Leita í fréttum mbl.is

Hvađ stýrir Rússlandi - og Bretlandi ?

Ulysses S. Grant

Mynd: Ulysses S. Grant (U.S. Grant); hermađur og forseti. Vinstrisinnađir sagnfrćđingar reyndu síđar ađ skrifa ţennan Repúblikana niđur og nćstum út úr sögunni, en tókst ţađ ekki. Ţeir eru enn gulir og grćnir af öfund. Demókratar eignuđust aldrei neinn eins og Grant og geta líklega aldrei, ţví ţeir eru nćstum alltaf á rangri hliđ mikilvćgra mála og orđnir alţjóđlegir ţrćlahaldarar í dag; glóbalistar

****

Tyrkjaveldiđ (Ottoman-heimsveldiđ) féll saman í lok Fyrri heimsstyrjaldar. Bretland, Frakkland og Rússland deildu herfanginu upp í lönd - og landamćri ţeirra snérust um olíu

Ţegar U.S. Grant, hershöfđingi Lincolns forseta, lét af embćtti sem einn mikilvćgasti mađur í sögu Bandaríkjanna og einn besti forseti ţeirra, sem hinn átjándi, ţá fór hann í heimsreisu og varđ um leiđ fyrsti forseti Bandaríkjanna sem heimsótti Jerúsalem,- stađinn sem Lincoln dreymdi um ađ komast til, en komst ekki. Ţá var borgin ađ ţrotum komin, sagđi Grant, og ađ mestu rústir einar eftir ađ hafa veriđ undir og í umsjá Tyrkjaveldis hundrađ sinnum of lengi. Íbúarnir voru ţá orđnir ađeins um 20 ţúsund manns og rétt helmingur ţeirra voru Gyđingar. Allt var í niđurníđslu sagđi Grant. Ţetta var 1869. Í dag er Ísrael, í umsjá Gyđinga, einn verđmćtasti blettur jarđkringlunnar, međ eigin geimferđastofnun og alles

Stuttu síđar byrja Vesturlönd ađ fara af kolum og yfir á olíu, en himnaríki heldur ađ sjálfsögđu áfram ađ keyra á réttlćtinu einu saman, eins og ţađ hefur alltaf gert. Fríđarráđstefnan í París 1919 gekk ađ miklu leyti út á ađ draga landamćri Miđ-Austurlanda upp á ný, upp úr rústum Tyrkjaveldis. En áđur en til ráđstefnunnar kom höfđu Bretar, Frakkar og Rússar mótađ pólitískar stefnur sínar í ţessum heimshluta međ tilliti til olíu, sem ţá var nýfundin og var ađ finnast í hreint ofbođslegum mćli. Ţađ fór ţó svo ađ Rússar komust ekki á Friđarráđstefnuna í París. En danski sendiherrann í Moskvu komst ţó ţangađ, viđ illan leik, og reyndi ađ segja ráđstefnugestum frá ţví sem var ađ gerast í Rússlandi. Enginn trúđi honum. En ţađ var samt uggur í mönnum - og stađan enn óráđin, hvađ varđađi framtíđ Rússlands

Bretar, Frakkar og Rússar erfa sem sagt fall Tyrkjaveldis. Hinn iđnvćddi heimur er ađ fara úr kolum yfir á olíu. Svo kemur Síđari heimsstyrjöldin sem háđ er á olíu. Og olíuverđ fellur síđan niđur í einn dal og sautján sent í febrúar 1946, ađ styrjöld lokinni, tunnan

Viđ tekur lágt olíuverđ og ţar af leiđandi miklar hörmungar í Sovétríkjunum, alveg fram til Yom Kippur stríđsins 1973. En ţá byrjar hagur Sovétríkjanna heldur betur ađ vćnkast, ţví ţá, já ţá, nota arabísku olíuríkin olíu sem vopn á Vesturlönd í fyrsta sinn. Ţá settu ţau vestrćnu ríkin sem studdu Ísrael í olíubann og tóku efnahag Vesturlanda hálstaki. Ţarna lifnađi heldur betur yfir Leonid Brezhnev-genginu í Kreml, ţví olíuverđ rauk frá 10 dölum tunnan og upp í 110 dali á nćstu 12 árum (á 2013 verđlagi). Ţarna var Sovétríkjunum loksins gert kleift ađ kaupa sér inn stóran hluta heimsins. Gekk sovéski olíuiđnađurinn svo vel ađ Brezhnev-gengiđ réđst inn í Afganistan á hundheiđinni sovéskri jólabensíngjöf 1979

Og í kjölfar Yom Kippur lifnađi heldur betur yfir Bandaríkjamönnum líka, en ţó á dapurlegum nótum. Ţeir gerđu sér ţá í fyrsta sinn fyllilega ljóst mikilvćgi breska arfsins sem ţeir höfđu erft. Ţeir urđu ađ gerast verndari Sádi Arabíu, fyrst ađ Bretland, sem fór nćstum ţví međ sig í ţrot til varnar hinum siđmenntađa heimi, gat ekki lengur sinnt hlutverkinu sem verndari olíubirgđa Vesturlanda. Bandaríkin urđu ađ taka ađ sér verndarhlutverkiđ sem áđur var á breskum höndum og gćta olíubirgđa Vesturlanda í Arabíu. Og ţađ gerđu ţeir. Bandaríkin vörđu ţćr gegn Sovétríkinu. Vörđu ţćr gegn Klerkaveldi Íran. Og vörđu ţćr gegn Saddam Hussein - og aftur

Aftur yfir til sovétríkjanna: En svo tók ađ halla undan sovéskum gullfćti olíunnar, ţví olíuverđ byrjađi ađ falla snemma árs 1982 og hélt áfram ađ falla -nćstum án afláts- nćstu 17 árin. Á ţví tímabili hrundu Sovétríkin eins og spilaborg. Fyrst dó Brezhnev og getulaus Andropov tók viđ. Síđan dó hann og ţá tók getulaus Chernenko viđ og dó í hvelli. Svo kom vesalings Gorbachev og fúttađi Sovétríkjunum af á 38 dölum tunnan, áriđ 1991. Og ţá kom svo Boris Yeltsin keyrandi á vodka til hörmungarvalda ţví olíuverđiđ var komiđ niđur í 28 dali tunnan og Rússland ađ brasa saman sem ríki. Ţađ er svo ekki fyrr en Pútín kemst til valda ađ um einhver veruleg völd er ađ fást, ţví hann er svo heppinn ađ olíuveriđ hafđi byrjađ ađ hćkka -eins og hjá Brezhnev- árinu áđur, eđa 1998. Pútín ríđur svo á hćkkandi olíuverđi sem veitir honum síaukin völd fram til ársins 2012 og hann réđst inn í Georgíu og meira til, frá og međ 8. ágúst 2008 (en Medevev var svo látinn taka samdráttinn í olíuverđi 2009 til 2013). Ţegar svo Pútín mćtir aftur í vinnuna áriđ 2012, ţá er olíuveriđ byrjađ ađ falla úr 118 dölum tunnan og ţađ hélt áfram ađ falla niđur 28 dali tunnan 2016. Rússland er ţví komiđ í álíka stöđu og í ađdraganda falls Sovétríkjanna. Ţurrkur er hrođalegur í rússneska ríkissjóđnum

En svo gerist ţađ áriđ 2016 ađ Bretland ákveđur ađ yfirgefa Evrópusambandiđ. Bretland hafđi gengiđ í Evrópusambandiđ áriđ 1972 til ađ sundra ţví innanfrá. Ţađ tókst ágćtlega og svo fór, ađ áriđ 2016 sýnist Bretlandi ţannig vera komiđ, ađ betur gangi ađ stúta restinni af Evrópusambandinu utan frá. Og ţađ er ţađ sem viđ sjáum í dag. Blekiđ er meira ađ segja varla byrjađ ađ ţorna á nýjum varnarsamningi Bretlands og Póllands - og engin flothćf skip verđa ţví byggđ í Stettin fyrir nein ESB-ríki. Deilum vér í sundur sundur og drottnum. Ţetta! er gaman

Pútín potar úr austri í Vesturlönd og Bretland leiđir pot Pútíns međ jarđkapli áfram beint yfir í ESB. Ţar fćr ESB eins konar endastuđ frá Bretlandi í gegnum kapal sem ćtti ekki ađ vera til, en er ţađ samt. Sprikla svokölluđ yfirvöld Evrópusambandsins nú kjarnaklofin á ţriggja fasa kapli breska heimsveldisins, sem telur Bandaríkin líka. Og ţađ styttist í ađ Ţýskaland bregđist reglubundiđ viđ og hefji ţann vígbúnađ sem Trump kallar svo á. Og ţá flýr restin af meginlandinu öskrandi burtu úr ţrotabúi ESB. Svo hlćgja Bretar, Rússar og Bandaríkjamenn saman um leiđ og Tyrkland breiđir úr sé upp Balkanskagann á ný, en sem er ekki í Evrópu, eins og ESB tilkynnti umheiminum ţegar ţađ hentađi ţví. En verđur ţađ ţá svo? Mun ţá Balkansagi ekki skyndilega tilheyra Evrópu á ný? Ég bara spyr

Flest í sambandi viđ olíubirgđir Vesturlanda í Arabíu er nú búiđ mál. Arabía hefur misst olíuvopniđ á Vesturlönd, vegna tćkniframfara í U.S.-landi Grants. Ţađ vopn er nú ađeins hćgt ađ nota til ađ koma tímabundnum verđhćkkunum í kring. Og ţađ vopn verđa Rússar helst ađ komast yfir sem fyrst, ţví annars er Rússland búiđ ađ vera. Hvađ skyldi nú Sádí ćtla ađ gera fyrst ađ hiđ bandaríska vogarstangarafl ţeirra er ađ hverfa svona hratt?

Pota ég ţví og pota - og gengur ţađ bara ansi vel .... pota ég og pota

 

Hreyfimynd 18 ţúsund hestafla: Borgar(a)lína Donalds J. Trump - á bandarískum dísil. Hver skriđdreki vegur 65 tonn. Á sex mánuđum flutti bandaríski herinn 12 milljón tonn hergagna til varnar olíubirgđum Arabíuríkja - hinum megin á hnettinum. Ţau eru eina ríki jarđar sem fćrt er um slíkar ađgerđir, hvar sem er, hvenćr sem er

****

Fyrri fćrsla

Ísrael viđurkennir ađ hafa grandađ kjarnorkuvopnasmíđi Sýrlands 2007


« Síđasta fćrsla | Nćsta fćrsla »

Bćta viđ athugasemd

Ekki er lengur hćgt ađ skrifa athugasemdir viđ fćrsluna, ţar sem tímamörk á athugasemdir eru liđin.

Höfundur

Gunnar Rögnvaldsson
Gunnar Rögnvaldsson

Búseta: Ísland.
Reynsla: 25 ára búseta í ESB og fyrirtækja-rekstur í DK/ESB frá 1985 til 2010. Samband:
tilveraniesb hjá mac.com

Ég er hvorki skráður á Facebook, Twitter, Linkedin né á neinum öðrum "samfélags-vefjum". Aðsetur skrifa minna er einungis að finna hér á þessari síðu og á tilveraniesb.net og í blöðum og tímaritum

Bloggvinir

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband