Leita í fréttum mbl.is

Ábyrgđarlausir stjórnmálamenn ESB. Grikkland er eins gjaldţrota og hćgt er ađ verđa

 
Ábyrgđarlausir stjórnmálamenn ESB 
 
Simon Johnson og Peter Boone birtu í síđustu viku grein sína um Grikkland - og vandamál ţess fyrir Grikki og evrusvćđiđ. Simon Johnson var áđur yfirhagfrćđingur AGS og er nú prófessor viđ MIT og "senior fellow" viđ Peterson stofnunina og situr í stjórn fjárlaganefndar bandaríska ţingsins. Peter Boone er viđ London School of Economics. Greinin birtist bćđi í New York Times og á bloggsíđu höfunda, The Baseline Scenario.

Ef sumum finnst ég vera neikvćđur út í ţau vandamál sem myntbandalag ESB stendur frammi fyrir, ţá eru ţađ smámunir miđađ viđ ţćr stađreyndir sem Simon ber á borđ fyrir lesendur.

Gróf ţýđing; Grikkland er eins gjaldţrota og hćgt er ađ verđa. Evrópskir stjórnmála- og embćttismenn eru jafn ábyrgđarlausir og fjárglćframenn. Ţeir stunda fjárhćttuspil. Ţeir eru ađ lokka fjárfesta í píramídaspil (Ponzi scheme; ađ borga fjárfestum međ peningum nýrra fjárfesta í stađ ţess ađ borga ţeim međ peningum frá ţeim hagnađi sem fjárfestingin skilar). Ţađ vćri óafsakanlegt ef fjárfestar á borđ viđ lífeyrissjóđi séu ađ fjárfesta í grískum ríkisskuldabréfum.

Tölurnar: Áriđ 2011 mun Grikkland skulda 150% af landsframleiđslu sinni. Um 80% af ţessu skuldar landiđ til erlendra fjárfesta og ţeir eiga flestir heima í Ţýskalandi og Frakklandi. Fyrir hvert 1 prósentustig sem vextir hćkka ţarf Grikkland ađ senda 1,2 prósentustigi meira af landsframleiđslunni til útlanda. Ef vextir hćkka til dćmis í 10%, sem er ekki ólíklegt og reyndar mjög varfćriđ mat fyrir land sem getur ekki greitt einn aur niđur af höfuđstól skuldanna - rúlla ţarf skuldunum endalaust áfram - ţá ţarf Grikkland ađ senda 12% af landsframleiđslu sinni til lánadrottna erlendis, á hverju einasta ári. Helming skulda landsins ţarf ađ endurfjármagna á nýjum vaxtakjörum innan ţriggja nćstu ára.

Ţetta er gersamlega óheyrđ og óţekkt stađa sem Grikkland er í. Stríđsskađabóta greiđslur Ţýskalands voru 2,5% á ári af ţjóđartekjum Ţýskalands frá 1925-1932. Suđur-Ameríku skuldavandamálin frá og međ árinu 1982 ţýddu 3,5% greiđslur af landsframleiđslu (1/6 af útflutningstekjum) landanna til erlendra kröfuhafa. Hvorugt ţessara tilfella var skemmtileg reynsla.

Grikkland er algerlega gjaldţrota án ennţá meiri niđurskurđar en nú ţegar hafa veriđ auglýstir. Svo ţarf landiđ hjálp frá ESB. Reyndar ţarf landiđ á báđu ađ halda samtímis. Og ennţá eru stjórnmála og embćttismenn Evrópusambandsins ađ hvetja fjárfesta til ađ stuđla ađ frekari lánum til Grikklands og ađ gríska ríkiđ taki á sig ennţá meiri skuldir. Ţetta er ađ blekkja illa upplýst fólk segir Simon, t.d. lífeyrissjóđi, sem eiga peninga á međan ţeir sem eru vel upplýstir flýja öskrandi burt; t.d. stórir bankar sem vita hvađ er ađ gerast.

Ţetta er ađ gerast međ ađstođ klappliđs ESB. Komiđ til okkar og fjárfestiđ í gjaldţrota ríki. Ţetta er sama liđiđ og er ađ berja á vondum spekúlöntum međ annarri hendinni á međan hin höndin ginnir saklausa nýja fjárfesta í netiđ. Hvađ er hćgt ađ gera, spyr Simon:

1) Gikkir og ESB verđa ađ ákveđa hvort ţeir vilji halda evrunni eđa ekki.

2) Ef ţeir vilja halda evrunni í Grikklandi ţá ţarf ađ senda peninga. Ekki bara smá vasapeninga upp á 20 miljarđa evrur, eins og stjórnmálamenn eru ađ gćla viđ. Nei, ţađ ţarf ađ senda alvöru peninga. Minnst 180 miljarđa evrur. ESB ţarf ađ fjármagna skuldasúpu Grikklands 100% í nokkuđ mörg ár.

3) Ef ţeir vilja ekki halda evrunni, ţá ţarf ađ útbúa áćtlun fyrir úrsögn úr myntbandalaginu, strax. Ţá ţurfa Norđur Evrópubúar ađ bjarga eigin bönkum fyrst (bail them out) vegna ţess ađ afskrifa ţarf miklar grískar skuldir. Ţađ verđur ađ gefa Grikkjum ţennan skuldaafslátt - eđa - breyta ţeim yfir í nýja drachma mynt Grikklands og samţykkja ađ Grikkir komi verđbólgu nćgilega mikiđ af stađ til ađ brenna hluta skuldanna af.

Innistćđum og skuldum bankakerfis Grikklands yrđi breytt í drachma; endursamiđ yrđi um skuldasamninga. Ţetta verđur erfitt og sóđalegt, en ţví lengur sem tíminn líđur án ađgerđa ţá mun ţetta verđa betri og betri lausn.

Svo ţarf ađ kalla á Alţjóđa Gjaldeyrissjóđinn. Ţađ er eini trúverđugi ađilinn sem eftir er í ţessu máli og sem hefur getu til ađ glíma viđ vandamáliđ. En jafnvel AGS er ađ sumu leyti ađ klúđra trúverđugleika sínum međ laumulegum athugasemdum á međan gríska skuldablađran ţenst út.

Ef ţessi skref verđa ekki tekin ţá fáum viđ járnbrautar-stórslys. Búiđ er ađ ađ sannreyna og ţrautprófa evrópska stjórnmálamenn í ţessu máli. Viđ ţekkjum útkomuna úr ţví prófi núna: ţeir eru ekki varkárir*, ţeir eru tillitslausir og kćrulausir (reckless).
 
*Ţeir höfđu lofađ fjármálaráđherra Bandaríkjanna, Tim Geithner, "varkárri lausn" (a careful solution, sjá Mánudagur 15. febrúar 2010)

Lesendur; hafiđ ţiđ nokkurn tíma séđ risaolíuflutningaskip međ 27 skipstjórum í brúnni. Jćja ekki ţađ. En ţiđ sjáiđ ţađ núna. Ţađ er M/S ESB. Skip sem lagđi upp í siglingu en mun aldrei ná hvorki áfangastađ né neinni höfn nokkurn tíma. Draugaskip. Og nú er farmurinn farinn ađ gerjast; The Baseline Scenario
 
Fyrri fćrsla
 
 

« Síđasta fćrsla | Nćsta fćrsla »

Athugasemdir

1 identicon

Er sammála Simon Johnson, enda má vera ađ hann hafi heilaţvegiđ mig síđustu 2 ár. Ţađ fyrirfinnst varla nokkur sála, sem á annađ borđ fylgist međ málefnum ESB, sem ekki hefur stórar áhyggjur af framtíđ evrunnar og evrópusambandsins.

Ísland ćtti ađ mínu mati ađ gera allt sem ţađ getur til ađ komast í evruna, nema ađ sćkja. Ţeas, notum evru sem háleitt markmiđ fyrir fjármálastjórn okkar, en slökum ađeins á međ ađ spá fyrir um hvađ er best ađ gera eftir 5 ár. Ţađ er margt sem getur breyst.

Gauti (IP-tala skráđ) 16.3.2010 kl. 16:02

2 Smámynd: Jón Steinar Ragnarsson

Ţađ er einmitt veriđ ađ ýta á sömu hrossalćkningar hér. Meiri skuldsetningu til ađ mćta auknum ríkisútgjöldum, sem núverandi stjórn státar sig af í allskyns gćluverkefnum fyrir lobbyista verktakaiđnađarins m.a. eđa til ađ búa í haginn fyrir erlend álver.  Viđ skuldum enn mest af ţeim virkjanaframkvćmdum, sem ţegar eru gerđar og verđum ekki búnir ađ greiđa ţađ niđur nćstu 50 árin miđađ viđ skítlegar tekjur af ţessum fjölţjóđarisum. Hvalaskođun skilar meiru brúttó en ţau.

Sama sagan er yfirvofandi í fleiri evrópuríkjum og mér virđist ađ hagstjórnin sé svo geggjuđ ađ einhverskonar dómínóeffect sé óumflýanlegur. Kreppan er rétt ađ byrja í EU.

Svo vilja menn munstra sig inn í ţetta helvíti hér.  Viđ höfum ekki einu sinni efni á myntskiptum. Höfđum ekki efni á ţeim fyrir hrun einusinni, svo ţađ er deleríum ađ vera ađ vasast í ţessu núna. 

Jón Steinar Ragnarsson, 17.3.2010 kl. 06:35

3 Smámynd: Haraldur Baldursson

Hvernig er hćgt ađ vanmeta gildi ţess ađ viđ eigum okkar eigin gjaldmiđil ? Mađur spyr sig, hvort stjórnvöld á Íslandi geri sér grein fyrir áhćttunni sem til stađar er í ESB, okkar helstu mörkuđum. Taka menn ţađ inn í jöfnuna ? Reikna menn, eins og ţú Gunnar bentir á fyrir stuttu síđan, međ eignarrýrnun eignasafns landsbankans í ţessum áćtlunum ?

Haraldur Baldursson, 17.3.2010 kl. 09:06

Bćta viđ athugasemd

Ekki er lengur hćgt ađ skrifa athugasemdir viđ fćrsluna, ţar sem tímamörk á athugasemdir eru liđin.

Höfundur

Gunnar Rögnvaldsson
Gunnar Rögnvaldsson

Búseta: Ísland.
Reynsla: 25 ára búseta í ESB og fyrirtækja-rekstur í DK/ESB frá 1985 til 2010. Samband:
tilveraniesb hjá mac.com

Ég er hvorki skráður á Facebook, Twitter, Linkedin né á neinum öðrum "félags-vefjum". Aðsetur skrifa minna er einungis að finna hér á þessari síðu og á tilveraniesb.net og í blöðum og tímaritum

Bloggvinir

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband