Leita Ý frÚttum mbl.is

Koss m÷mmu

Skrif mÝn um "LenÝn ver­bˇlgu" ß ■eim nˇtum sem Úg skrifa­i pistilinn hÚr ß undan, og ■ß me­al annars me­ tilvitnun til sv÷rtu fortÝ­ar efnahagsmßla Ý stˇrum hluta Evrˇpu, bi­ Úg alla a­ sko­a sem hvatningu til ■eirrar efnahagsstefnu ═slands sem hˇfst me­ tilkomu DavÝ­s Oddssonar Ý landsstjˇrnmßlum. Ůa­ er a­ auka frelsi ß sem flestann hßtt, lŠkka skatta og vinna a­ aukningu ß stŠr­ ■jˇ­ark÷kunnar. A­ lßta ekki hrŠ­a sig frß settum markmi­um vegna n˙verandi al■jˇ­legrar matar- og hrßefnaver­bˇlgu og inn Ý koss deyf­ar og framtaksleysis og l÷munar hjß ESB. Koss m÷mmu. á

á

Ver­ hafa hŠkka­ ß fleiri st÷­um en ß ═slandi. ═slendingar standa ekki einir me­ sÝnar ver­hŠkkanir og gjaldmi­lar munu alltaf sveiflast innbyr­is. Fer­amenn munu sennilega ekki fara til Evrˇpu Ý sumar ■vÝ evran er svo hß. En ■eir gŠtu hugsanlega brug­i­ fŠti til ═slands e­a BandarÝkjanna. Oft er kostur a­ hafa gjaldmi­il sem gefur eftir frekar en gangsetningu sjßlfvirks atvinnuleysis sem hagstjˇrnartŠki.

á

Ůegar kreppa fer skˇinn Ý svona ßstandi fara menn a­ nefna tilt÷k eins og aukna ßherslu ß menntun og nřsk÷pun. En gamla SovÚt haf­i ßgŠtis menntakerfi, gˇ­a vÝsindamenn og flott kerfi skriffinna. En ■a­ hjßlpa­i ■eim ekkert - ■eir ÷ndu­ust. Og allir vita a­ stjˇrnmßlamenn og embŠttismenn geta ekki b˙i­ til nřsk÷pun e­a fundi­ upp rafmagn, sj˙krah˙s e­a talmßli­. Ůa­ geta einungis frjßlsar tilfinningaverur Ý frjßlsu umhverfi skapa­.á á á á á á

á

Ůa­ er mikill heilaflˇtti frß hßskattal÷ndum. Bestu heilarnir fara alltaf ■anga­ sem hŠfileikar ■eirra nřtast best. BandarÝkin eru n˙na a­eins 32 ßrum ß undan ESB Ý rannsˇknum og ■rˇun (R&D) sem hlutfall af ■jˇ­arframlei­slu ß mann og ■a­ sorglega er a­ ■etta bil eykst og minnkar ekki, ■rßtt fyrir f÷gru lofor­ skriffinna ESB Ý Lissabon ßri­ 2000. Fyrir ESB Ý heild ■ß er sta­an s˙ a­á ßri­ 1985 nutu BandarÝkjamenn ■eirrar hagsŠldar sem ESB nřtur Ý heild n˙na Ý dag - og fer bili­ vaxandi og ekki minnkandi.

á á á

En sn˙um okkur aftur a­ mßlinu um ver­hŠkkanir undanfarinna missera. Ůa­ er mÝn tr˙ a­ Se­labanka BandarÝkjanna muni takast ■a­ sem hann er a­ reyna a­ gera Ý dag.á

á

Se­labanki BandarÝkjanna (the Fed) muni enn einu sinni sřna a­ hann er vopnvŠddur tv÷falt ß vi­ Se­labanka ESB. The Fed hefur ■a­ sem kalla­ er "dual mandate"á ■.e. hann hefur tveimur markmi­um a­ ■jˇna.á

á

1) a­ halda amerÝska hagkerfinu Ý fullri atvinnu og a­ hßmarka hagv÷xt.á

2) a­ halda ver­lagi eins st÷­ugu og kostur er.á

á

Se­labanki Evrˇpu hefur a­eins eitt markmi­, a­ halda ve­lagi st÷­ugu. Íll l÷nd sem eru bundin EMS e­a sem hafa evru sem gjaldmi­il eru ■vÝ gÝslar ■essarar stefnu ESB. Alveg sama hva­ ß gengur. Ůetta er ˇvi­unandi fyrir margar ■jˇ­ir ESB.

á

Ůar sem kjßnakl˙bbur Evrˇpu, ESB, og einkase­labanki Ůřzkalands, ECB, vinna Ý anda ver­bˇlgunazista gamla Ůřzka Bunkers Bankanns, og sjß einnig um a­ The Extended Recession Mechanism (ERM/EMS) virki eins og ■a­ skal, a­ ■ß er ■a­ Se­labanki BandarÝkjanna sem enn einu sinni er nßnast einn ß vaktinni. Ůa­ semáSe­labanki BandarÝkjanna eráa­ reyna a­ gera n˙na er ■etta:á á

á

1) a­ for­a hagkerfinu frß st÷­vun hagvaxtar og meira atvinnuleysi. 2) a­ berja ni­ur ■a­ peningaflŠ­i sem hefur veri­ innÝ spßkaupmennsku Ý olÝu, hrßefnum og matvŠlum, ■.e. fjßrmagni­ hefur leita­ burt frß fjßrfestingum og hlutabrÚfamarka­i og yfir Ý ■essa marka­i. Ef se­labanka BandarÝkjanna tekst ■etta ■ß ■arf hann ekki a­ ˇttast ver­bˇlgu og leggur grunninn fyrir nŠstu 5 ßra ver­bˇlgulausu uppsveiflu Ý BandarÝkjunum og vÝ­ar Ý heiminum.

á

Se­labanki BandarÝkjanna er ■vÝ m.a. a­ ■vinga fjßrflŠ­i­ til a­ leita yfir Ý hlutabrÚf og fjßrfestingar me­ ■vÝ a­ gera peninga ■a­ ˇdřra a­ ■a­ sÚ ekki hŠgt a­ sitja ß ■eim engum til gagns, ˇrefsa­.

á

Se­labanki BandarÝkjanna mun ekki endurtaka "třnda ßratug Japans" me­ a­ger­arleysi. Se­labanki BandarÝkjanna er a­ ■vinga afskriftir bankanna Ý geng. Hreinsa klˇsetti­ - strax. Sturta ni­ur. Ůeir munu ekki leyfa b÷nkunum hŠgt, en bÝtandi, a­ kyrkja hva­v÷xt vegna falinna og ˇframkvŠmdra afskrifta ß t÷pu­um lßnum. Ůeir ■vinga v÷xt Ý gang aftur og sß v÷xtur mun alls ekki geta ske­ nema me­ ■vÝ a­ hlutabrÚfamarka­urinn fari Ý gang fyrst.

á

FlŠ­i ferskra pengina eftir ßf÷ll er alltaf ■essi:

á

1) fyrst fara ■eir til hlutabrÚfamarka­arins

á

2) svo fara ■eir til fyrirtŠkja

á

3) svo fara ■eir til fjßrfestinga

á

4) svo koma ■eir til til neytenda Ý launum og framgangiá

á

5) svo fara ■eir inn Ý h˙snŠ­ismarka­inn

á

Sem sagt. Ef hlutabrÚfamarka­urinn fer ekki Ý gang, ■ß ske­ur akk˙rat ekki neitt. Ůetta veit se­labanki BandarÝkjanna. Og ■eir vita a­ vaxtalŠkkun ER vopn sem ALLTAF virkar.

á

Ůess vegna sty­ Úg einnig n˙verandi a­ger­ir Se­labanka ═slands sem vinna a­ ■vÝ a­ vandamßl ÷ndver­ vi­ st÷­u BandarÝkjanna sÚu leyst. Sumir ß ═slandi hafa veri­ a­ gangrřna stefnu Se­labankans miki­ og nefna ■ß stundum a­ hann sÚ a­ vinna ÷fugt vi­ ■a­ sem se­labanki BandarÝkjanna er a­ gera n˙na. En ■essu svara eg svona:á

á

1) Ver­bˇlga Ý USA er einungis 2-3% ■rßtt fyrir a­ olÝuver­ hafi hŠkka­ ■ar einna mest Ý heiminum vegna ■ess a­ olÝuver­ er Ý dollurum. LŠkkun dollars hefur komi­ ═slandi og Evrˇpu til gˇ­a ■annig a­ ■essar miklu ver­hŠkkanir ß olÝu hafa alls ekki slegi­ Ý gegn ß ═slandi og Ý Evrˇpu af nßndar nŠrri sama hrottalega umfangi og Ý BandarÝkjunum. En ■rßtt fyrir ■etta, og ßsamt 40-80% hŠkkunum ß heimsmarka­sver­i ß řmsum hrßefnum og matvŠlum er ver­bˇlga a­eins 2-3% Ý BandarÝkjunum. Ver­bˇlgan ß ═slandi er um 12% um ■essar mundir - og - sem sÚ - a­eins 2-3% Ý BandarÝkjunum.

á

2) H˙snŠ­i hefur lŠkka­ um 12.7% Ý BandarÝkjunum ß sÝ­ustu 12 mßnu­um. ┴ řmsum svŠ­um Ý BandarÝkjunum hefur lŠkkunin veri­ yfir 23%. Nau­ungaruppbo­ fara fram Ý stˇrum stÝl, og ver­ lŠkkar enn mj÷g hratt. Ver­ ß h˙snŠ­i hefur ekki lŠkka­ a­ neinu rß­i ß ═slandi ß sÝ­ustu 12 mßnu­um. Ůa­ ß eftir a­ falla. LŠkkunin er ■vÝ ekki komin til skila Ý ver­bˇlgu ═slands. Ver­bˇlgan ß ═slandi er um 12% um ■essar mundir og a­eins 2-3% Ý BandarÝkjunum.

á

3) FjßrmßlafyrirtŠki Ý BandarÝkjunum hafa ■urft a­ afskrifa um 400-500 miljar­a dollara vegna taps ß h˙snŠ­islßnum og enn er botninum ekki nß­. Enginn banki ß ═slandi hefur enn■ß ■urft a­ afskrifa t÷p ß h˙snŠ­islßnum enn■ß - a.m.a.k ekki a­ neinu rß­i. ┴ sÝ­ustu 4 mßnu­um hafa 50.000 manns misst vinnuna ß Wall Street, og anna­ eins er Ý vŠndum. A­eins ÷rfßir hafa misst vinnuna ß ═slandi enn■ß. Atvinnuleysi Ý BandarÝkjunum fer hŠkkandi og er miklu hŠrra en ß ═slandi.

á

4) Ver­bˇlgusaga ═slands er hrikaleg, mannskŠ­ og grßtleg. Ůetta veit DavÝ­ Oddson manna best. Ef hann sŠti ekki sem se­labankastjˇri n˙na vŠri sennilega komin ˇ­aver­bˇlga ß ═slandi - einu sinni enn!

á

5) B˙i­ ykkur undir enn verri h÷gg frß Se­labankanum. Ůessi nŠstum-ˇ­aver­bˇlga ver­ur barin ni­ur miskunarlaust. Ůa­ er svo miki­ Ý h˙fi fyrir ═sland. Se­labankar Ý opnum hagkerfum geta Ý hlutarins e­li aldrei "rß­i­ vi­" e­a "střrt" ver­bˇlgu. Ůa­ er ekki hŠgt. En ■eir geta og eiga a­ berjast vi­ hana, af ÷llum mŠtti og me­ ÷llum tiltŠkum vopnum. Aflei­ingar ver­bˇlgubarßttu eru alltaf mj÷g slŠmar fyrir alla.

á

Sem mˇta­ger­ vi­ ■essar a­ger­ir til lŠkkunar ver­bˇlgu held Úg a­ tillaga Hannesar Hˇlmsteins Gissurarsonar um ßframhaldandi og enn frekari skattalŠkkanir sÚ rÚtt, en ■ß fyrst me­ virkni frß og me­ nŠsta ßri, eins og hann einnig tekur fram. En a­ yfirlřsingin kŠmi n˙na!á

á

Ůess vegna.

á


Athugasemdir

1 Smßmynd: Bjarni Kjartansson

Takk fyri ■etta sÚrstaklega ,,Ver­bˇlgusaga ═slands er hrikaleg, mannskŠ­ og grßtleg. "

Menn gera sÚr nefnilega ekki grein fyrir ■vÝ, a­ menn tˇku lÝf sitt Ý ˇ­aver­bˇlgnni me­ VERđTRYGGINGUNNI:

Aldrei aftur.

Mi­bŠjarÝhaldi­,

telur menn ver­a a­ taka afar fast ß brask elementunum og grˇ­apungunum, ■ar sem ■eir hafa teki­ sÚr skortst÷­u (skotst÷­u) ß almenning hÚr ß landi.

Bjarni Kjartansson, 21.5.2008 kl. 15:07

2 Smßmynd: Baldur Fj÷lnisson

Komonn, ■a­ voru birtar ver­bˇlgut÷lur Ý BNA um daginn og orkukosta­ur rauk upp um 5.6% milli mßna­a en opinberu ver­bˇlguh÷nnu­irnir s÷g­u a­ ■etta vŠri "ßrstÝ­abundin" hŠkkun og ■eir hef­u b˙ist vi­ a­ h˙n yr­i enn meiri og ■vÝ vŠri ■etta Ý raun lŠkkun. Einnig var hŠkkun matvŠla s˙ mesta Ý 18 ßr en ■a­ var allt Ý lagi ■vÝ ■eir eru me­ "kjarnaver­bˇlgu" ■ar sem ekki er reikna­ me­ orku og matvŠlum og henni er mest flagga­ enda er Ý henni sleppt ■vÝ sem enginn kemst hjß a­ nota. Ma­ur hÚlt a­ fˇlk vŠri fari­ a­ vara sig ß endalausum lygum og f÷lsunum og blekkingum ■essarrar maskÝnu eftir tryllingslegar terror- og strÝ­slygar hennar en einhverjir gleypa vÝst vi­ ■essum Švintřrum enn■ß og brei­a ■au ˙t. Hvers vegna ver­ur mÚr vÝst ßfram hulin rß­gßta.

Baldur Fj÷lnisson, 21.5.2008 kl. 23:10

3 Smßmynd: Baldur Fj÷lnisson

Dollarinn hefur ekki veri­ lŠgri Ý fj÷rutÝu ßr. ╔g břst vi­ a­á■˙ teljir a­ ■a­ stafi af ■vÝ a­ allt sÚ Ý sˇmanum Ý ■essu algj÷rlega fallÝt kerfi og tiltr˙ umheimsins ß ■vÝ og opinberum hollywoodŠvintřrum ■ess sÚ Ý toppi, hahahaha.

Baldur Fj÷lnisson, 21.5.2008 kl. 23:13

4 Smßmynd: Baldur Fj÷lnisson

Baldur Fj÷lnisson, 21.5.2008 kl. 23:50

5 Smßmynd: Gunnar R÷gnvaldsson

Baldur, kÝktu ß CPI frß 14. ■essa mßna­ar. CPI var 0,1% en vŠntingar voru 0,2%. Ekkert a­ ˇttast hÚr fyrir The Fed. CPI inniheldur orku og matvŠli = allt. Ekkert a­ ˇttast hÚr. En eins og er ■ß er volatile miki­ og ■vÝ ekki sama hva­a vikur bˇlgur eru mŠldar. The Fed getur ekki byggt sÝnar ßkvar­anir ß einni t÷lu og alls ekki ß volatile ■ßttum indexanna. The Fed er alltaf ß undan ÷llum ÷­rum og me­ nřrri og betri vitneksju en allir a­rir. Helecopter Ben er fŠr ma­ur.

Einn af fremstu greinendum Noregs, og sem haf­i rÚtt fyrir sÚr sÝ­ast ■egar olÝuver­ hrundi spßir 60-70 USD olÝu innan skamms. Eins og h˙snŠ­isbˇlan sprakk, ■ß mun hrßefna og olÝubˇlan einnig bresta innan skamms. Garva­ir og gamalreyndir hard-core olÝumenn segja sumir a­ margir framlei­endur Ý Saudi og vÝ­ar sÚu a­ st÷­va framlei­slu ■vÝ ■eir geta ekki pumpa­ meiru - hafa ekkert lager plßss ■vÝ allar hugsanlegar birg­ir eru fullar.

Hva­ var­ar gengi dollara. ■ß er ■a­ lßgt og ■˙ getur Ýmynda­ ■Úr hvert fjßrmagni­ flŠ­ir n˙na. AmerÝsk hlutabrÚf eru ß ˙ts÷lu fyrir flesta me­ annan gjaldeyri en USD. ┌tflutningur USA er a­ fara Ý hßadrifi­ vegna ■ess hve samkeppnishŠfir ■eir eru og framlei­ni BandarÝkjamanna er eins og venjulega, lang hŠst Ý heiminum. Langt ß undan ESB.

Dollar er lßgur jß, en evran er allt allt of hß. HÚr eru hjˇlin a­ hŠgja ß sÚr. Og ■ß vita allir hvert fjßrmagni­ flŠ­ir. ═ amerÝsk hlutabrÚf ■vÝ hvernig heldur ■˙ a­ ar­semi fyrirtŠkja Ý ESB muni lÝta ˙t eftir bara 6 mßnu­i. ESB ■arf ■refalt lengri tÝma til a­ vinna sig ˙t ˙r recession ern USA. Ůa­ er engin dřnamÝk Ý hagkerfi ESB.

Ůau atˇmvopn sem Bretar k÷stu­u innÝ hagkerfi sitt Ý formi 120% h˙snŠ­islßna eiga eftir a­ springa og ke­juvirknin ver­ur stˇr. Ůa­ sem er a­ ske ■ar n˙na er bara neistaflugi­ ß undan storminum. Svo er ■a­ h˙snŠ­ismarka­ir ═rlands, Danmerkur og Spßnar sem eiga eftir a­ springa ß nŠstu misserum. Su­ur-Evrˇpa er illa st÷dd svo Úg skil ekki hvar ESB Štlar a­ sŠkja v÷xt ß nŠstu ßrum. Ůa­ standa n˙na 150.000 tˇmar Ýb˙­ir Ý Danm÷rku. Margar eru nřjar.

AsÝa er Ý ver­bˇlgubarßttu, allir eru Ý ver­bˇlgubarßttu. Ůegar allir eru sammßla um a­ n˙verandi olÝuver­ sÚ of hßtt og ÷llum til ska­a, ■ß er alveg ˇhŠtt a­ tr˙a ■vÝ a­ hlutir munu ske. Ekki kaup meiri olÝu ef ■˙ vilt halda n÷glunum ß fingrunum.

Gunnar R÷gnvaldsson, 22.5.2008 kl. 09:17

Höfundur

Gunnar Rögnvaldsson
Gunnar Rögnvaldsson

Búseta: Ísland.
Reynsla: 25 ára búseta í ESB og fyrirtækja-rekstur í DK/ESB frá 1985 til 2010. Samband:
tilveraniesb hjá mac.com

Ég er hvorki skráður á Facebook, Twitter, Linkedin né á neinum öðrum "félags-vefjum". Aðsetur skrifa minna er einungis að finna hér á þessari síðu og á tilveraniesb.net og í blöðum og tímaritum

Bloggvinir

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband