Leita í fréttum mbl.is

Breytt mynd af ESB - höfuđstefna

Sćlir kćru lesendur.
 
Ég breytti um ađalmynd hérna á síđunni minni. Núna hef ég sett upp nýja mynd af ESB efst á síđunni sem sýnir ađ viđ erum bráđum ađ verđa rík. Ţetta er mynd af framgangi mála í ESB miđađ viđ sett markmiđ ESB í Lissabon áriđ 2000, en ţá ákvađ ESB ađ viđ yrđum ríkasta hagkerfi heimsin áriđ 2010. Ţetta eru markmiđ sem ESB setti fyrir hönd efnahags allra ţegna Evrópusambandsins. Hvort ESB hafi gert eitthvađ til ađ hćgt sé ađ ná ţessum markmiđum eru einstöku menn ennţá ađ athuga. Núna eru ađeins tvö og hálft ár ţagađ til viđ hér í ESB verđum ríkust allra. 

 

Eins og sjá má á myndinni hér ađ ofan, og töflunnu fyrir neđan, ţá var ţađ áriđ 1985 ađ ţegnar Bandaríkja Norđur Ameríku nutu ţeirra ţjóđartekna sem ţegnar ESB verđa núna ađ gera sér ađ góđu. Ef einhvern skyldi bresta minniđ, ţá var áriđ 1985 fjórđa ár Ronald Reagans í embćtti sem forseti Bandaríkjanna. En ţetta lítilrćđi međ ţjóđartekjurnar mun lagast inna tveggja og hálfs árs, samkvćmt settum Lissabon 2000 markmiđum ESB.  

 

Áriđ 1977 ţá eyddu ţegnar Bandaríkja Norđur Ameríku eins miklu hlutfalli af fjármunum sínum í rannsóknir og ţróun eins og viđ í ESB gerum núna. En rannsóknir og ţróun stjórnar ađ miklu leyti hvort ţú verđur fátćkur eđa ríkur í samkeppninni viđ allar ađrar ţjóđir heimsins í nútíđ og í framtíđ. Ţessir ţćttir sjá einnig um ađ lađa ađ bestu heila alţjóđasamfélagsins og einnig besta fáanlega fjármagn alţjóđasamfélagsins. 

 

Atvinnuástand í ESB er núna eins og ţađ var í Bandaríkjum Norđur Ameríku  fyrir 11 til 28 árum. Atvinnuleysi í ESB er núna í sögulegu lágmarki og er ađeins 7,1% núna um skamma stund. En ţessi framgangur frá 10% áratuga atvinnuleysi ESB var vegna hćkkandi verđs á húsnćđi í mörgum löndum ESB, en sem núna fer hratt lćkkandi aftur. Atvinnuleysi mun ţví aftur fara hćkkandi innan skamms. Atvinnuleysi ungmenna undir 25 ára aldri í ESB er núna ađeins 15%.

 

Framleiđni í ESB er núna eins og hún var í Bandaríkjum Norđur Ameríku áriđ 1988 áđur en tćkniframfarir slógu í gegn vegna nýrra hagkvćmra atvinnutćkja, ţ.e. tölvum og í upplýsingatćkni. Ein skýring á ţessari framleiđni í ESB er sú ađ hinn opinberi geiri í ESB er núna mun stćrri en hann var í styrjaldarhagkerfi Sir Winston Churchills og Breta á árunum 1940-1945 - ţ.e. hagkerfis sem barđist uppá líf og dauđa fyrir varđveitingu hins siđmenntađa heims. 

 

Ţađ er ekki hćgt ađ bćta framleiđni í ţjóđfélögum ţar sem allt ađ 60% af ţjóđartekjum ţegnana eru undir stjórn, umsjá og í kössum hins ofur-stóra opinbera geira, ţví hiđ opinbera kann ekkert ađ fara međ peninga og hefur aldrei kunnađ ţađ - samanber öllum hinum stóru og nú gjaldţrota forsjárhyggju- og áćtlunarverkefnum sósíal-demo-krata og kommúnista í heiminum.

 

En ţetta er sem sagt raunveruleikinn í ESB áriđ 2008. Núna ţarf ESB ađ keppa viđ allan umheiminn á ţessum forsendum. Hin svokölluđu PIGS-lönd ESB (Portúgal, Ítalía, Grikkland og Spánn) eru hluti af ESB og standa einnig fyrir stórum hluta af ţví trausti sem mun ţurfa ađ bera uppi mynt ESB í framtíđinni. Ţessi mynt heitir núna Evra.  

 

Öll 27 lönd ESB ţurfa núna ađ keppa viđ hin nýju svokölluđu BRIK-lönd heimsins (Brasilía, Rússland, Indland og Kína) og svo einnig viđ efnahags- og velmegunarrisa allra tíma, Bandaríki Norđur Ameríku, sem núna hafa 22 ára og 30 ára forskot viđ efnahagsmál ESB-ţegna og fer ţetta forskot stćkkandi og ekki minkandi, hvađ svo sem menn í Brussel segja í fjölmiđlum eđa ákveđa á pappírum sínum.

 

Ţetta er höfuđstefna ESB. Í gamni og í gríni vćri kanski hćgt ađ segja ađ höfuđstefna ESB sé ađ setja öll löndin sem eru í og koma í sambandiđ á höfuđiđ (ţ.e.höfuđstefna), og ţá á međan ESB fagnar nýjum stjórnarskrársáttmála sínum og sem svo mun gera öll löndin sam-gjaldţrota í enda sameiningarferlisins. En ţví trúir enginn, ţví ţađ vćri alls ekki neitt gamanmál eđa grín. 

 

Núna standa allir hagvísar í ESB aftur á neikvćđa skalanum, ţví núna er uppsveiflan, sem ađ mestu sigldi fram hjá ESB, búin í bili, alveg eins og dot.com uppsveiflan sem einnig sigldi ađ mestu fram hjá ESB á sínum tíma. Stöđugleiki í efnahagsmálum er mikils megnugur og er oft kallađur ađalsmerki hagstjórnar í ESB. 

 

Heimildir:

EuroChambers - Benchmarking EU - TimeDistance

Universitiy of Lubljana: www.sicenter.si/ps_cv.html og www.gaptimer.eu 

Eurostat

 

Eftirmáli

99,8% af öllum fyrirtćkjum í ESB eru lítil, minni og millistór fyrirtćki (SME). Ţau standa fyrir 81,6% af allri atvinnusköpun í ESB.  Ađeins 8% af ţessum fyrirtćkjum hafa viđskipti á milli innri landamćra ESB.  Ađeins 12% af ađföngum (inputs) fyrirtćkjanna eru innflutt og ađeins 5% af ţessum fyrirtćkjum hafa viđskiptasambönd í öđru ESB-landi 

 

Tafla (mynd)

 

TimeDistanceEUvsUS


Athugasemdir

1 identicon

Hvar stöndum viđ íslendingar í samanburđinum á ríkidćmi og samkeppnishćfi viđ ESB og USA?

Kristinn (IP-tala skráđ) 24.6.2008 kl. 06:53

2 Smámynd: Árni Gunnarsson

Ertu aldeilis vita stjörnubrjálađur mannfj.?

Dettur einhverjum heilvita manni í huga ađ heimsveldi kontórismans geti brugđist og hruniđ í hausinn á skjólstćđingum krataţjóđanna og krötunum sjálfum?

Er ţetta svo kannski lygi, ţetta međ ódýru túlípanana og paprikuna?

Ţađ vćri nú eftir öđru. 

En mér líst alveg rosalega vel á hugmyndina hans Ágústs Einarssonar rektors, ţetta međ ađ fjölga innflytjendum um ca. 3 milljónir á nćstu árum svona til ađ efla hagvöxtinn nógu andskoti hratt.

Ég held ađ ţetta sé hugmynd sem viđ höfum gefiđ alltof lítinn gaum!

Nú á ég eftir ađ láta reikna út hvađ margir komist fyrir í 40 feta gámi.

En ađ öllu gamni slepptu ţá ţakka ég fyrir ţennan gagnlega fróđleik.

Árni Gunnarsson, 24.6.2008 kl. 16:04

3 Smámynd: Jón Valur Jensson

Kćrar ţakkir fyrir einkar fróđlega samantekt, Gunnar. Hvenćr skyldu ţessir ESB-sinnar fara ađ taka miđ af ţessum athyglisverđu stađreyndum?

Jón Valur Jensson, 24.6.2008 kl. 19:20

4 Smámynd: Gunnar Rögnvaldsson

Kćrar ţakkir Árni og Jón Valur


Já ţađ eru fáir sem vita hversu illa ESB stendur sig sem heild. En ţađ er einmitt kjarni málsins. ESB mun aldrei geta orđiđ heild eins og BNA. Ef menn ćtla ađ reyna ađ sameina eđa heilda löndin í ESB ţá munu ţeir einungis tortíma ţeim í ţeirri herför. Ţá munu löndin í ESB fara á hausinn og öll verđa fátćk.

Stóru fyrirtćkin í ESB, ţ.e.a.s. 0,2% af öllum fjölda fyrirtćkja í ESB, ţurfa einmitt ekki á ESB ađ halda ţví ţau hafa engin sérstök "cross boarder" viđskipti ţví ţau ganga ţannig til verks ađ ţau kaupa bara upp ţau fyrirtćki sem ţau hafa áhuga á í viđkomandi löndum - ţ.e. í ţeim löndum sem ţeir hafa áhuga á ađ starfa í. Ţađ ţarf ekkert ESB til ţess. Eins og ég hef nefnt áđur ţá voru til dćmis Danir og Ameríkanar byrjađir ađ fjárfesta Austur-Evrópu löngu fyrir rússnesku byltinguna. Ţá ţurfti ekkert ESB. En geđsjúklingar í Moskvu eyđilögđu náttúrlega ţessar fjárfestingar og ţessa möguleika.

Smćrri fyrirtćkin í ESB hafa engan brennandi áhuga á ađ nýta sér önnur lönd sem markađssvćđi nema í gegnum samstarfsađila, og ţađ hefur alltaf veriđ hćgt. ESB kom alls ekki hnattvćđingunni af stađ. Og heimurinn fyrir utan ESB er mjög stór og áhugaverđur.

Gunnar Rögnvaldsson, 24.6.2008 kl. 21:00

5 Smámynd: Hjörtur J. Guđmundsson

Takk fyrir ţetta Gunnar! Áhugavert mjög. Um ţetta var einmitt fjallađ á Heimssýnarblogginu á síđasta ári:

http://heimssyn.blog.is/blog/heimssyn/entry/192726/ 

Og á Heimssýn.is 2005:

http://www.heimssyn.is/page_7.html?news_article=110658013

Ţetta batnar ekki beint eins og ţú kemur inn á. 

Hjörtur J. Guđmundsson, 24.6.2008 kl. 21:04

6 Smámynd: Gunnar Rögnvaldsson

Takk Kristinn kćrar ţakkir fyrir innleggiđ.

Ísland er núna ađ verđa ein ríkasta ţjóđ í Evrópu. Ţökk sé sjálfstćđi Íslands, eigin sveigjanlegum gjaldmiđli og frelsi ţjóđarinnar. Ţađ er stutt síđan Ísland var vanţróađ land. En svo kom frelsiđ og ţá fóru virkir vöđvar frelsisins í gang á Íslandi.

TimeDistance greiningin hjá EuroChambers og TimeGap greiningardeild háskólans í Lubljana hafa ekki fengist viđ Ísland, svo ég viti. En svariđ mun ţó ađ hluta til finnast í ţeirri stađreynd ađ á međan Evru-svćđi ESB hefur haft 22% samanlagđan hagvöxt á síđustu 10 árum ţá hefur Ísland haft 45% hagvöxt á sama tíma. Ísland verđu ţví mörgum mörgum sinnum fljótara ađ ná ţví ađ verđa ríkasta ţjóđ í heimi. Og ein af ástćđunum er sú ađ Ísland hefur ekki liđiđ ađ atvinnuleysi setjist ađ í ţjóđfélaginu og svo hitt ađ hinn opinberi geiri á Íslandi er miklu minni en ofur-kassar ESB.

Ţess vegna getur Ísland vaxiđ og ESB getur ţađ ekki, og ESB mun aldrei geta ţađ. Ţessvegna mun Evrópusambandiđ ALDREI ná BNA. Draumum blómaskreytingarmanna ESB í Lissabon áriđ 2000 er og verđur alltaf einungis draumur.

En ísland GETUR ţví ísland er ekki getulaust a.m.a.k. ekki ennţá. En ESB er getulaust og mun alltaf vera ţađ.

Sjá: Tíu ţýsk frostmörk og Hindrar evra atvinnusköpun ?

Gunnar Rögnvaldsson, 24.6.2008 kl. 21:28

7 Smámynd: Gunnar Rögnvaldsson

Kćrar ţakkir Hjörtur. Ţetta hafđi ég ekki séđ. En ég hef međ athygli fylgst međ TimeDistance mćlingunum undanfarin ár. Og ég get alveg sagt ţađ hér ađ ég hef svitnađ af liđiđ illa í hvert skipti sem skýrslurnar hafa veriđ birtar. Mađur sér og finnur hvert stefnir. Manni líđur eins og fábjána ađ sitja hér og sjá ađ ţetta versnar einungis ár frá ári. Gapiđ verđur alltaf stćrra og stćrra og fćr nefiđ á manni til ađ verđa lengra og lengra međ hverju árinu sem líđur hér í ESB.

En enginn talar um ţetta. Sjálfur bíđ ég einungis eftir ađ ţessar mćlingar (benchmarking) verđi einhvernveginn bannađar eđa ţrýstingi beitt til ađ ţagga ţćr niđur á einhvern hátt. Ef ţetta vćri fyrirtćk ţá vćri búiđ ađ reka ESB fyrir löngu og alla stjórn ţess í leiđinni.

Gunnar Rögnvaldsson, 24.6.2008 kl. 21:46

8 Smámynd: Hjörtur J. Guđmundsson

"Ef ţetta vćri fyrirtćk ţá vćri búiđ ađ reka ESB fyrir löngu og alla stjórn ţess í leiđinni."

Einmitt, og hvađ ţá fyrir ađ fá ekki reikningana sína stađfesta í 13 ár í röđ. Stjórnendur slíks fyrirtćkis vćru fyrir löngu á bak viđ lás og slá. En ekki stjórnendur Evrópusambandsins, onei.

  
EU accounting worse than Enron, says whistleblower

Hjörtur J. Guđmundsson, 24.6.2008 kl. 23:15

9 Smámynd: Hjörtur J. Guđmundsson

Annars mun Evrópusambandiđ vera löngu búiđ ađ gefast upp á ţessum Lissabon-markmiđum sínum, enda er sambandiđ í dag lengra frá ţeim en ţađ var ţegar ţau voru sett áriđ 2000.

Hjörtur J. Guđmundsson, 24.6.2008 kl. 23:18

10 Smámynd: Óskar Ţorkelsson

ísland ríkast.... jahérna ţađ hefur fariđ framhjá mér.. ég sé bara gjaldţrot heimila, banka og fyrirtćkja framundan.. 40 % gengisfelling og menn hamast viđ ađ mála ESB sem fjandann sjálfann..   annars er ţetta kunnuglegur kór sem kvittar hjá ţér Gunnar.

Óskar Ţorkelsson, 24.6.2008 kl. 23:36

11 Smámynd: Gunnar Rögnvaldsson

Takk fyrir Óskar. 40% gengishćkkun vćri ţó enn verri. Ţá vćrir ţú kanski atvinnulaus núna.

Já kreppur eru slćmar. Burtéđ frá gengismálum ţá er ástandiđ svipađ í mörgum löndum. Of hátt gengi Evru er ţó ekki gott fyrir ESB löndin núna. En Ísland hefur ţó ţađ fram yfir okkur hér í ESB ađ ţiđ hafiđ bestu forsendurnar til ađ vinna ykkur HRATT út úr vandanum, ţví íslenska hagkerfiđ er svo dýnamískt. Ţađ verđur ekki svo hérna megin Atlantsála. Hér mun ţađ taka heila eilífđ ađ vinna sig út úr vandanum, ţví hagkerfi ESB er ekki eins og vatn ţar sem hćgt er ađ henda seini í og ţá myndast orka, hreyfing og dýnamík. Ţađ er engin dýnamík í hagkerfi ESB.

Gunnar Rögnvaldsson, 25.6.2008 kl. 00:08

12 Smámynd: Gunnar Rögnvaldsson

Ég ţakka innleggiđ Lotta.

Já ţetta er hárrétt hjá ţér. Undantekningar verđa fćrri og fćrri og ţćr sem nú ţegar hafa veriđ veittar eru alltaf settar út til nýrrar atkvćđagreiđslu og kosninga ţar til ţađ kemur "rétt" út úr ţeim atkvćđagreiđslunum. Svona er öllum mótmćlum og sérmálefnum smá saman sjanghćađ inn í ESB og ţar međ gerđar ómerk.

Gunnar Rögnvaldsson, 29.6.2008 kl. 05:46

Höfundur

Gunnar Rögnvaldsson
Gunnar Rögnvaldsson

Búseta: Ísland.
Reynsla: 25 ára búseta í ESB og fyrirtækja-rekstur í DK/ESB frá 1985 til 2010. Samband:
tilveraniesb hjá mac.com

Ég er hvorki skráður á Facebook, Twitter, Linkedin né á neinum öðrum "félags-vefjum". Aðsetur skrifa minna er einungis að finna hér á þessari síðu og á tilveraniesb.net og í blöðum og tímaritum

Bloggvinir

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband