Leita í fréttum mbl.is

Bloggfćrslur mánađarins, nóvember 2010

Fyrirtćkin flýja írsku evruna

Ţađ er svona sem evran mun láta lífiđ

Poul Krugman nóbels segir í dag ađ ţađ bankaáhlaup sem nú er í gangi á Írlandi sé fyrirbođi ţess hvernig evran sem mynt mun láta lífiđ. Fyrirtćkin treysta ekki lengur á ţessa mynt, ţau ţora ekki ađ geyma fjármuni sína í ţessari mynt, ţau taka peningana út, ţau fćra sig, ţau flýja yfir í ekta sjálfstćđar myntir fullvalda ríkja. Á Írlandi er ţetta ađ gerast í slow-motion. 

Fyrir evruríki - og sérstaklega bankakerfi ţeirra - fer sá tími ađ koma ađ kostnađurinn viđ ađ hoppa fyrir evruhamra - og taka ţví sem svoleiđis allsherjarhruni fylgir - mun verđa minni en sá kostnađur sem fylgir ţví ađ vera međ evruna áfram sem gjaldmiđil landsins. 

Ef fyrirtćkin fara frekar en ađ deyja í evrum, ţá er ţetta orđiđ sjálfgefiđ. Ţađ er ekkert grín ađ búa viđ mynt sem hefur innbyggđar međfćddar erfđir sjálfstortímingar. Evran er ţannig mynt.  

Auđur kapítals er ekki myntin evra. Ţeir sem trúa ţví eru brennimerktir auđkenni heimskunnar.
 
 
Fyrri fćrsla
 
 

Lagaumhverfi evrusvćđis ónýtt. Regluverkiđ verra en ekkert. Stjórnsýsla ESB önd. Bankaáhlaup hafiđ.

Evrubjörgunarskilti
Ţá vitum viđ ţađ. Undir hótunum er fjármunum otađ ađ ríkisstjórn Írlands. Henni er sagt ađ taki ţeir ekki viđ, ţá hafi ţeir á svartri írskri samvisku sinni dauđa sjö dverga Mjallhvítrar súgţurrkunar Merkel, sem nú hoppar um evrusvćđiđ međ heimagerđ ţýsk sjálfspyntingartól, handa öllum sem ekki ţegar eru ţýskir og nískir. 
 
Írsk fyrirtćki ţora ekki lengur ađ geyma peninga sína í evrubankakerfi landsins. Áhlaup á írska bankakerfiđ er hafiđ. Traustiđ á kraftaverk evrunnar er svona yfirţyrmandi. En Össur er í landinu, ađ deila út hlutlausum upplýsingum, sem Ţorsteinn skaffađi.

Hlutverk yfirgreiddra skattlausra stjórnenda ESB og evrusvćđisins var ađ sjá til ţess ađ myntin sem enginn ţorir ađ nefna sínu rétta nafni lengur, myndi ekki verđa ađ gjalli ţó svo ađ bankar og dvergar sjö dyttu í ţađ á međan fjármagninu sem rann úr haughúsum seđlabanka Evrópusambandsins var otađ ađ ekki-ţýskum evruríkjum á neikvćđum raunstýrivöxtum - og ţar af leiđandi sprengdi efnahag ţessara evruríkja í loft upp.

Nú er sem dćmi verra ađ vera franskt ríkisskuldabréf en ţau sem gefin eru út af ríkisstjórn Chile eđa Indónesíu. Menn bíđa bara eftir frođufalli franskra á eftir greiđslufalli dverga og ţeirrar stundar ţar sem evran breytist í ítalska líru og ekki neitt. 

Rannsóknarréttur evrureglunnar er ţegar lentur í Dyflinni. Ţríeyki ESB, AGS og Evrustapó. Á međan heldur sérhannađur forseti ESB rćđur um ađ ţjóđríkin í Evrópusambandinu séu dauđ, lygar og blekking (1).

Myndband; Ţýskar efnahagsađgerđir ađ "gera sig" í Evrópu
 
 
 
 
 
Fyrri fćrsla
 

Svartbókaferđir Ţorsteins samhljóms Pálssonar

Lítil deili veit ég á manninum Ţorsteini Pálssyni (sjá tengda frétt Morgunblađsins hér neđst) - enda er ég nýfluttur til Íslands eftir 25 ára samfleytta búsetu í Evrópusambandinu. En eitt veit ég ţó núna. Ţorsteinn Pálsson er kjáni. Og eitt í viđbót veit ég. Hann var ritstjóri augnaloka Fréttablađs Baugsmiđila. Miđill sá var međ öll augu saumuđ saman. Ţorsteinn kom og sá ekki neitt sem ritstjóri ţessa sorprits. Ţökk sé međal annars ritstjórn Ţorsteins Pálssonar á Fréttablađinu er Ísland margri tönninni fátćkara í dag og liggur mikiđ lćgra í sjó. Ţorsteinn sá og gerđi ekki neitt ţví hann er staurblindur. 

Nú er Ţorsteinn kominn á staurblint stjá á ný. Nú er ţađ fullveldi Íslands sem á ađ selja međ svikum og prettum upplýsinga sem sóttar eru í smiđju ofurjarls Sovétríkjanna; í áróđurssmiđju Evrópusambandsins í Brussel.

Áróđurssmiđja Evrópusambandsins hefur sérhćft sig í ađ uppfylla sérţarfir síţyrstra manna. Hún afhendir ţeim vörur sem hćgt er ađ versla međ. Varningur ESB er sérsniđinn og svo sérstakur ađ um hann gildir eftirfarandi ţrennt.

1) "Óđi hattarinn sagđi Lísu í Undralandi ađ orđ hafa ţá meiningu sem ţú vilt ađ ţau hafi. Óđi hattarinn hefđi veriđ eins og heima hjá sér í Evrópusambandinu ţví ţar fćr orđiđ “nei” ţýđinguna “já” og pólitískum áróđri er básúnađ út sem upplýsingum."

2) “Hiđ sanna markmiđ áróđurs er ekki ađ sannfćra né hvađ ţá ađ telja fólki trú um eitthvađ. Nei, hiđ sanna hlutverk áróđurs er ađ búa til heilsteyptan jafnsléttan opinberan jarđveg ţar sem fyrstu sprotar hugsana trúvillinga munu birtast sem brak og brestir mishljómsins. Í nótnabók Evrópusambandsins eru ósamhljóma raddir ekki liđnar."  

3) Nú er tími nýrra upplýsinga gamalla Ţorsteina ađ renna upp á Íslandi. Markmiđiđ er ađ fá sem flesta til ađ halda ađ Evrópusambandiđ sé eitthvađ annađ en pólitík, eitthvađ annađ en stórpólitík. Ef Evrópusambandinu tekst ađ fá íslenska menn til ađ trúa ţví ađ allt varđandi sambandiđ sé eitthvađ annađ en venjuleg pólitík, ţá munu dyrnar ađ 700 ára ţykkri bankahvelfingu íslensku ţjóđarinnar - sem geymir og gćtir fullveldis Íslands - opnast eins og peningaveski ţeirra, sem til dćmis gegnsýrđu íslenskt ţjóđfélag međ bođskap Baugs-Fréttablađsins. Međ ţöggun, svikum, vesaldómi, ţrćlslund og aumingjaskap. Ţess vegna er Evrópusambandinu svona annt um ađ fá óskert tćkifćri til ađ básúna út pólitískum áróđri sínum sem upplýsingum. Ţá afvopnar sambandiđ alla sanna umrćđu og tekst ađ fá heilbrigđa menn til ađ tapa áttum hefđa. 

Ţannig lenda saklausir menn í hinni alrćmdu gildru hlutlausrar umrćđu Evrópusambandsins. Ţá tekst ESB og liđsmönnum ţess - og ţar á međal Ţorsteini Pálssyni - ađ afvopna sannleik heilbrigđra manna og góđa menn til ađ tapa sínum međfćdda áttavita. Í ţessari fölsku umrćđu tapa öflugustu menn auđveldlega áttum, og vita hvorki upp né niđur hvernig ţeir eiga ađ bregđast viđ hinu upplogna hlutleysi umrćđunnar.
 
Ţetta trix fćr góđa menn til ađ gleyma hinum algilda og óumbreytanlega sannleika um ađ hlutlaus umrćđa um pólitík er ekki til. Enginn - ég endurtek - enginn getur komiđ hér og sagt mér, né neinum öđrum Íslendingi, ađ til sé hlutlaus umrćđa og upplýsingar um pólitík. Allir Íslendingar vita betur. Jafnvel ţeir ófćddu. Ţađ er ţessa vegna sem Evrópusambandiđ er miklu verra en áróđursdeild Sovétríkjanna var, ţví ţar vissu allir sćmilega heilbrigđir menn ađ um forhertan áróđur var ađ rćđa. En ţetta lyklamál er sem sagt miklu verra og lćvísara hjá Evrópusambandinu en ţađ var hjá gamla Sovét. Ţessu falla veikir menn, eins og Ţorsteinn Pálsson, fyrir. 

Takist Evrópusambandinu og leiguliđum ţess ađ gyrđa herferđina á ţennan ţrautreynda hátt, ţá fá ţeir hina upplýstu hlutlausu umrćđu sína í gegn. Ţá fá ţeir upplýsingar Ţorsteina dulbúnar sem pólitískan áróđur. Evrópusambandiđ hrćđist ekkert eins mikiđ og sanna upplýsta umrćđu. Ţetta er sannleikurinn um Evrópusambandiđ og liđsmenn ţess. 

Írar vita ţetta manna best. Ţeir grófu upp svartbók ESB. En svona upplýsingar, eins og Írar fundu, fćr Ţorsteinn Pálsson ekki í Kremlarhöllum Brussels. Ef hann kynni hinsvegar á tölvur, ţá myndi hann vita ţetta. En ţađ vćri lige meget, ţví ţá myndi hann bara ekki segja neinum frá neinu. Ţađ er ţessa vegna sem ég segi ykkur ţetta hér og bendi ykkur á ţađ sem Írar komust ađ:
 
Eur lex 52002DC0350 1.1. ‘Genuine communication by the European Union cannot be reduced to the mere provision of information.’ og hér
 
 
Upplýsingar Evrópusambandsins eru ekki upplýsingar. Ţćr eru áróđur. Ţađ stendur blátt á gulu í svartbók upplýsingafölsunar Evrópusambandsins í Brussel. Miljörđum evra er variđ í áróđur fyrir pólitík sambandsins á hverju ári. Gleymiđ ekki ađ hinum lagalega ramma fyrir efnahagslegri sameiningu ríkja Evrópusambandsins er ţegar búiđ ađ koma fyrir, ţeim kafla er lokiđ. Ţađ sem er í gangi í Evrópusambandinu núna er hinn pólitíski samruni ríkja sambandsins. Ţessu má aldrei gleyma ţví ţetta er svo ákaflega mikilvćgt. Ţeir sem predika ESB-ađild á Íslandi eiga ađ vera heiđarlegir og segja Íslendingnum um hvađ er ađ rćđa. Ţeir eiga ađ segja; leggjum niđur Ísland og göngum í Bandaríki Evrópu. Ţeir verđa ađ vera tilbúnir til ţess gjörnings. Annars eru ţeir óheiđarlegir.   

Kćri Íslendingur. Trúir ţú hlutlausum upplýsingum Sjálfstćđisflokksins um pólitík Sjálfstćđisflokksins? Vinstri grćnna um pólitík Vinstri grćnna? Samfylkingarinnar um pólitík Samfylkingarinnar? Framsóknarflokksins? Eđa ríkisstjórnarinnar um pólitík ríkisstjórnar Íslands? Auđvitađ ekki. Ţú veist ađ um venjulega pólitík er einungis ađ rćđa. En ríkisstjórn Evrópusambands meginlandsins á trilljón sinnum meiri og fleiri peninga en allir ţessir til flokkar til samans. Peninga til ađ pakka pólitískum áróđri sínum inn og básúna honum út sem upplýsingum. Láttu ekki breyta ţér í Evrapa međ stórgrýtiskasti upplýsinga Ţorsteina. Höldum höfđi. Allir heilbrigđir menn eiga einmitt ađ óttast upplýsingar Evrópusambandsins. 
 
Opiđ bréf til Ţorsteins Pálssonar 
 
Ţökk sé Víglundi manni Ţorsteinssyni les Ţorsteinn Pálsson árangurslaust bloggsíđu mína oft á hverjum degi. Hć Ţorsteinn, ertu kominn ađ málinu - er ţetta allt ađ gera sig - eftir fréttabađiđ? Ţessi pistill minn er ekki hlutlaus. Ég held međ Íslandi.
 
Fyrri fćrsla
 
 

mbl.is Eiga ekki ađ hrćđast upplýsingar
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Ţýskalandsvćđing Evrópu og Öxulveldi sníkjudýra

Evruhagkerfi í međferđ
Fáir efast lengur. Veriđ er ađ Ţýskalandsvćđa Evrópu međ ofbeldi í gegnum myntbandalag Evrópusambandsins. Ţýskaland ţeysir um Evrópu eina ferđina enn og lemur heimsálfuna til hlýđni og niđurskurđar ţegar hiđ algerlega öndverđa ćtti ađ eiga sér stađ. Ţýskaland heilaţvćr stjórnmálastéttina sem nýlega komst í hrunfeitt og fitnar nú á ný a la 1970 á kostnađ ţeirra sem greiđa ţeim launin. Tími fáráđlinga stjórnmálastéttarinnar er kominn aftur. Og ţá ţurfti myntbandalag Evrópukrata endilega ađ hrynja - eins og spáđ hafđi veriđ, en enginn hlustađi - og ţetta fyrirbćri ţolir ţví miđur ekki viđurkennd og prófuđ verkfćri úr kistum John Maynard Keynes og klassískrar hagfrćđi.

Heilaţvottaefni Ţýskalands er gamalt bras á dósum og heitir merkantílismi (kaupauđgisstefna). Hún gengur í megin dráttum út á ađ flytja út vörur til annarra pláneta og ađ fá alla Evrópu til ađ gera hiđ sama. Útflutningurinn verđur ađ enda á öđrum plánetum ţví öll Evrópa, Kína og öll Asía ćtla ađ auđgast svo mikiđ á kostnađ annarra landa. Saman ćtla ţau öll ađ flytja út sínar vörur, en ekki kaupa neitt utan frá af neinum öđrum. Ţetta eru sníkjudýr heimsins. Eftirspurn heima fyrir í löndum ţessum hefur veriđ eyđilögđ af miđalda hagfrćđi stjórnmálastéttar Evrópu, áćtlunarbúskap, mauraverkfrćđi og kommúnisma. 

Seđlabanki Evrópusambandsins er afskrćming sem byggir undir ţennan sjúkdóm. Hann er ţađ versta sem gat komiđ fyrir Evrópu á friđartímum. Honum mun framtíđin ekkert ţakka. Hann er ađ verđa enn verri en fyrirmyndin ţ.e.a.s sá klumpfótur af málmrusli sem kom haltrandi út úr verksmiđju manna međ einglyrni, pípuhatta, annađ heilahveliđ gegnsósa, en hitt nýlendudautt; gullfótarfábjánar heimsins nefnast ţeir. Útdauđir heilahvalir meginlands Evrópu ganga nú aftur. 

Svo illa er komiđ fyrir heiminum núna ađ eini stóri seđlabanki heimsins sem sýnir samfélaginu ábyrgđ á krepputímum massífs atvinnuleysis og í brotthvarfi hagvaxtar, er seđlabanki Bandaríkjanna undir stjórn Ben S. Bernanke.
 
Gerald Epstein orđar ţetta vel; "Undarlegir hlutir gerđust á leiđ leiđtoga heimsins á G-20 ráđstefnuna sem haldin var í síđustu viku. Álit heims-elítunnar hefur snúist gegn ađgerđum seđlabanka Bandaríkjanna (QE2 prógrammiđ). En ţessi seđlabanki er eina meiriháttar stefnumarkandi efnahagsstofnun heimsins sem hefur sett í verk ađgerđir samkvćmt kreppu-forskriftum John Maynard Keynes. Ţarna er stađiđ andspćnis massaatvinnuleysi í stćrstum hluta hins ţróađa heims, en ekkert er gert, nema í Bandaríkjunum. Gagnrýni elítunnar fćr undirtektir á hinum furđulegustu stöđum og jafnvel hjá framsćknum hagfrćđingum. Á međan fćr merkantílista-stefna Ţýskalands og Kína ókeypis flugfar og sendibođar međ hálm í heila stađ fá ađ hrópa og ćra alla međ skilabođunum um "ađ ríkin hafi ekki efni á neinum [Keynesian] ađgerđum ţví allir skulda svo mikiđ".   

Poul Krugman slćr botninn vel í ţetta; "stađa heimsins er ekki flóknari en svo ađ viđ erum í miđju skulda-hjöđnunarferli, ţar sem ţeir sem skuldsettu sig mikiđ eru ađ greiđa upp gamlar skuldir. Vatnaskil kreppunnar ţvingar stórskuldara til ađ greiđa skuldir sínar hratt. En á međan verđur einhver ađ muna eftir ţví ađ sú horfna eftirspurn sem ţessir skuldarar bjuggu til í hagkerfunum á međan ţeir gíruđu upp skuldir sínar, verđur einhver ađ bćta upp, ţví annars fellur allur heimurinn niđur í verđhjöđnun" - ţ.e.a.s ofan í djúpan skít.

Ţađ er einmitt ţetta sem seđlabanki Bandaríkjanna veit. Ţví framkvćmir hann samkvćmt ţekkingu sinni. Ţađ er ansi hart, eftir ađ hafa komiđ heiminum nokkrum sinnum til helvítis, ađ Evrópumenni meginlandsins skuli ennţá ekkert hafa lćrt af sögunni, annađ en ađ saga alltaf undan sér tilveruna og ţursast áfram á kostnađ annarra. Svona er ađ hafa gerviseđlabanka og gervimynt. Trabant seđlabankanna er ECB.
 
Evrópusambands-handjárnuđ ríkisstjórn Jóhönnu ESB Sigurđardóttur hefur keypt sér ţýskan Trabant. Honum er ekiđ af yfirfáráđlingi Íslands; Steingrími AGS Sigfússyni í djúpum skít. Ţar sitjum viđ öll föst. 

 
Tengt efni
 
Fyrri fćrsla
 

Af hverju er Evrópusambandiđ orđiđ kirkjugarđur?

Hvenćr skyldi Ţýskaland yfirgefa sökkvandi skipiđ? 
 
Hvar endar ţetta? Listinn yfir ţau lönd sem eru ađ geispa golunni inni í Evrópusambandinu lengist bara. Í gćrkvöldi hvöttu yfirmenn Írlands í Brussel heimastjórn landsins til ađ sćkja sér ölmusu hjá Alţjóđa Gjaldeyrissjóđnum og í ríkisgjaldţrotasjóđi evrulanda - á okurvöxtum (1)

G) Evru-Írland er ađ ţrotum komiđ. AGS bíđur eftir faxi frá Dyflinni (2) (atvinnuleysi 14,1%)
 
J) Evru-Grikkland er komiđ í ESB-ţrot og er í umsjá AGS og ríkisfjármálahersveita ESB (atvinnuleysi 12,X%)
 
A) Evru-Portúgal er vel hugsanlega ađ komst í ESB-ţrot. Skuldatryggingaálag landsins er meira en tvöfalt hćrra en á íslenska ríkiđ og vaxtakjör verri. Er ţetta evru vörn Samfylkingarinnar? (atvinnuleysi 10,6%)
 
L) ESB-Ungverjaland komst i ESB-ţrot og er hjá AGS (atvinnuleysi 10,8%)
 
D) ESB-Lettland komst í ESB-ţrot og er hjá AGS (atvinnuleysi 19,5%)
 
Ţ) ESB-Rúmenía komst í ESB-ţrot og er hjá AGS (atvinnuleysi 7,1%)
 
R) Evru-Spánn er svo stórt ađ menn ţora varla ađ hugsa hugsunina til enda. En ţar eru málin í mikilli gerjun í 21% atvinnuleysi og hríđversnandi skilyrđa á fjármálamörkuđum.

Hvađ mun gerast nú um helgina og í nćstu viku? 

Heimurinn fyrir utan kirkjugarđ Evrópusambandsins er góđur og stór stađur. Ţar er best ađ vera. Frelsiđ er ađeins fyrir fullvalda ríki.  
 
 
Fyrri fćrsla
 

Enn ţynnist eggjaskurn myntbandalags ESB: lokađ á írska bankakerfiđ

Myntbandalagiđ sekkur 
 
Saga dagsins er sú ađ Írland féll í nótt í gegnum nćfurţunnt gólf peningamarkađs ţeirra landa sem eru svo óheppin ađ hafa látiđ blekkja sig inn í myntbandalag Evrópusambandsins. Bankakerfi Írlands á nú ađ vera nokkuđ lokađ og lćst úti frá peningamörkuđum alţjóđlegs fjármagns (FT). Mörkuđum er orđiđ ljóst ađ í pakkabođi myntbandalagsins eru ađeins tvćr tegundir á borđum: niđurskurđur, ríkisgjaldţrot eđa hvort tveggja. Evran er ekki trygging.   

Nú halda menn ađ nćsta skref Íra sé ađ afklćđast evru-smokk Samfylkingarinnar og láta skjaldborg Evrópusambandsins ýta sér nöktum í fang Alţjóđa Gjaldeyrissjóđsins, sem Bandaríkin hafa ákveđiđ ađ ađstođa, og sem einnig veitir ríkisgjaldţrotasjóđi ESB ađstođ viđ skiptaráđin. 

Nota ţarf nú enn stćrri snjóţrúgur ţegar gengiđ er á nćfurţunnri eggjaskurn myntbandalags Evrópusambandsins. Inni í egginu veit enginn hvađ er ađ gerast. Evran gegn dal hefur falliđ á mörkuđum síđustu daga, ţrátt fyrir peningaprentverki fyrir vestan.
 
Stjóri stćrsta gjaldeyriskaupasjóđs heimsins, John Taylor, segir ađ evran verđi álíka mikils virđi og ítölsk líra eftir ađeins nokkra mánuđi. Ţađ eina sem getur hindrađ ađ ţetta gerist er ađ stofnuđ verđi Bandaríki Evrópu í einum grćnum hvelli. Ađeins ţannig geti mýmörg hálf gjaldţrota lönd myntbandalags Evrópusambandsins komist alveg til botns í gullforđa og peningakistum Ţýskalands.
 
Íslenskir frćđimenn segja ađ ţetta muni bara gleđja ţýsku ţjóđina, fullveldi Írlands stóraukist og ađ friđur í Evrópu sé ţar međ gulltryggđur. Luck of the Irish
 
Fyrri fćrsla

ECB Trichet: Sníđa ţarf 27 lönd ESB ađ ţörfum seđlabanka Evrópusambandsins

ECB's Trichet: "Europe Must Evolve Toward Greater Federalism" 
 
Ćđsti stjórnmálaleiđtogi seđlabanka Evrópusambandsins, hinn fyrrverandi franski opinberi starfsmađur, Jean-Claude Trichet frá Lyon, hefur talađ. Hann sagđi ţađ sem stendur í yfirskriftinni hér ađ ofan; "Evrópa (hér á hann ađ sjálfsögđu viđ ESB) ţarf ađ ţróast í enn meira sambandsríki." Ástćđan? Jú, annars dettur ţessi mynt hans í sundur og Evrópan verđur ađ engu. Vegna ţessarar "hlutlausu" hćttu ţarf ađ taka eins og rúmlega 27 ríki niđur í kjallara seđlabankans, kippa ţar af ţeim restinni af fullveldinu, pakka ţjóđţingum ţeirra saman, leggja niđur fánann og trođa kjósendum ţeirra upp í súgţurrkun ESB-mafíunnar í Brussel. Svo verđa gefnir út bćklingar.
 
 

****************

First of all, the existing fiscal rules embodied in the Stability Pact must be "strictly respected," Trichet stressed in a panel discussion on European governance here.


The ECB has fulfilled its mission in guaranteeing price stability, he said with satisfaction, noting that inflation expectations in the Eurozone are better anchored than in any other industrialized country.


Now it is up to governments to construct a kind of federal governance as a counterpart to the monetary federalism, Trichet said, urging them to go "as far as possible" in the direction of a "quasi budgetary and economic federation."


"It is absolutely necessary to change the governance of Europe," Trichet insisted. "We don't know where the march toward European unity will end."


Better governance will also bolster confidence, which is necessary for a return to sustainable growth, he noted.


Surveillance of fiscal policies should be flanked by surveillance of other economic criteria, for example unit labor costs and inflation, he said. Countries that ignore the ECB's price stability benchmark "take considerable risks," he warned.

**************** 

 
Fer ţetta ekki ađ minna dálítiđ á bókabrennur nasista í Ţýskalandi? Hér er ţađ hins vegar ekki ofsahrifinn almenningur í Evrópu sem hendir bókum sínum á báliđ. Nei, hér er ţađ ofsahrifin stjórnmálaelíta ESB, sem bíđur eftir ađ geta hent stjórnarskrám rúmlega 27 ríkja á ţađ bál sem brennur svo látlaust af pólitískri grćđgi í hallargarđi ESB-mafíunnar í Brussel.

Ţađ var eins gott ađ Jean-Claude Trichet lagđi ekki til neina ţjóđlega Davíđssálma hér, ţví ţá hefđu ađal gungur & druslur Íslands gengiđ amokk í fullkomnum takt af brćđi. Og ţađ viljum viđ ekki. 

Ţetta er vođalega gott. Ţetta passar eitthvađ svo vel, tímalega séđ, ţađ sem Trésettiđ frá Lyon segir. Ţađ er um ađ gera ađ láta alla halda ađ ţetta sé allt saman ríkisstjórnum ESB ađ kenna, ţví ţá er hćgt ađ gera margt međ svona miklum skömmum á sem skemmstum tíma. Tíminn er ţađ sem Trésettiđ óttat mest. En hagfrćđingurinn Paul de Grauwe hefur séđ í gegnum Trésettiđ frá Lyon. Hann veit ađ ţađ var sjálfur seđlabanki Evrópusambandsins sem sprengdi myntbandalag ESB í loft upp, og ţó nokkuđ mörg lönd ţess í leiđinni.

Sem sagt; skuldakreppa Evrópusambandsins keyrir á fullu stími. Hún mun birtast okkur sem svartur ísbrjótur á ţurru landi og sem stanzar ekki fyrr en hann ţrýstir sér á milli augnatófta ţeirra sem sitja andvana af skömm viđ viđ gluggana í stjórnarráđi Íslands - og bíđa ţar eftir Davíđ ennţá.

Muniđ kćru lesendur: ţiđ lásuđ ţetta ekki fyrst á DDR-RÚV. En ráđfćriđ ykkur samt fyrst viđ ađal-rauđvínshagfrćđing stofnunarinnar, Egil hinn helga.
 
Krćkjur
 
Fyrri fćrsla

Evru-Írland; allur tekjuskattur nćstu 7 ára fer í bankabjörgun

Skuldatrygginaálag á ríkisskuldir Írlands skaust fram úr Argentínu í gćr. Ţađ gerđist vegna ţess ađ Írland er orđiđ evruríki í ánauđ evrubankakerfis. Í tilefni dagsins kom ríkisfjármála-marskálkur Evrópusambandsins í heimsókn til Dyflinar. Sá foringi er kommissarinn Olli Rehn sem stćkkađi. Yfirkerling Evrópusambandsins orđađi ţetta mjög vel; "látum foringjana um ţetta", 

Margot Wallström:
"Let's leave it to the leaders" (hér)

 
Írski hagfrćđingurinn Morgan Kelly birti í gćr hrćđilega niđurstöđu um gang fjármála írska evruríkisins. Ţar kemst hann ađ ţeirri niđurstöđu ađ björgun írska bakakerfisins muni kosta ríkissjóđ Írlands svo mikiđ ađ kostnađurinn jafngildi öllum ţeim tekjuskatti sem Írar munu greiđa á nćstu 7 árum. Hann segir ađ verđi ţetta raunin og á ţeim lánskjörum sem björgunarsjóđur Evrópusambandsins bjóđi í bođhaldinu, ţá sé Írland fyrir fullt og allt algerlega ríkisgjaldţrota.
 
As a taxpayer, what does a bailout bill of €70 billion mean? It means that every cent of income tax that you pay for the next two to three years will go to repay Anglo’s losses, every cent for the following two years will go on AIB, and every cent for the next year and a half on the others. In other words, the Irish State is insolvent: its liabilities far exceed any realistic means of repaying them. 

 
Nćstum samdćgurs segir gerilsneyddur forseti Evrópusambandsins, Herman Van Rompuy, ađ hann vilji ekki hafa kjósendur. Hann vill bara hafa lesendur. Getur ţetta orđiđ betra? Ţetta kom fram í nýrri bók ţessa forseta yfir öllum fimm hundruđ milljón manns Evrópusambandsins, - sem kusu hann ekki. Kannski veit allt ţetta fólk ekki af manninum í Róm ennţá. 

Hér fer föst gengisskráning Ţorvalds G. ađ blikna. Ég hélt eitt augnablik ađ hann vćri sú mannlega vera sem héldi sér fastast í ţá einu óumbreytanlegu stćrđ efnahagsmála sem haldiđ hefur fullu verđgildi frá upphafi: heimsku manna. Gengi heimskunnar stendur bjargfast á hanafćti međ innbyggđri rekkju og ţaki. Baba Jaga gullfótargildra Evrópu glansar og myntbrandarinn evra geislar léttum ađhlátri út um allar heimsins jarđir. En yfirstjórn ESB slćr Ţorvald margfalt út í trú sinni á eldspýtustokk, einn stein og sjö sardínur.   

Ó! - ekki nóg međ ţetta. Veruleikafirrtur fjármálaráđherra Ţýskalands kom akandi á súgţurrkandi dráttarvél Angelu Merkel og fór samdćgurs yfir allt međ herfi hennar hátignar. Ţessi dráttarvél gengur fyrir viđskiptahalla annarra evruríkja og Bandaríkjanna og fékkst í tank hennar međ innvortis gengisfellingu Ţýskalands á evrusvćđinu og fölsuđu gengi ţýska hagkerfisins síđastliđin 12 ár. Fjármálaráđherrann ţýski herfađi ţađ ofan í heiminn ađ ţúsund miljarđa dala viđskiptahagnađur Ţýskalands viđ nokkur súgţurrkuđ evrulönd og ein Bandaríki, hefđi fengist í hlöđu međ mikilli "samkeppnishćfni" - og ekki međ gervi-gengi. "Vaxtarlíkan" bandaríska hagkerfisins vćri í djúpri kreppu, sagđi hann. Bandaríkin "lifđu á lánum" og ađ fjármálageiri ţess vćri ofvaxinn. 

Fjármálaráđherrann veit ekki hverjir ţađ eru sem hafa fjármagnađ viđskiptahagnađ Ţýskalands. Hann veit ekki hvađ viđskiptajöfnuđur er. Eini móralski jöfnuđur sem Ţýskaland ţekkir er hagnađur ţess á kostnađ annarra. Sá mađur sem fann upp hugtakiđ "jöfnuđur" veit hins vegar ađ ţetta er núll-jafna. Summan er alltaf núll. Schaeuble veit heldur ekki ađ fjármálageirinn í ESB er stćrri hluti af hagkerfinu í ESB en í BNA og ađ hagvöxtur Ţýskalands heyrir sögunni til. Ađ hrun ţýsks hagvaxtar var svo massíft síđasta ár ađ bara smá bati fćr tölurnar til ađ verđa afar ţakklátar. En auđvitađ er best ađ lifa á ţjófnađi. Ţađ sjá menn hér. 

Ţetta er fjármálaráđherrann á evrusvćđinu sem er í fađmi Alţjóđa Gjaldeyrissjóđsins. Brandara myntinni hans var bjargađ af Bandaríkjunum í maí. Landinu hans var bjargađ af Bandaríkjunum áratugum saman. Friđurinn í landi hans var varđveittur af Bandaríkjunum og bankakerfi lands hans var bjargađ frá glötun af einmitt seđlabanka Bandaríkjanna, voriđ 2009. Restin af evrusvćđinu er nú aftur - og einu sinni enn - komiđ undir hćlinn á ţessum vanvitum Evrópu og ţví einfaldlega komiđ fyrir á gjaldţrotbekk, sem ţeir vesalingar og asnar sem fjármögnuđu ţann viđskiptahagnađ sem Ţýskaland liggur nú á eins og ormur á gulli - sem skiptaráđandi ESB. Hvernig stendur á ţví ađ Ţýskaland hefur haft tvo fjármálaráđherra í röđ sem eru fullkomlega innilokađir frá raunveruleikanum? Er öldrunarvandamál Ţýskalands orđiđ svona agalega framskriđiđ? Ég spyr.
 
Bandaríkjamenn tóku ţessum fyrirlestri međ jafnađargeđi og afsökuđu manninn međ skýrskoti til vandamála hans á heimaslóđum. En auđvitađ vill Evrópa hér ađ Bandaríkjamenn afsaki ţá abbý-normal löngun ađ vilja endilega freista ţess ađ bjarga viđ efnahags lands síns, svo Ţýskaland geti nú áfram haft svona heimska viđskiptavini. Hér hefđi James Baker ţurft ađ vera.
 
Krćkjur
 
 
Fyrri fćrsla
 
 

Prófessor Max Otte; evran á 4-6 ár eftir ólifuđ. Ţađ verđur gott fyrir Evrópu ađ losna viđ hana


Prófessor Max Otte var einn fárra manna sem sáu fyrir ţađ fjármálahrun og ţá efnahagskreppu sem skall á heiminum á árunum tveimur, 2007-2008.

 
Er ţetta ţá svona?

Innst inni vita flestir sem hugsa, ađ dagar evrunnar eru taldir. Hin pólitíska stétt veit ţetta ţó ekki, ennţá. Fyrir fimm mánuđum vissi stéttin heldur ekki ađ hún fengi eina helgi til ađ bjarga evrunni frá upplausn. Ţetta gerđist í maí. Financial Times hefur skrifađ ágćtis ţriggja greina seríu um björgunina. 

Ţađ vefst hins vegar dálítiđ fyrir okkur, sem hugsum, hversu marga daga vil ţurfum ađ telja niđur til endaloka evrunnar. Prófessor Max Otte kom međ ágćtis bođ; 4-6 ár. 

Fyrstu viđlagasjóđir til ađ mćta upplausn evrunnar eru ţó komnir á sinn stađ, ţökk sé Bandaríkjunum.

Síđan vitum viđ ţađ ađ Axel Weber seđlabankastjóri Ţýskalands vill helst ekki starfiđ sem nýr bankastjóri seđlabanka Evrópusambandsins. Hann vill ekki starfiđ.

Ţegar mestu og innilegustu áhugamenn og ađdáendur evrunnar, menn eins og Wolfgang Munchau, eru farnir ađ skrifa opinberlega ađ ţeir sjái ţetta gerast, og ađ ţetta sé reyndar ađ verđa óumflýjanlegt, ţá er ţađ nokkuđ merkilegt. Svo ekki sé meira sagt. Ţađ koma reyndar fram fleiri og fleiri hugsandi menn sem segja ađ evran VERĐI ađ fara.
 
Eftir, sem og áđur, mun Seđlabanki Íslands og krónan okkar standa.  
 
Tengt efni
 
Fyrri fćrsla

Írland í dag; hvar eru Lissabon-fjárfestingarnar? Hvar eru Lissabon-atvinnutćkifćrin?

We want the Lisbon jobs now!
We want the Lisbon jobs now! 
 
Alţýđuhreyfingin á Írlandi (Peoples Movement) stóđ fyrir mótmćlum gegn samtökum atvinnurekenda í vikunni. Skiltin sem međlimirnir báru voru mörg hver frá síđustu en endurteknu kosningum um nýju stjórnarskrá Evrópusambandsins - dulnefnd; Lissabon sáttmálinn

Ţegar Írar kusu nei í ţjóđaratkvćđagreiđslu um ţessa nýju stjórnarskrá Evrópusambandsins, ţá var ártaliđ 2008. En ţví miđur; í háborg afskrćmingar lýđrćđisins, já í Evrópusambandinu, var ţetta ţjóđaratkvćđi Íra ekki tekiđ gilt.   

Sjá viđtal viđ eina ćđstu kerlingu (takk Kolbrún) ţessa sambands hér ađ neđan. 

En nei. Írar voru pískađir inn í kosningabúrin á ný ţví Brussel ţurfti á jái ađ halda. Nei er ekki tekiđ gilt í ESB. Áđur en allt ţetta gerđist höfđu Frakkar og Hollendingar fellt frumritiđ í ţjóđaratkvćđagreiđslu heima hjá sér. En svo var sáttmálinn wordađur & vínklađur upp á nýtt í ritvinnslu ţeirra sem enginn kaus. Út úr ţví kom ţađ sem ekki mátti kalla stjórnarskrá lengur, ţ.e.a.s. út kom sminkuđ marggóđ sósíaldemókrataísk metrópólítönsk kerling međ dulbúna stjórnarskrá í skjalatöskunni. Ţađ ţurfti jú ađ ljúga ţessu í gegn hjá 27 ţjóđum Evrópusambandsins. Eins gott var standa sig ţví stykki. Bjarga ţurfti andlitum ţeirra sem enginn kaus. Á ESB tungumáli var ţetta framferđi kallađ ađ "bjarga Evrópu".  

Ţessi steypa var svo sett aftur út í ţjóđaratkvćđagreiđslu á Írlandi. Nú dugđu engin mjúk vettlingatök. Írska ţjóđin var hrćdd frá sans og viti til ađ segja já. Atvinnurekendur, ţiđ vitiđ, sögđu ađ Írland myndi sökkva ef Írar kysu ekki rétt í ţetta skiptiđ. ESB tók upp pumpuverkiđ og dćldi stolnum peningum úr fölsuđum ársreikningum sambandsins inn í kosningabaráttuna á Írlandi. Mykjan lak og Írlandi var drekkt í ţeim ósóma. Engin ţjóđ í öllu Evrópusambandinu var spurđ álits á stjórnarskránni, nema Írar, tvisvar!  

Rauđvínshagfrćđingurinn Egill hinn helgi Helgason hefur kannski tekiđ ţetta mál fyrir hjá DDR-RÚV á Íslandi á sínum tíma. En ekki veit ég ţađ, ţví ţá bjó ég í ESB. Ţiđ skuluđ samt ráđfćra ykkur viđ ţann mann allan og helst einhvern erlendan gest hans líka.  

Nú vilja Írar fá ađ sjá ţessar fjárfestingar sem óđi hattarinn í ESB lofađi ţeim. Ţeir vilja líka fá atvinnutćkifćrin sem ţeim var lofađ. En stađan hins allra írskra vega er sú ađ Írland siglir harđbyri í ríkisgjaldţrot. Hvorki meira né minna. Enginn vill fjárfesta á Írlandi. Í gćr gáfu rússneskir ríkisfjárfestingarsjóđir út blátt bann viđ ţví ađ kaupa skuldabréf írska ríkisins. Ţeir bönnuđu evrulandiđ Írland. Halló! Bankakerfi Íra er allt gjaldţrota og hvílir sem tröllskessa á herđum ţjóđarinnar. Fasteignaverđ eru fallin um 40-50 prósent og fólkiđ ţarf ađ yfirgefa heimili sín. Skuldir fólks hafa ekki lćkkađ ţó svo ađ laun fólks hafi lćkkađ í niđurskurđi og mikilli verđhjöđnun.

Ţćr "erfiđu" eignir sem írska ríkiđ yfirtók úr bókum bankanna til ađ létta undir međ ţeim (NAMA), eru orđnar lítils virđi. Ţćr voru lýstar  73 prósent ónýtar og vanskila í fyrradag. Atvinnuleysi á Írlandi er meira en tvöfalt hćrra en á Íslandi, eđa 14,1 prósent . En já, Írar hafa jú ţessa svo kölluđu evru međ gríska tákninu € prentađ á alla seđla og myntir.  

Ţađ átakanlega er ađ lánshćfnismatsfyrirtćkiđ Moody's notar nú hrun Finnlands árin 1990-1993, löngu áđur en ţađ gekk í ESB, til ađ útskýra hvert Írland, Grikkland, Portúgal og Spánn stefna núna. En stađa ţessara ríkja er bara mörgum sinnum verri en stađa Finnlands var ţá, ţví Finnland hafđi ţađ sem skiptir ţjóđir mestu máli; sína eigin mynt, sitt eigiđ gengi og vaxtavopn. Ţađ hafđi allt fullveldi ţjóđarinnar - og notađi ţađ!  

Blábjánaverk ESB er engu líkt. Árangur ţess er einstaklega falleg sovésk ţróun í öllu Evrópusambandinu. Evrópusambandiđ er nú orđiđ sterkasta sundrungarafl Evrópu. Enda er ekki langt ađ sćkja fyrirmyndina. 
 
Ţrátt fyrir björgunarsjóđ Evrópusambandsins og Alţjóđa Gjaldeyrissjóđsins er skuldatryggingaálag á 5 ára ríkisbréf Írlands nú á skrifandi stundu 581 punktar - eđa tćplega tvöfalt hćrra en á skuldabréfum ríkissjóđs Íslands. Mynt Íslands er íslensk króna.
 
Ţađ er međal annars vegna krónunnar - okkar eigin myntar í fullvalda ríki - sem ríkissjóđi Íslendinga bjóđast betri lánskjör en ríkissjóđi Evru-Írlands standa til bođa.
 
 
 
2008; Margot Wallström kerling 
 
  
Hér fyrir neđan fjallar BBC Hard Talk um stöđuna eins og hún var í síđastliđnum maí mánuđi. Talađ er viđ írska hagfrćđinginn og fyrrum seđlabankamann, David McWilliams, sem áđur hefur lagt til ađ Írland yfirgefi myntbandalagiđ og fari "íslensku leiđina". Einnig er talađ viđ evrutrúarmanninn Thomas Mayer úr ţýska stórbankanum Deutsche Bank, sem skuldar nćstum alla landsframleiđslu Ţýskalands. Svitna hér.
 
 Maí 2010 - hluti 1: skuldatryggingaálag Írlands var ţá 200p en er núna 581p, eđa tćplega ţrefalt hćrra en í maí. 
 
 
Maí 2010 - hluti 2: skuldatryggingaálag Írlands var ţá 200p en er núna 581p, eđa tćplega ţrefalt hćrra en í maí
 
 
Maí 2010 - hluti 3: skuldatryggingaálag Írlands var ţá 200p en er núna 581p, eđa tćplega ţrefalt hćrra en í maí 
 
Tengt efni
Fyrri fćrsla

« Fyrri síđa | Nćsta síđa »

Höfundur

Gunnar Rögnvaldsson
Gunnar Rögnvaldsson

Búseta: Ísland.
Reynsla: 25 ára búseta í ESB og fyrirtækja-rekstur í DK/ESB frá 1985 til 2010. Samband:
tilveraniesb hjá mac.com

Ég er hvorki skráður á Facebook, Twitter, Linkedin né á neinum öðrum "félags-vefjum". Aðsetur skrifa minna er einungis að finna hér á þessari síðu og á tilveraniesb.net og í blöðum og tímaritum

Bloggvinir

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband