. Žetta mun vešra mesti samdrįttur ķ žjóšarframleišslu Žżskalands frį lokum seinni heimsstyrjaldar. 

AGS segir einnig aš hinar miklu įherslur žżska hagkerfisins į śtflutning auki enn frekar hęttuna į aš žżska hagkerfiš festi sig ķ hagvaxtargildru um langan tķma. Samkęmt tölum frį efnahagsmįlarįšuneyti Žżsklands féll śtflutningur um heil 10,6% frį október til nóvember og aftur um 10-11% frį nóvember til desember. Žetta er geigvęnlegur samdrįttur og margir bķša žvķ meš kvķša eftir nęstu hagvaxtartölum frį Žżskalandi. 

Danmörku batnar ekki

Žessa dagana fara fram umręšur ķ žingheimi Danmerkur um hugsanlega upptöku evru. Ķ žvķ sambandi eru sjónarmiš stjórnmįlaflokka og atvinnulķfs rędd. Ķ gęr lét ašalbankastjóri eins stęrsta banka Danmerkur ķ ljós įlit sitt į žessu hugšarmįlefni forsętisrįšherrans, Anders Fogh Rassmusen. Žaš var bankastjóri Jyske Bank, Anders Dam. En Jyske Bank er einn stęrsti banki Danmerkur og er greiningadeild hans į sviši gjaldeyrisvišskipta talin ein sś besta hér ķ landi. Žaš lį viš aš Anders Dam frošufelldi af bręši žegar honum var bošiš aš tjį sig um mįliš. Samkvęmt dagblašinu Jyllands Posten sagši Anders Dam eftirfarandi um evrumįl forsętisrįšherrans:

"Rķkisstjórnin hefur sjįlf bruggaš žį sśpu sem hefur żtt dönskum bönkum śt ķ žį krķsu sem žeir eru ķ nśna. Fjįrmįlarįšherrann (Lene Espersen) kom svo og gerši įstandiš ennžį verra en oršiš var meš žvķ aš lżsa žvķ fyrirfram yfir aš danskir bankar skyldu ekki eiga von į neinni ašstoš frį danska rķkinu. Žar meš bżr hśn sjįlf til blöšruna sem svo springur žegar kreppan skellur į fyrir alvöru. Svo segir rįšherrann eftir į aš žetta sé allt bönkunum aš kenna. Žaš er mjög žęgilegt aš geta komiš meš svona predikun", hvęsti Anders Dam į eftir rķkisstjórninni".

Anders Christian Dam

Hann heldur įfram og segir: "skattastoppiš og afborgunarlaus hśsnęšislįn sem rķkisstjórnin ber įbyrgš į leiddi til śtlįnabólu sem er hiš eitraša hanastél rķkisstjórnarinnar sjįlfrar. Žetta er beinlķnis hęgt aš rekja til rķkisstjórnarinnar sjįlfar. Svo komiš žiš meš žennan fįrįnlega hjįlparpakka til bankanna. Af einhverjum óskiljanlegum įstęšum kallar rķkisstjórnin žetta fyrir hjįlparpakka. Ég hef aldrei heyrt um hjįlparpakka žar sem mašur byrjar į žvķ aš innheimta 35 milljarša danskar krónur af bönkunum fyrst og segir sķšan viš žį, nś skulum viš koma og hjįlpa žér. Hvernęr hefši stęrsti flokkur rķkisstjórnarinnar sem alltaf hefur veriš landbśnašarflokkur komiš svona fram viš sjįlfan landbśnašinn?"

Allt ykkur sjįlfum aš kenna

Anders Dam heldur enn įfram og segir: "Ég hélt satt aš segja aš ég vęri statisti ķ bķómynd žegar ég ķ gegnum fjölmišla sé forsętisrįšherrann koma ķ žessa fjölmišla og segja viš žjóšina "žarna getiš žiš séš hvaš žaš kostar aš vera ekki meš ķ evru". En svona er hiš pólitķska spil. Žar er tekiš miš af hér og nś ašstęšum įn žess aš gera sér žaš ómak aš rannsaka įstęšurnar fyrir žvķ hvernig stendur į žvķ aš mįlin eru komin ķ žessar ógöngur. Žaš er eingöngu vegna stefnu rķkisstjórnarinnar sjįlfrar aš sešlabankinn neyddist til aš hękka vexina. Žetta er ykkur aš kenna frį upphafi til enda".

Söludeild verkefnastjórnarinnar

Nśna į sem sagt aš reyna, eina feršina enn, aš selja Dönum evrur meš žvķ aš höfša til ótta augnabliksins. Jį kjósa aftur og aftur. Ef žaš kemur ekki rétt śt śr žį kżs mašur aušvitaš aftur. Svo koma fjölmišlar oft og "hjįlpa" til viš verkefniš. Žannig fór einnig hér ķ Danmörku. En danska rķkisśtvarpiš žurfti žó aš éta ofanķ sig villandi śtreikninga um aš hśsnęšislįn vęru ódżrari ef Danmörk vęri meš evru. Śtreikningar sjónvarpsins nįšu ašeins til eins įrs. Enginn tekur hśsnęšislįn til eins įrs. En ķ mörg įr hafa vextir veriš lęgri ķ Danmörku en į evrusvęši. Bara akkśrat ekki į mešan śtreikningar sjónvarpsmanna fóru fram.

Kęri lesandi. Ert žś borgaralega ženkjandi?

Skyldir žś vera ķ vafa um hvort žś ert borgaralega sinnašur eša ekki, hugsašu žį bara smįstund um Evrópusambandiš. Ef žaš streyma um žig heitir straumar viš tilhugsunina um hiš yfirrķkislega bįkn sem į heima ķ heimsins ljótasta bę, žį ertu sennilega ekki borgaralegur, heldur ertu lķklega sósķalisti eša sósķaldemókrati. Žetta er nįttśrlega ekki sjśkdómur og heldur ekki ólöglegt, en gengur žó sem betur fer oftast yfir meš aldrinum, nema ķ fįum undantekningartilfellum. Žetta er žvķ mišur ekki al slęmt fyrir žig žvķ margir sósķalistar hafa mikil og afgerandi įhrif į samfélagiš, samfélaginu sjįlfu til mikils skaša. Sem dęmi mį nefna suma stjórnmįlamenn, blašamenn, hįskólamenntaša menn, kennara, uppeldisfręšinga, listamenn o.s.f.v. sem vilja ala Evrópu upp į nż ķ eitt skipti fyrir öll. En fįir žś hinsvegar höfušverk, óglešitilfinningu, fyllist efasemdum og haldir fyrir nefiš og augun viš tilhugsunina um fżluna frį endlausum nżjum lögum og reglugeršum sem eru framleiddar į sjįlfvirku erlendu fęribandi ķ ašalstöšvum Evrópusambandsins - og sem eiga eftir aš verša lögin og reglurnar fyrir žig - eša viš tilhugsunina um žį beturvitandi massamargmišlun sem fossar śt śr 170.000 manna her embęttismanna heimsveldis ESB, jį žį ertu sennilega borgaralega innstilltur eša jafnvel meš snert af frjįls- og frelsishyggju innbyggša ķ žinn persónuleika. En bķddu ašeins meš aš rśsta einhverju ķ žķnu nįnasta umhverfi žegar žś lest žessi orš mķn kęri lesandi, žetta eru ekki allt saman mķn orš. Mörg žeirra eru sótt hingaš hjį sagnfręšingnum Mikael Jalving hér: EU på kvalmegręnsen. Žetta er ekkert nżtt. 

Hausinn ķ sandinum į Ķslandi 

Aš vera aš ręša um Evrópusambandiš ķ žeim ašstęšum sem eru rįšandi nśna į Ķslandi er sś ömurlegasta skemmdarverkastjórnmįlastarfsemi sem hęgt er aš hugsa sér, enda er žaš einkennandi fyrir žetta fyrirbęri sem nefnist Evrópusambandiš aš žaš hagnast alltaf į óförum annarra žvķ žaš er alltaf notaš sem verkfęri óttans žegar eldur brennur undir žjóšum og žegar žegnarnir missa trś sķna į lżšręšislega kjörinni forystu landanna og stofnana lżšręšis žeirra. Aš hafa svona óttaverkfęri til umrįša til aš grafa undan undirstöšum žjóšfélaganna er žvķ mikil óskastaša fyrir verkefnastjórana ķ Evrópusambandinu. Jį verkefna-stjórana. Žaš er žvķ dapurlegt aš Sjįlfstęšisflokkurinn skuli hafa lįtiš hįlfpartinn žvinga sig til yfirhöfuš aš ręša žessi mįl nśna. Žetta er svipaš og aš stinga hausnum ķ sandinn og vona aš vešriš verši bara gott žegar hann veršur dreginn upp śr svašinu aftur. Evrópusambandiš mun ekkert geta gert fyrir Ķsland. Žaš myndi einungis gera öll mįl ennžį erfišari fyrir alla žegna Ķslands og krefjast žess aš altlaga yrši gerš aš velferš allra Ķslendinga. Žetta er eins öruggt og aš sólin kemur aftur upp į morgun.

Žessvegna er žaš einnig įkaflega dapurlegt aš Morgunblašiš sé aš missa sitt gamla góša jaršsamband viš Ķsland. Sambandiš viš jöršina sem er ęttjöršin okkar. Morgunblašiš er nefnilega rekiš eins og verkefni og žvķ stżrt af verkefnastjóra eins og er. 

En hiš ótrślega viršist samt ennžį vera aš gerast į Ķslandi žvķ nś hafa landsmenn brįšum horft ķ heil 5 įr uppį ašfarir 32_sammįla_hagfręšinga um hve mikiš žeir glöddust yfir žvķ ķ heil 5 įr aš ofurölvašur fjįrmįlageiri Ķsland hoppaši stanslaust į og nżddi nišur gjaldmišilinn okkar, ķslensku krónuna. Hefur einhver séš 32 sammįla hagfręšinga įšur? Nei žaš hefur enginn. En gróft sagt žį eru hagfręšingar aldrei sammįla um neitt enda eiga žeir ekki aš vera žaš žvķ žaš er ekki hęgt. Alltaf žegar mašur heyrir um aš svona menn séu sammįla eša aš žaš rķki svokallašur "vķsindalegur consensus" innan fręšigreinar sem er samfélagsfręšigrein, og ekki ešlis- jarš- eša vešurfręši, žį veit mašur aš žaš er um verkefni aš ręša.

Verkefniš & verkefnastjórarnir

Eilķfšarverkefniš

En ESB verkefniš stoppar aldrei og žvķ er aldrei hęgt aš njóta neinna įvaxta žess žvķ um leiš og verkefniš stoppar žį žarf aš fara śt ķ žaš aš vinda ofan af skuldabréfavafningum verkefnastjóra Evrópusambandsins, žvķ öll žau skref sem Evrópusambandiš hefur tekiš byggja alltaf į žeirri forsendu aš žau séu hįš žvķ aš nęstu skref séu einnig tekin. Į Žann hįtt er žegnunum haldiš ķ verkefninu. Verkefnastjórarnir sjį alltaf til žess aš verkefniš endi aldrei žvķ žį žorna fjįrveitingarnar upp og žeir eiga į hęttu aš missa vinnuna viš verkefniš.

Mašur skyldi žó ętla aš žetta verkefni hefši skilaš žeim įrangri aš žeir žegnar sem Evrópusambandiš langar svo mikiš til aš stjórna og ala upp į nż - og undir nżjum formmerkjum um nżtt og einhlżtt žjóšareinkenni, sem aušvitaš er ekki til ennžį - hefšu oršiš varir viš žann framgang sem Evrópusambandiš er alltaf aš skįla fyrir nišri ķ Ljótabę. Aš žegnarnir hefšu žvķ brugšist viš öllum framförunum og fariš śt ķ žaš aš njóta nś loksins įvaxtanna meš žvķ aš leggja grunninn aš eigin hamingju meš žvķ aš stofna til heimilis og eignast börn og buru sjįlfum sér og samfélaginu til heilla og įvinnings. En nei svo er aldeilis ekki. Ķ stašinn - og alveg ķ takt viš aukna stęrš verkefnisins - žį gera žegnarnir lķtiš annaš en aš vinna höršum höndum aš žvķ aš śtrżma žvķ samfélagi sem Evrópusambandiš er aš bśa til fyrir žį. Žeir fjölga sér nefnilega ekki. Žeir megna ekki einu sinni aš standa staš, samfélagslega séš. Nei. En hvaš gera žeir žį? Jś žeir fara śt ķ žaš aš śtrżma žvķ samfélagi sem evrópusambandiš bjó til fyrir žį! En hvurnig mį žetta vera? Er žetta svar žegnana viš verkefnastjórn Evrópusambandsins? Aš śtrżma žjóšfélögunum meš žvķ aš neita aš eignast žau afkvęmi sem ęttu aš bera uppi framtķš žessa sambands? Į aš henda žessari grśs ķ grjótmulningsvél sambandsins? Jį kanski er žetta svar žegnana. Žaš vantar nefnilega um 200 milljón nżja einstaklinga ķ Evrópusambandinu til žess aš višhalda nśverandi vinnuafli og velmegun. Vantar žį fyrir įriš 2035 og žeir žurfa aš koma utanfrį.

En žetta gildir bara alls ekki um okkar kęra Ķsland. Žetta er ekki stašan į Ķslandi mešal annars vegna žess aš sjįlfstęši og fullveldi er einnig hugarįstand sem leišir af sér sjįlfsbjargarhvöt og sjįlfsbjargarvišleitni sem mun tryggja įframhald žjóšfélags okkar.

Evrópusambandiš er ekki neitt annaš en verkefni og žvķ stżra hinir svoköllušu verkefnastjórar verkefnanna.

Mikiš er ķ steik ķ Evrópusambandinu nśna og fer versnandi meš hverjum deginum sem lķšur. Ef einhverntķma hefur veriš dregin röng įlyktun um jafn örlagarķkt mįl og um stöšu Ķslands į mešal žjóšanna, žį er žaš žessi vitsmunalega ESB villa sem mun alltaf standa efst į blaši allrar sögu Ķslands um mistök žjóšarinnar, ef af veršur. 

Ömurleg tķšindi berast frį Ķslandi

Geir H. Haarde

Žęr fréttir hafa borist ķ dag aš forsętisrįšherra Ķslands, Geir H. Haarde, sé veikur. Žetta žykir mér įkaflega mišur aš heyra. Ég sendi hér meš Geir og fjölskyldu hans mķnar bestu og hlżjustu kvešjur meš óskum um aš hann nįi fullum bata. Žaš er bśiš aš vera mikiš og žungt įlag į forsętisrįšherranum undanfarna marga mįnuši. Oft var sįrt aš horfa uppį žaš ömurlega hlutverk sem aš honum var rétt viš žaš aš žrķfa upp stubbana eftir svall fjįrmįlageirans. Žetta var sérstaklega erfitt fyrir hinn fyrrverandi fjįrmįlarįšherra Geir H. Haarde, sem hafši stašiš fyrir žvķ aš Ķsland var oršiš skuldlaust sem sjįlfstętt rķki

Fyrri fęrsla

Forsķša 


Angela Merkel fer į drįttarvélanįmskeiš

Andlitiš į efnahagsmįlarįšherra Žżskalands er ekki eins skemmtilega haršlķnulegt ķ dag og andlitin eru į haršlķnuritstjórn verkefnatķmarits Evrópusambandsins į Ķslandi, Morgunblašinu. Eins mikiš og andlitin į ritstjórn Morgunblašsins eru frosin föst į mešan esb-svipan er miskunarlaust lįtin keyra į bök allra óttasleginna Ķslendinga - og engum til gęfu nema einum - žį er Morgunblašiš, alveg eins og ESB, alveg bśiš aš steingleyma aš žaš er til heimur fyrir utan einmitt žetta vesęla efnahagslega öryrkjabandalag Evrópu, EÖE. Ritstjórn Morgunblašsins er clueless į flest ķ sambandi viš Evrópusambandiš og framtķš žess og žvķ verulega hęttuleg sjįlfstęši og hinu žjóšlega fullveldi Ķslands eins og er. En kanski breytist žetta aftur ef ritstjórnin skyldi fara aš hugsa um žjóšarhag allra Ķslendinga aftur, meš vissri viškomu ķ raunverulekanum.

En eins og er - verš ég aš jįta - žį er hįvertķš fyrir Evrópusambandiš žvķ žaš getur einungis vaxiš og nęrst ķ óttaįstandi og į vesęld annarra. Žetta ber aš hafa ķ huga žegar skošuš eru žau rķki sem hafa gengiš ķ ESB undanfarin 20 įr eša svo. Žau voru nefnilega öll gjaldžrota nema žrjś - og voru öll aš flżta sér burt frį rśstum fyrirrennara ESB og sem nś er aš stórum hluta til gengiš ķ Evrópusambandiš sjįlft. Jį, gamla Sovét gékk ķ ESB.

Bešiš eftir Bandarķkjunum: Kafli I 

En andlitiš į efnahagsmįlarįšherra Žżskalands hrundi žvķ mišur ķ gęr er hagvaxtarspį hans breyttist śr von ķ lömun og ótta. Nśna er hann - og meš góšri ašstoš herra fjįrmįlarįšherra- og klodsmajor Peer Steinbrück - komin nišur ķ MĶNUS 2.5% hagvöxt fyrir įriš 2009. Žetta endar nįttśrlega į MĶNUS 4% eins og Deutshe Bank segir og kanski jafnvel į mķnus 5-6% eins og ég óttast sjįlfur.

Bedid_eftir_BNA1

Angela Merkel mį žvķ mišur ekki vera aš žessu žvķ hśn er nśna į drįttarvélanįmskeiši aš lęra hvernig mašur plęgir eina trilljón evrur af skuldum nišur ķ jöršina - jöršina sem hśn hélt aš hśn ętti - og helst įn žess aš nokkur taki eftir žvķ. Žżskir bankar munu nefnilega brįšum koma meš 100.000 trukka og sturta žessu hlassi nišur į blettinn hennar.

Žaš er nefnilega komiš ķ ljós aš hagkerfi Žżskalands er gallaš. Žaš inniheldur ekki sjįlft lengur neina žį hvata sem geta hugsanlega leitt til hagvaxtar ķ nśtķš og framtķš. Žaš er nefnilega oršiš aš elliheimili žvķ į žessu įri veršur helmingur allra kjósenda ķ Žżskalandi oršnir sextugir žegar žeir žurfa aš kjósa hana Angelu aftur. Ekki sexytugir heldur sextugir. Hśn Angela veit einnig aš hin 15 gömlu lönd Evrópusambandsins vantar um žaš bil 194 miljón nżja skattborgara fyrir įriš 2035 til žess eins aš višhalda nśverandi og vanmįttuga vinnuafli sambandsins. Og žaš sem verra er žį žurfa žessar 194 milljón manns aš koma utanfrį. Semsagt, koma frį öšrum löndum en žó helst frį öšrum hnöttum. Vandamįliš er nefnilega einnig žaš aš enginn vill bśa ķ Evrópusambandinu lengur žvķ hnignunin er svo mikil og hröš. Innfęddir flżja žvķ sum löndin sķn og neita aš eignast afkvęmi žar. Žeir vilja nefnilega eiga von um betri framtķš į bjartari staš.

Žaš er žvķ ekki von aš Ķtalir lįti sitt eftir liggja ķ hnignunarferli Evrópusambandsins fyrst Žjóšverjar sjįlfir hafa ekki lengur trś į framtķš lands sķns. Žjóšverjar eiga jś aš vera eimreišin sem allt snżst um ķ Evrópusambandinu. Ķtalir munu fara létt meš žetta og tekst žvķ į ašeins 27 įrum aš hękka mešalaldur žjóšar sinnar um heil 10 įr, frį įrinu 1992 til 2020. Žetta tekst svona hratt og vel vegna žess aš konur į Ķtalķu eignast engin börnin.

italy_median_age 

Bešiš eftir Bandarķkjunum: Kafli II  

Nśna er žvķ bešiš eftir Bandarķkjunum. Bešiš eftir aš Bandarķkin dragi hiš mįttlausa og aflvana elliheimili Evrópusambandsins ķ gang aftur. En bišin veršur löng. Žetta veit Angela Merkel mjög vel og žvķ veršur ekkert ašhafst til aš koma ķ veg fyrir eitt né neitt ķ Žżskalandi. En af hverju ekki? Jś, Angela Merkel veit og hefur sagt aš kynslóša-breytingaįföllin munu hefjast fyrir alvöru um mišjan žennan įratug. Žaš er einfaldlega ekki hęgt aš stofna til nżrra skulda žvķ žaš mun ekki verša neinn til aš borga žęr ķ framtķšinni. Žaš verša svo fįir skattgreišendur ķ Žżskalandi sem geta stašiš undir stórauknum skuldum žvķ hvašan ęttu žeir aš koma? Žaš fęšast nefnilega svo alltof fį börn ķ Žżskalandi og hafa gert lengi. Ef skuldir žjóšarinnar verša auknar stórlega žį munu allir skattgreišendur framtķšarinnar, börn Žjóšverja, neita aš starfa og žéna peninga ķ žeirri skattpķnungu sem žį yšri aš vera žar.

Bešiš eftir Bandarķkjunum: Kafli III  

Žvķ veršur bara beišiš. Jį - bešiš eftir kraftaverki aš vestan. Allur sį smįvegis framgangur sem var ķ žżska hagkerfinu į sķšastlišnum 3 įrum, eftir alkul ķ heilan įratug, varš vegna bólu į frįrmįla og hśsnęšismörkušum Bretlands, Spįnar og Austur Evrópu.

Nś er žvķ bara aš bķša og bķša. Bķša eftir Bandarķkjamönnum. Žetta veit Mogginn bara ekki ennžį. En einusinni vissi hann žetta žó. En žaš var bara įšur en óhappiš geršist.  

Tengt efni

The second Great Depression aš hefjast ķ Evrópusambandinu

Forsķša žessa bloggs 


Ķrland į leiš ķ gjaldžrot meš evrur? EUROBUST H/F Group

Kaldar stašreyndir um žaš hvernig Ķrland getur oršiš verra en Ķsland innan ķ evru

Ķrski hagfręšingurinn, sešlabankamašurinn og rithöfundurinn David Mc Williams, er ekki einn af hinum žekktu žrjįtķu og tveimur og sammįla ķslensku hagfręšingum sem hinn hagfręšingurinn, Charles Wyplosz, gerši aš athlęgi og dufti į 20 lķnum (eša svo) ķ nżlegri śtgįfu verkefnatķmarits Evrópusambandsins į Ķslandi, Morgunblašinu.

Could the unthinkable come to pass here? Could Ireland default on its sovereign debt? The answer is yes. Such a disaster is now quite possible. In the same way as a family can end up losing the house, the car, everything, a country, too, can fail to make its repayments. At the moment, such thoughts are heresy; but so, too, was questioning the property boom a mere four or five years ago.
Back in 2003 or 2004 when people questioned the property boom and its driver, the debt splurge by the bankers, we were ridiculed and dismissed. We were labelled mavericks. We were told that it was “dangerous” to even suggest such things because we might “talk down the economy”.
I remember being labelled “unpatriotic” by a politician in 2004 following an appearance on ‘Prime Time’ when I described the property market as a “scam” operated by “an unholy alliance of bankers and property developers”.

 

EUROBUST P

Žessi ķrski hagfręšingur, hann David Mc Williams, telur aš Ķrar verši aš gera rįš fyrir žvķ aš verša gjaldžrota sem rķki innan ķ evrusvęšinu vegna žess aš ķrskir bankar hafa hagaš sér eins og kįlfar sem komust ķ kraftfóšur. Žeir sem hafa prófaš aš gefa kįlfum fóšurblöndu śr fötu vita hvernig gusugangurinn er. Žaš skvettist og slettist śt um allt og fatan fer stundum į hvolf og innihaldiš sullast žvergöršum. Svona slettust peningarnir einnig śt śr ķslenskum bönkum til ķslenskra śtrįsarmanna śt um nęstum alla Evrópu. Frį hęgri til vinstri tóku ķslenskir bankar ódżrt lįnsfé frį evrusvęši og eyddu žvķ ķ aš reyna aš fylla upp hafiš į milli Evrópu og Ķslands meš myntpeningum. En žaš tókst ekki og nś er allt sokkiš ķ sęinn handan viš bęinn. Allt horfiš og hafiš spegilslétt aftur. Žaš tók ekki einusinni eftir žessu. Jį hafiš er žakklįtt.

EUROBUST I 

Svipaš geršist einnig į Ķrlandi į undanförnum įrum. Į Ķrlandi eru peningarnir hinsvegar steyptir fastir innan ķ mśrsteinum sem enginn vill eiga og žvķ standa nśna um 300.000 tómar ķbśšir og grotna nišur. Žaš er bśiš aš fylla į tóma peningatanka bankanna į Ķrlandi einu sinni og nś vantar meira. Aftur er komiš gat ķ gólfiš og sjórinn fossar inn undir rķkiskassann. Rķkiskassinn er aš reyna aš fylla į tóma tankana aftur en žaš gengur erfišlega žvķ Ķrska rķkiš žarf aš bjóša miklu hęrri įvöxtun į žeim rķkisskuldabréfum sem prentsmišja ķrska rķkisins er aš reyna aš prenta žarna ķ kjallaranum undir rķkiskassanum. Žessi bréf į nś aš reyna aš selja til fjįrfesta, en žeir eru oršnir verulega tortryggnir žvķ pappķrinn er oršinn svo blautur. AGS ķ ķrsku dyragęttinni?

EUROBUST I 

Nśna segir sem sagt David Mc Williams aš Ķrar verši aš undirbśa sig undir žaš sem įtti ekki aš geta gerst žegar sérfręšingar myntbandalags ESB hönnušu meistaraverkiš. Žetta meistaraverk sem er bśiš aš kosta Evrópusambandiš getuna til hagvaxtar. Sérfręšingarnir gleymdu nefnilega aš gera rįš fyrir aš einkageirinn ķ myntbandalaginu gęti smyglaš žvķ sem į mannamįli er kallaš lįnsfjįrįhętta (credit risk) yfir į rķkissjóši evrrulanda og gera śr žvķ nżja vöru sem heitir gjaldžrotaįhętta rķkissjóša (sovereign default risk). Ekki veit ég hvaš sérfręšingurinn Charles Wyplosz segir viš hönnunargöllum žess bandalags sem er alltaf meira og meira er aš lķkjast hinu efnahagslega öryrkjabandalagi Evrópu, EÖE. 

EUROBUST G 

En žetta hefur sem sagt gerst nśna. Įhęttumistök bankanna eru oršin aš gjaldžrotaįhęttu rķkissjóšs Ķrlands. Mynt Ķrlands reyndist Ķrum ónżt žvķ hśn getur ekki gert žaš sem myntir eiga aš gera undir svona kringumstęšum - FALLA og auka samkeppnishęfileka śtflutnings til žess aš halda uppi atvinnu og įframhaldandi skattatekjum rķkissjóšs svo hęgt sé aš borga og borga! Borga og borga. Sešlabanki Ķrlands er nefnilega ekki į Ķrlandi og žjónar heldur ekki Ķrlandi og myntin er heldur ekki ķrsk og žjónar heldur ekki žegnum Ķrlands. Žiš vitiš, žeim žegnum sem nśna eiga aš borga brśsann. Nei, nśna žarf aš lękka laun meš handafli, skera nišur rķkiš og skera undan hagvexti žvķ gengi myntarinnar er svo alltof alltof hįtt mišaš viš allt į Ķrlandi. Svo annašhvort žurfa Ķrar aš taka žetta śt ķ gjaldžroti rķkisins eša ķ 25 įra massķfu atvinnuleysi og fólksflótta frį Ķrlandi. Žetta veršur svo kórónaš meš mssķfum skattahękkunum og flótta fyrirtękja. Žeir hafa jś reynsluna Ķrarnir ķ žvķ aš flżja landiš sitt.

EUROBUST S 

Žetta var sagan um galdrapappķrinn evru. Lesiš allan pistilinn hans David Mc Williams hér: Cold facts of how we could be ‘Iceland inside the euro

PS: Žaš er alger óžarfi fyrir verkefnaritstjóra EÖE į Ķslandi aš lesa žessa grein David Mc Williams žvķ žeir eru hvort sem er frelsašir um alla eilķfš og žvķ ekki ķ sambandi viš raunveruleikann. Žvķ bendi ég žeim į aš syngja įfram lagiš EUROKLANG

 

|_________________EURO KLANG______________|. ķ fķsmoll

| ___________asķ___ruv______sam_fylkz____._a,__|  Und einen evra

| _______a_._______a_______aj#0s_____aWY!400._ | EU fašmi viš öll

| __ad#7!!*P____a.d#0a____#!-_#0i___.#!__W#0#___ | und Heidi Boroso

| _j#'_.00#,___4#dP_"#,__j#,__0#Wi___*00P!_"#L,___ | in Euro himmel

| _"#ga#9!01___"#01__40,_"4Lj#!_4#g_________"01_ | Brussel wunderland

| ________"#,___*@`__-N#____`___-!^___________ | kommen sie morgen

 91356 | _________#1____sviša kjammar?__nein____| und bifröst voila

tralla tralla la la: 

: : Višlagiš er śr Wišlagazjóš ESB. Textahöfundur er vel žekktur fręšimašur 

Hugleišing dagsins

Eru Kķnverjar hugsanlega aš undirbśa massķfa gengisfellingu? Ég spyr žvķ samkvęmt heimildum žį kostar oršiš nįnast ekki neitt aš flytja vörur frį Kķna til Evrópu og Amerķku. Allt stopp: Asia-Europe Shipping Rates Drop to Zero  

Fyrri fęrsla:

Tengt efni 

Tilkynning frį ķrska fjįrmįlarįšuneytinu

The second Great Depression aš hefjast ķ Evrópusambandinu

Hin Seinni Stóra Heimskreppa aš hefjast ķ Evrópusambandinu?

Greining Glitnis greinir frį žvķ ķ dag aš Alžjóša Gjaldeyrissjóšurinn (AGS) vanti fjįrmuni ķ įframhaldandi ašstoš viš rķki Jaršar og žį einkum til ašstošar viš hin svoköllušu nżmarkašslönd.

En žaš sem er umhugsunarvert ķ góšum pósti Glitnis ķ dag er aš miklir fjįrmunir sjóšsins hafa fariš ķ aš hjįlpa löndum ķ Evrópusambandinu og nįgranna žess Śkraķnu.

Hjįlp  

Žaš eru ekki allir sem gera sér grein fyrir žvķ hvaša erfišu įstęšur liggja į bakviš žessar lįnveitingar. En ķ sundurlišun Glitnis segir aš stęrsta fjįrveitingin hafi fariš til Śkraķnu. Sundurlišun:

  • Śkraķna fékk 16,4 miljarša dala frį AGS
  • Evrópusambandsrķkiš Ungverjaland fékk 15,,7 miljarša dala frį AGS
  • Evrópusambandsrķkiš Lettland fékk 1,7 miljarša dala frį AGS
  • Serbķa fékk 518 miljónir dala frį AGS

En hvaš er žaš sem mešal annars er svona erfitt ķ Śkraķnu? Jś ein af įstęšunum fyrir stórkostlegum vandamįlum Śkraķnu - og allra landa Austur Evrópu, sem flest eru nś komin inn ķ Evrópusambandiš - er sś aš fólkinu fękkar og žį sérstaklega ungu fólki. Žetta er einnig sś žróun sem er vel į veg komin ķ eldri og stęrri löndum Evrópusambandsins. Žar er žróunin bara ekki komin į sama stig og ķ Austur Evrópu, ekki ennžį.

Fęšingar og daušsföll ķ Śkraķnu 

Mynd: fęšingar og daušsföll ķ Śkraķnu 

Įriš 1989 fęddust 700.000 börn ķ Śkraķnu en tķu įrum seinna eša įriš 1998 fęddust einungis 400.000 börn ķ Śkraķnu. Žetta er 40% fękkun fęšinga į ašeins 10 įrum! Žetta žżšir aš į nęsta įri munu um 650.000 18 įra ungmenni hugsanlega geta bęst viš viš vinnuafl Śkraķnu. Menn geta svo ķmyndaš sér hvaša įhrif žessi fękkun barnseigna hefur į samfélag Śkraķnu og į alla eftirspurn eftir vörum, žjónustu og fjįrfestingum sem alltaf fylgja nżju ungu fólki sem er aš stofna heimili, börn og buru.

Fólksfjöldi ķ Śkraķnu 

Mynd: fólksfjöldi ķ Śkraķnu  

En žaš sem er öllu og miklu verra er žaš aš įriš 2016 mun Śkraķna ašeins fį um 400.000 nżja einstaklinga til starfa į vinnumarkaši sķnum. Žį mun atvinnuleysi aš sjįlfsögšu minnka į pappķrnum en samfélagsvélin mun samt verša oršin svo aflvana aš hśn mun ekki geta dregiš hlassiš meš öllum žeim sem sitja ķ lestinni fyrir aftan eimreišina og bķša eftir žvķ aš greišslur berist fyrir farmišanum frį hinu opinbera. Skattatekjur munu verša af svo skornum skammti, žvķ hver į aš vinna žį vinnu sem į aš skila skattatekjunum og hver vill fjįrfesta ķ nżjum atvinnurekstri ķ landi sem er į leišinni til aš śtrżma sjįlfu sér. Einnig vilja erlendir ašflytjendur sķšur flytja og bśsetja sig ķ löndum sem eru aš stašna eša śtrżma velmegun į žennan hįtt. Žetta er einnig sś žróun sem viš erum byrjuš aš sjį hinum gamla - og aš žvķ er viršist - lķfsžreytta kjarna hinna eldri landa Evrópusambandsins.

Fęšingartķšni ķ Śkraķnu

Mynd: fęšingartķšni ķ Śkraķnu - til aš samfélag geti višhaldiš sér sjįlft žį žarf hver kona aš mešaltali aš eingast a.m.k. tvö börn į ęfi sinni.

 

Žaš er mešal annars vegna žessa sem ég įlķt aš Evrópusambandiš sé aš fara į hausinn žvķ ašeins fįir munu vilja fjįrfesta žar ķ framtķšinni, žvķ hvar į aš sękja vinnuafl sem vill lįta féfletta sig ķ skattpķningar-paradķs sem žar veršur aš vera žvķ žaš žarf jś aš fjįrmagna rekstur hinnar ofurstóru og peningažyrstu opinberu eimreišar samfélagsins. Atvinnužįtttaka er hneyksli ķ flestum löndum Evrópusambandsins einmitt nś žegar. En žetta į ašeins eftir aš versna. 

En hverjir eiga peninga ķ klemmu ķ Austur Evrópu? Jś aš sjįlfsögšu bankakerfi Evrópusambandsins! Žessir peningar munu brenna stór göt ķ vasa hluthafa ķ stęrstu bökum Evrópusambandslanda. Rķkiš hvar ertu? 

Lķkur lķfslengdar ķ Śkraķnu - aldur

Mynd: Lķkur ęfilengdar ķ Śkraķnu, įr 

Ķslenska V8 aflvélin 

Žaš er žvķ ekki undarlegt aš sendinefnd AGS til Ķslands segi aš Ķsland muni nį sér hratt aftur žvķ hin öfluga V8 strokka aflvél ķslenska samfélagsins, sem er algerlega einstök, mun geta žénaš hratt inn žaš sem tapast hefur žvķ žegar 83 af hverjum 100 žéna peninga og leggja inn ķ bś žjóšarframleišslunnar, žį munu žeir miklu hrašar geta nįš tökum į erfišri ašstöšu heldur en ķ samfélögum žar sem ašeins 56 af hverjum 100 vinna og žéna peninga. Svo einfalt er žetta.

Eurosclerosis 

Ef žegnar Evrópusambandsins eru svona įkafir ķ aš śtrżma sér sjįlfir žį meiga žeir žaš mķn vegna. Allt ķ lagi. En žaš er alveg įstęšulaust aš Ķsland smitist af žessum samfélagssjśkdómi sem ber nafniš Eurosclerosis. Hvorki Ķsland né Bandarķkin eiga viš žennan sjśkdóm śtrżmingaržrįhyggju aš strķša. Žess vegna munu bęši žessi lönd halda įfram aš spretta hröšu spori fram śr efnahag Evrópusambandsins, eins og žau eru einmitt alltaf aš gera, įr fyrir įr. Žess vegna er einnig hęgt aš halda gulrótinni ferskari į Ķslandi og ķ Bandarķkjunum žvķ skattar žegnana žurfa ekki aš nįlgast 60.000 feta lofthęšir til aš standa undir fitusprengdum rekstri eimreišar hins opinbera og sjśka įętlunarbśskapar ķ ESB.

Allir góšir bęndur vita aš hugsi žeir ekki fyrir framtķšinni meš žvķ aš sį žaš miklu aš žeir eigi śtsęši afgangs til aš getaš sįš vel fyrir nęstu uppskeru į nęsta įri, aš žį veršur einmitt lķtil sem engin nęsta uppskera og hungriš mun sverfa aš.

Brussel 

Žaš er žvķ ekki aš įstęšulausu aš hagvöxtur Evrópusambandsmanna er alltaf aš verša lélegri og lélegri ķ takt viš aš įhrif eyšingarafla Evrópu aukast. En eyšingaröflin, Eurosclerosis, eru meš ašalstöšvar sķnar ķ borginni Brussel sem er bęr ķ Belgķu og stašsett į meginlandi Evrópu. Žaš er žar sem tilraunastofan meš öllum sżklunum er stašsett. 

Uppfęrt (13. janśar 2009)

Kęru lesendur. Einn lesenda žessa bloggs skrifaši athugasemd viš žennan pistil. Hana mį lesa ķ athugasemdum sem fylgja pistlinum hér aš nešan. Lesandinn setti śtį aš ég tengdi mįlefni Śkraķnu viš mįlefni Evrópusambandsins. En eins og ég skrifaši ķ fyrstu lķnum žessa pistils žį hafa fjįrmunir AGS fariš ķ aš hjįlpa löndum ķ Evrópusambandinu og nįgranna žess Śkraķnu. En ég birti ekki sambęrilegar myndir/tölur/upplżsingar um öll lönd Evrópusambandsins. Hér meš bęti ég śr žessu meš žvķ aš bęta inn eftirfarandi fjórum nęstu myndum sem sżna vandamįliš ķ hnotskurn. Seinna mun ég koma meš sundurlišaš og nįkvęmt yfirlit yfir öll lönd Evrópusambandsins. Žetta er alvarlegt mįl fyrir framtķš Evrópusambandsins og er kanski best lżst meš eftirfarandi tveim myndum:

folksfjoldaspaEU_001 

 Mynd: Spį um žróun fólksfjölda ķ Evrópusambandinu fram til įrsins 2060 

 

folksfjoldaspaEUx002 

Mynd: Atvinnužįttaka kvenna og fęšingartķšni ķ löndum Evrópusambandsins og hinsvegar į Ķslandi. Ķsland sker sig alveg gersamlega śt śr myndinni

 

germany_feritily

Mynd: fęšingartķšni ķ Žżskalandi, stęrsta landi evrusvęšis, frį 1970

 

einkaneysla_thyskaland

Mynd: žróun einkaneyslu ķ Žżskalandi frį 1971 

 

Mikilvęgasta nįttśruaušlind Evrópusambandsins ķ śtrżmingarhęttu. Fólkiš sjįlft. 

Cesifo hugveitan hélt rįšstefnu um fólksfękkunarvandamįl Evrópusambandsins ķ München ķ Žżskalandi įriš 2007. Samkęmt fyrirlestri prófessor Hans Werner Sinn žį vantar hin 15 gömlu lönd Evrópusambandsins 194 milljón innflytjendur fram til įrsins 2035, til žess eins aš višhalda nśverandi vinnuafli, sem žó er oršiš frekar lķtilfjörlegt og vesęlt fyrir.Samkvęmt śtreikningum Sameinušu Žjóšanna žį er žessi tala miklu miklu hęrri. Hśn er svo hį aš ég žori ekki aš nefna hana hér. Hvernig halda menn aš hagvöxtur verši ķ svona Evrópusambandi? Hangvöxtur į evrusvęšinu hin sķšastlišin 14 įr er nęstum sį allra lélegasti ķ OECD - og ekki veršur hann betri ķ framtķšinni.  

Mynd til umhugsunar

Óendurnżjanleg aušęfi 

Hin mikilvęgasta og aš žvķ er viršist hin óendurnżjanlegasta aušlind Evrópu - fólkš sjįlft. Nįttśruaušlind ķ śtrżmingarhęttu

Žetta vandamįl er óžekkt į Ķslandi og veršur svo į mešan Ķsland heldur sér sem sjįlfstęšu og fullvalda rķki į eigin ķslensku forsendum. Frelsiš og sjįlfstęšiš er okkar dżrmętasta aušlind. Žaš virkar afskaplega vel, en žaš žarf aš iška žaš aš stašaldri. Žaš žrķfst ekki ķ spennitreyju Evrópusambandsins. Frelsiš er eldsneyti hugans. 

Tengt efni:

Glešifréttir śr gamla heiminum ķ ESB

Breytt mynd af ESB - höfušstefna  


Dell Computer yfirgefur evrulandiš Ķrland. Bretar farnir aš óttast um orkuaušlindir sķnar

Dell Computer yfirgefur evrulandiš Ķrland

Einn stęrsti tölvuframleišandi ķ heiminum, hiš bandarķska fyrirtęki Dell Computer frį Texas - og sem einnig er nęst stęrsti atvinnurekandi į Ķrlandi ef starfsmannafjöldi er notašur sem męlikvarši - hefur įkvešiš aš hętta framleišslu į Ķrlandi. Um 2000 manns munu missa vinnuna hjį Dell į Ķrlandi. Framleišslan veršur flutt śt fyrir evruland og til Lodz ķ Póllandi. Dell Computer hefur stašiš fyrir um 5% af innanlandsframleišslu Ķrlands og einnig fyrir um 4% af öllum peningaśtlįtum ķ Ķrska hagkerfinu. Eina huggunin fyrir Ķra er sś aš Dell mun um sinn halda įfram meš 2000 manna starfsemi į Ķrlandi, utan framleišslugeirans, ašallega ķ bęjarfélögunum Limerick og Dublin.

Michael Dell stofnandi Dell Computer

Dell Computer var stofnaš įriš 1984 af Michael Dell sem žį var nemandi viš hįskólann ķ Austin ķ Texas. Michael Dell er einn mesti brautryšjandi heimsins ķ framleišslu, sölu og dreifingu tölva į góšu og samkeppnishęfu verši beint til fyrirtękja og neytenda um allan heim. Nśna starfa um 88.000 manns hjį Dell į heimsvķsu og velta fyrirtękisins er um 61 miljaršar Bandarķkjadalir. 

Žetta hefši vęntanlega ekki gerst ef Ķrska pundiš hefši ennžį veriš gjaldmišill Ķrlands žvķ žį hefši gjaldmišill Ķra getaš ašlagaš sig aš efnahagsašstęšum į Ķrlandi ķ staš žess aš žjóna Ķrum sem pólitķskur gjaldmišill Evrópusambandsins, sem er sérhannašur fyrir Žżskaland og Frakkland. Žessi nżi gjaldmišill Ķrlands hefur nś hękkaš um 100% mišaš viš gengi stęrsta gjaldmišils heimsins, Bandarķkjadals, frį žvķ įriš 2001.

Dell hóf starfsemi sķna į Ķrlandi įriš 1987 eša um 11 įrum įšur en evra varš mynt Ķra. Mikill framgangur Ķrska hagkerfisins hófst um svipaš leyti er Ķrar hófu lękkun skatta ķ landi sķnu og minnkun ofurstęrš hins opinbera geira śr 53% af žjóšarframleišslu Ķrlands og nišur ķ 34%. Žessi lękkun skatta į Ķrlandi hefur alltaf męlst illa fyrir hjį stjórnendum Evrópusambandsins sem hafa ašsetur sitt ķ borginni Brussel ķ Belgķu į meginlandi Evrópu. Lķklegt er aš Ķrland hafi nś fest sig ķ vef hagvaxtargildru Evrópusambandsins, eins og öll önnur rķki hafa einnig gert eftir aš hafa veriš nokkuš lengi ķ Evrópusambandinu.

Ariš 1973 var įriš sem Ķrland gékk ķ Efnahagsbandalag Evrópu og sem - žrįtt fyrir loforš margra forsętisrįšherra EB landa - breyttist svo seinna meira ķ Evrópusambandiš og žaš eftir einungis 20 įra sameiningarferli, įriš 1993. Nśna er žetta Evrópusamband aš fį sķna eigin stjórnarskrį, aš kröfu embęttis- og stjórnmįlamanna sambandsins, en žó ķ andstöšu viš marga žegna sambandsins, en žeim veršur ekki gefinn kostur į aš lįta ķ ljós įlit sitt į žessu mįli.

Atvinnuleysi į Ķrlandi er nśna 8,7% og hefur aukist um 70% į sķšustu 12 mįnušum. Atvinnuleysi ungmenna undir 25 įra aldri į Ķrlandi er um 18%.

Į sķšasta įri fluttu bęši Yahoo og Google Evrópuašalstöšvar sķnar frį ESB og til Sviss. Einnig hafa Aribus flugvélaverksmišjurnar flutt hluta af starfsemi sinni frį löndum Evrópusambandsins og til Bandarķkjanna vegna hins hįa og ósamkeppnishęfa gengi evru 

Hér er hęgt aš lesa meira um žann efnahagsframgang sem aldrei fylgdi ķ kjölfariš į mynt evrópusambandsins eins og lofaš var [Lestu mig]

Nśna segja margir hagfręšingar aš nęstum allt Evrópusambandiš sé einnig aš bišla til Bandarķkjamanna - meš žvķ aš bķša meš naušsynlegar efnahagsašgeršir sér til eigin framdrįttar - meš žvķ aš ašhafast lķtiš sem ekki neitt ķ eigin hśsi og ķ stašinn bķša eftir aš geta selt Bandarķkjamönnum įhöld, vélar og verkfęri til žess aš byggja žaš sem nś į aš byggja og bęta innan landamęra Bandarķkjanna į nęstunni. Fyrir Evrópusambandiš mun žvķ mikiš rįšast af žvķ hvernig Bandarķkjamönnum tekst til ķ sķnu heimalandi į nęstu įrum.

Margir į Ķslandi hafa undanfariš eflaust heyrt marga hagfróša menn tala um aš sešlabankar séu lįnveitendur til "žrautvarna" fyrir banka og fjįrmįlastofnanir ķ flestum löndum nema į evrusvęšinu. En nśna segja margir žekktir hagfręšingar aš žaš sé hagkerfi Bandarķkjanna sem virki sem neytandi heimsins til žrautvarna (e. worlds consumer of last resort). En sjįlfur efast ég žó nokkuš um aš žetta verši raunin ķ žetta skiptiš žvķ Bandarķkjamenn eru sjįlfir stašrįšnir ķ žvķ aš stórauka įherslu į sinn eigin śtflutning į nęstu įrum. 

[slóš til heimilda & tengt efni: Dell Computer yfirgefur evrulandiš Ķrland]

 

Bretar farnir aš óttast um orkuaušlindir sķnar

José Manuel Barroso

Ķ gęr birtu nokkur bresk dagblöš žį frétt aš formašur Evrópusambandsins, Portśgalinn José Manuel Durćo Barroso, hefši sagt aš eignarhald orkuaušlinda landa Evrópusambandsins žyrfti aš fęra yfir į hendur Evrópusambandsins og žannig verša einskonar "sameign" alls Evrópusambandsins. Žaš žyrfti aš sameina nżtingu orkuaušlinda innan sambandsins į svipašan hįtt og gert hefur veiriš į aušlindum sjįvar innan lögsögu allra landa ķ Evrópusambandinu.

José Manuel Barroso į aš hafa sagt aš žaš verši settar heimildir fyrir žessu ķ nżju stjórnarskrį Evrópusambandsins og gat žess ķ leišinni aš žessar heimildir vęru nś žegar inni ķ nżju stjórnarskrįnni sem flest rķki sambandsins hafa eša eru aš vištaka einmitt nśna.

Tilefni žessara ummęla eiga aš vera krķsan sem nś rķkir ķ orkubśskap landa Evrópusambandsins og sem viršist vera töluvert hįšur žvķ hvernig tekst til ķ samskiptum viš stjórnmįlamenn ķ Kreml ķ Rśsslandi. 

[slóš til heimilda & tengt efni: Bretar óttast um orkuaušlindir sķnar]

Tengt efni

Aušur er ekki sjįlfgefinn žó myntin stękki

Forsķša žessa bloggs

Forsķša


Aušur er ekki sjįlfgefinn žó myntin stękki

Dansk valutakurspolitik i et EU-ųkonomisk perspektiv

Danska hugveitan Ny Agenda, sem hefur sem markmiš aš skoša stöšu Danmerkur innan Evrópusambandsins og ķ hinu alžjóšlega samfélagi og aš stušla aš auknu lżšręši ķ Danmörku, hefur nś birt nżja skżrslu eftir prófessor Jesper Jespersen viš hįskólamišstöšina ķ Hróarskeldu. Titill skżrslunnar er

"Dönsk peningastefna ķ ljósi efnahagsmįla Evrópusambandsins"

Mikilvęgustu nišurstöšur skżrslunnar eru žęr aš séu efnahagsmįl myntbandalags Evrópusambandsins skošuš ķ ljósi sķšustu 10 įra žį hafa žau lönd sambandsins sem hafa tekiš ķ notkun sameiginlega mynt Evrópusambandsins, notiš minni hagvaxtar og efnahagslegra framfara en žau lönd sem hafa haldiš sinni eigin mynt. Hér er įtt viš Stóra Bretland, Svķžjóš og Danmörku. Žar aš auki bendir skżrslan į aš žróun efnahagsmįla evrulanda hafi veriš mjög misjöfn og žaš bendir til innri spennu į milli svęša og landa innan myntbandalagsins.

Skżrslan bendir sérstaklega į žann möguleika aš Danmörk taki upp sömu peningastefnu og Svķžjóš og Stóra Bretland ž.e.a.s. aš Danmörk rjśfi bindingu dönsku krónunnar viš evru og lįti mynt sķna fljóta frjįlsa į gjaldeyrismörkušum.

Tegundir peningamįlastefnu

Höfundurinn kemur innį żmsar tegundir peningamįlastefnu og nefnir m.a. aš frjįlst fljótandi myntir geti stundum veriš geršar aš skotmarki spįkaupmennsku ef žaš séu fęrslur alžjóšlegrar fjįrmįlastarfsemi sem séu rįšandi į markaši myntarinnar. En höfundir nefnir žó aš žetta eigi nęr eingöngu viš um stórar myntir sem séu m.a. notašar ķ gjaldeyrisforša į alžjóšamarkaši. Žetta eigi žvķ fyrst og fremst viš um myntir eins og dollar, evru og yen. Žessar stęrri myntir geti žvķ sveiflast mjög kröftuglega, sem į tķšum hefur neikvęšar afleišingar fyrir skipulagningu innflutnings og śtflutnings į vörum og žjónustu. Litlar myntir minni landa eiga ekki viš žetta vandamįl aš strķša nema aš alveg sérstakar ašstęšur séu rķkjandi eins til dęmis viš žęr ašstęšur sem sįust į Ķslandi haustiš 2008.

Hęgt er aš nįlgast skżrsluna ķ heild sinni hér:

Dönsk peningamįlastefna hin sķšustu 10 įr ķ ljósi efnahagsmįla Evrópusambandsins og EMU 

 

Um höfund skżrslunnar

Cand. Polit. Jesper Jespersen, f. 1948 Ph.D. & dr. scient. adm.

 

  • Fuldmęgtig ķ Det ųkonomiske Råds sekretariat, 1995/76 og 1980/84
  • Ph.d. i international ųkonomi fra Det europęiske Universitet, Firenze, 1979
  • Lektor i international finansiering, Copenhagen Business School, 1986
  • Professor i samfundsųkonomi på Roskilde Universitetscenter, 1996
  • Medlem af ŲMU-udvalget nedsat af Rådet for Europęisk Politik, 2000
  • Carlsberg fellow, Churchill College, Cambridge University, 2001/02 og 2004/05
 
Tengt efni: 

 


mbl.is Žarf stöšugri gjaldmišil
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Morgunblašiš fellur um 80% į barnaskólaprófi ķ reikningi

Fallinn 

Fréttin eftir blašamann Morgunblašsins, Björgvin Gušmundsson, segir:

 

Ķ krónum tališ hękkušu erlend lįn grķšarlega mikiš į sķšasta įri og greišslubyrši žyngdist. Įstęšan er sś aš krónan veiktist um 80% gagnvart öšrum gjaldmišlum

 

Sönn frįsögn af óförum gjaldmišils Ķslands, ķ höndum banka og fjölmišla, vęri hinsvegar svona

Gengi ķslenksu krónunnar féll mest um tęp 49% į 365 dögum į įrinu 2008 gegn evru. Falliš gegn japanska yeni varš um žaš bil į tķmabili 57% vegna žess aš japanska yeniš hękkaši svo mikiš ķ verši į gjaldeyrismörkušum ķ fjįrmįlafįrvišrinu aš jafnvel ķslenska stįl & demants evra Morgunblašsins féll um 25% ķ verši gagnvart yeni og breska pundiš hrapaši um 35% gagnvart yeni žó svo aš bankakerfi Bretlands sé ķ rķkistryggšri öndunarvél Gordons Brown. Falliš hefur minnkaš mikiš sķšan žaš var verst er bankar Ķslands uršu gjaldžrota śti ķ Evrópusambandinu.

Žvķ er gengi yens ekki eins hįtt lengur eftir aš bankarnir eru loksins lįtnir (sjį andlįtstilkynningar nr. 1 til 29.598 ķ Morgunblašinu) og eru žvķ hęttir aš rišlast ofan į krónunni okkar sem žvķ hefur braggast töluvert aftur eftir žennan nķšing. Heilsufar gjaldmišlaparsins evra/dollar er hinsvegar žaš fjörlegt ennžį aš žau dönsušu ķ gęr og ķ fyrradag ķ stęrstu tveggja daga gengissveiflu sķšan įriš 1999, er evran hrasaši um 4,1% ķ žessum tveggja daga dansleik viš dollar - jį, ķslenksu Stįl & Demants Evru Morgunblašsins (SDEM) varš svona óglatt aš hśn datt.  

Lesa Morgunblašiš ?

Žetta, mķnir góšu lesendur, er falliš sem varš aš 80% fallinu ķ höndum Morgunblašsins, svona eins og hękkun hśsnęšis(ó)lįna almennings varš ķ höndum hinna ķslensku banka(ó)rįšgjafa og įlitsgjafa Egilssilfurs žeirra sem einnig gékk bessergang į gullfótum um allt Ķsland į sķšasta įri. Žaš er ekki skrżtiš žó allt sé į hausnum žegar fjölmišlarnir eru ekki ennžį bśnir aš ganga ķ gegnum vorprófin ķ fyrsta bekk ķ sķnum lķfslanga barnaskóla ķ Silfri Moggans. Eiginlega hefši įtt aš standa ķ fréttinni aš žaš hefši veriš Morgunblašiš sem skyndilega veiktist um 80% į sķšasta įri.      

Mikiš hefur veriš rętt um gengisfall ķslensku krónunnar undanfariš og hafa sumir gengiš svo langt aš lżsa hana "ónżta" žvķ hśn hafi falliš allt aš 100% eins og žeir sem klįrušu barnaskólann hafa sagt og skrifaš. En ekkert getur falliš um 100% įn žess aš verša aš engu. Žessum ašilum til upplżsingar hef ég įšur bent į aš gengi ķslensku krónunnar er falliš eins og aš ofan greinir. 

Žetta geršist žegar nęstum allt ķslenska bankakerfiš lagšist gjaldžrota į hausinn ofanį mynt okkar Ķslendinga. Žetta er dįlķtiš meira en evran féll į 22 mįnušum įrin 2000-2001 vegna vantrausts, en žį féll hśn um 30% gagnvart dollar, - og žaš žrįtt fyrir sameiginlegar björgunarašgeršir sešlabanka ESB og Bandarķkjanna ķ tvķgang.

Nśna vinnur seigur, duglegur og sveigjanlegur gjaldmišill okkar Ķslendinga, aleinn og sem ofurmenni - og žrįtt fyrir Moggann - dag og nótt viš aš afrugla hagkerfiš aftur. Hann mun einnig ķ leišinni koma ķ veg fyrir Evrópusambandslegt atvinnuleysi hjį launžegum į Ķslandi, hann žjónar nefnilega Ķslendingum žessi gjaldmišill okkar. Žaš žarf meira til aš ganga frį svona góšum gjaldmišli en heilt gjaldžrota bankakerfi į vaxtarhormónum og herskįa Breta. En gjaldmišillinn okkar į svo sannarlega betri mešferš skiliš en žį mešferš sem hann hefur mįtt žola sķšastlišin mörg įr. En seig er hśn krónan okkar. Hefši einhver annar gjaldmišill žolaš žessa mešferš? (Ónżtir gjaldmišlar) 

Svona lķtur 94% fall śt  

En ef mönnum langar aš skoša hvernig 94% fall lķtur śt į blaši žį ęttu žeir aš skoša žessa mynd hér aš nešan. Žetta er mynd af žvķ hvernig mįlin standa meš hnattvęšinguna nśna, eftir aš fjįrmįlageiri heimsins fékk fast sęti į klósettinu ķ öryggisrįšinu heima hjį mömmu sinni, rķkinu. En Baltic Dry vķsitalan, sem var stofnuš įriš 1744, męlir hvaš žaš kostar aš panta vöruflutninga į höfum heimsins nśna. Enginn mun bóka neina fragt nema aš hann ętli aš flytja eitthvaš. Nśna ętlar heimurinn greinilega ekki aš flytja neitt aš rįši lengur žvķ žessi vķsitala er fallin um 94%. Hnattvęšingin er žvķ komin į žann staš sem hśn var fyrir ca. 25 įrum. Žaš er ekki skrķtiš žó aš žaš sé aš koma ķsöld ķ hagkerfum vķša um heim. Žessi mynd er įkaflega glęsileg og įhrifamikil. En afleišingarnar verša ekki glęsilegar. En žetta er allt saman Sešlabanka Ķslands og Davķš Oddssyni aš kenna, valdamesta manni og sešlabanka ķ heiminum

baltic_dry_index_bloomberg 

 

Og svona lķtur flökt ķslenksu krónunnar śt

Flökt okkar góšu ķslensku krónu er mun minna og mun hęttuminna en flökt ķslenskra stjórnmįlamanna į einu įri og sjö dögum. Hér er sönnunin fyrir žvķ

 

 

 


mbl.is Erlend ķbśšalįn til ĶLS
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Nęsta sķša »

Höfundur

Gunnar Rögnvaldsson
Gunnar Rögnvaldsson

Búseta: Ísland.
Reynsla: 25 ára búseta í ESB og fyrirtækja-rekstur í DK/ESB frá 1985 til 2010. Samband:
tilveraniesb hjá mac.com

Ég er hvorki skráður á Facebook, Twitter, Linkedin né á neinum öðrum "samfélags-vefjum". Aðsetur skrifa minna er einungis að finna hér á þessari síðu og á tilveraniesb.net og í blöðum og tímaritum

Bloggvinir

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband