Leita Ý frÚttum mbl.is

30 ßra hrun: Ver­ur ESB eins - e­a miklu verra ?

Wall Street Jorunal - ekki kaupa hlut Ý jap÷nskum b÷nkum

Mynd, Wall Street Journal 19/3: Ůrˇun japanskra hlutabrÚfavÝsitalna Ý 30 ßr. A­eins bÝlai­na­ur til ˙tflutnings handa neytendum Ý l÷ndum me­ ungt fˇlk, og hjˇlastˇlar og heilsugŠsla handa japanska ˇ­a÷ldrunar-hagkerfinu, eru me­ lÝfsmarki. Restin er ekkert, e­a Ý stˇrkostlegum mÝnus. Gosbrunnurinn Ý tŠknigeiranum um aldamˇtin er "nřja hagkerfi­" sem dˇ ß ofsahra­a Ý Japan

****

LÝkurnar ß ■vÝ a­ meginland Evrˇpu ver­i svona, aukast me­ hverju ßrinu sem lÝ­ur og ß ═talÝu er sta­an n˙ ■egar enn verri en ■etta, og versnar enn. Myndin sřnir ■rˇunina ß jap÷nskum hlutabrÚfamarka­i Ý tŠp 30 ßr, e­a frß ■vÝ Ý febr˙ar 1990, er hrun undrabarna-hagkerfis Japans kom loks fram ß hlutabrÚfamarka­i. Ůß voru "sÚrfrŠ­ingar" og hßskˇlaprˇfessorar ß Vesturl÷ndum enn ß ■eirri sko­un a­ "japanska mˇdeli­" vŠri svo ÷flugt a­ landi­ myndi taka fram ˙r BandarÝkjunum, svona eins og nˇbelsver­launahafinn Paul Samuelson Ý hagfrŠ­i sag­i a­ hagkerfi SovÚtrÝkjanna myndi taka fram ˙r ■vÝ bandarÝska a­ stŠr­ ßri­ 1984, en Ý sÝ­asta lagi ßri­ 1997. Hann haf­i reikna­ ■a­ ˙t. En ■egar sovÚti­ kom undan kommaj÷klinum var ■a­ einungis brot af ■eirri hagstŠr­ sem sÚrfrŠ­ingar s÷g­u a­ ■a­ hef­i veri­ og vŠri enn. Ůa­ var ekki 17 prˇsent, heldur a­eins 5 prˇsent af efnahag heimsins. BandarÝkin voru ■ß 30 prˇsent og sennilega 40 prˇsent, vŠru t÷lurnar um undrahagkerfi annarra landa rÚttar


MORGUNBLAđIđ ŮRIđJUDAGUR 28. JULI 1992Eignas÷fn jap÷nsku bankanna voru ■ˇ ■egar gufu­ upp heilum tveimur ßrum ß­ur en hagkerfi­ hrundi. Japanska hruni­ komst svo ß forsÝ­ur dagbla­a ß Vesturl÷ndum Ý kringum 1991. Mynd:áMorgunbla­i­ 28. j˙lÝ 1992 - allt a­ koma og "bara" rÚtt handan vi­ horni­. Nei, ■a­ var­ heldur betur ekki ■annig

Ůetta var a­ sjßlfs÷g­u hin "fjˇr­a i­nbylting" Ý h÷f­um sÚrfrŠ­inga. ŮvÝ nŠst tˇk "Nřja hagkerfi­" vi­ ß ßrunum 1990-2000. Ůß s÷g­u sÚrfrŠ­ingar a­ nř i­nbylting hef­i gerst og a­ ■a­ sem ˙t ˙r henni vŠri hinga­ komi­ hÚti "Nřja hagkerfi­" (e. the New Economy). TÝmi samdrßttar vŠri li­inn og hagkerfin myndu a­eins geta vaxi­, og hrun vŠru algerlega ˙r s÷gunni og ˇhugsandi me­ ÷llu. Ůetta vŠri svona vegna ■ess a­ nř tŠkni vŠri komin og h˙n hÚt interneti­ og t÷lvun, og svo vegna ■ess a­ "se­labankar" vŠru sjßlfstŠ­ar stofnanir (hugsi­ ykkur ■vŠluna!), og a­ evran myndi ver­a hin fullkomna ˙tungunarvÚl hagsŠldar. ╔g man a­eins eftir einum hagfrŠ­ingi sem efa­ist og taldi menn fara of geyst, en ■a­ var Torben Andersen Ý Danm÷rku. Ůß var Úg sjßlfur ˙ti Ý Evrˇpu og ß kafi Ý vi­skipta- og marka­srannsˇknum ß fjarverslunar■Štti "nřja hagkerfisins". En mÚr tˇkst bara aldrei a­ finna neina veltu me­ v÷rur og ■jˇnustu hjß neinum. Ůa­ eina sem Úg fann var velta me­ pappÝra e­a stofnfÚ svo kalla­ra "fjßrfesta", sem ßn bj÷rgunarhrings h÷f­u hent sÚr Ý Ýskaldan sjˇinn vegna tr˙ar ß hi­ nřja hagkerfi. Hitinn sem mŠldist kom allur frß brunaum ß fjßrfestingafÚ ■eirra. HagfrŠ­ingar og sagnfrŠ­ingar h÷f­u j˙ skrifa­ bŠkur og sagt a­ gamli heimurinn hef­i enda­ me­ falli SovÚtrÝkjanna og fri­ur yr­i ■vÝ me­ okkur um alla eilÝf­ - og hagv÷xtur

Ůess vegna hrundi nřja hagkerfi­ Ý jan˙ar 2000 og fÚ fjßrfesta Ý "nřja hagkerfinu" brann til ÷sku. Svo ger­i gamli heimurinn ßrßs ß TvÝburaturnana Ý BandarÝkjunum og ßri­ 2008 haf­i sÚrfrŠ­ingaveldi Vesturlanda keyrt heiminn Ý svo mikla klessu, a­ sjßlf 1945-uppsetning hans fÚll ■ß um sjßlfa sig, ■vÝ gamli heimurinn haf­i alls ekki enda­, og rÝkisgjald■rot bl÷stu vi­ ˙t um allt. R˙ssland tˇk a­ g˙ffa sÝna nßnustu Ý sig ß nř, svo a­ endurreisa megi SovÚtrÝki­. Kalt strÝ­ II milli BandarÝkjanna og KÝna er Ý smÝ­um, og hvort ■a­ ver­ur heitt er alls ekki ˙tiloka­. Ůeir sem bentu fyrst ß ■essa ■rˇun voru ˙tlŠgir menn eins og Steve Bannon, sem er sjßlflŠr­ur sagnfrŠ­ingur. Reyndar eru flestar mets÷lubŠkur ß sagnfrŠ­isvi­inu Ý dag eftir fˇlk sem aldrei hefur lßti­ eitra hugsun sÝna Ý hßlf-marxÝskum hßskˇlum n˙tÝmans. Fˇlk er hŠtt a­ nenna a­ lesa; annars vegar, hins vegar, ß annan bˇginn og hinn bˇginn sÚrfrŠ­ingana sem ekkert hafa fram a­ fŠra nema sjßlfa sig handa kollegum sÝnum. Bla bla bla

SX7P - 30 ßr

Mynd,áStoxx: Ůrˇun SX7P hlutabrÚfavÝsit÷lunnar: Bankar Ý Evrˇpu: 30 ßr => ekkert

****

Sem sagt. Hva­ svo sem ■˙ gerir ■ß mßttu aldrei fjßrfesta Ý b÷nkum og fjßrmßlageirum Evrˇpusambandsins. Ůa­ er lŠrdˇmurinn sem draga mß af japanska hruninu. Og ■a­ er vÝst ˇ■arfi a­ vara menn vi­ evrˇpsku og kÝnversku sprengjuhle­slunum, nema nßtt˙rlega ■ß sem lifa ß plßnetum Ýslenskra rß­uneyta, og eru ■vÝ ekki Ý neinu sambandi vi­ mˇ­ur j÷r­. En meginland Evrˇpu er ekki Japan og mun aldrei ■ola ■a­ sem japanska ■jˇ­in hefur sta­i­ sameinu­ um a­ halda ˙t og ■ola. A­eins sannur brjßlŠ­ingur heldur sig fast vi­ KÝna- og Evrˇputr˙ ESBismans

Fyrri fŠrsla

RÝkisstjˇrnin ßnŠg­: Sk˙li Ý WoW st÷­var alla losun, umsvifalaust


ź SÝ­asta fŠrsla | NŠsta fŠrsla

Athugasemdir

1 Smßmynd: Sigur­ur Antonsson

SŠll Gunnar

Ůa­ er oftast gaman a­ lesa skřringar ■Ýnar ß upp og ni­ursveiflum e­a hagvexti. Marka­urinn og landsframlei­slan er eins og fljˇt sem řmist ■ornar upp e­a flŠ­ir yfir alla bakka. Ůar sem eru vaxtaskilyr­i eins og n˙ Ý Pˇlandi, Indlandi, Filippseyjumáog KÝna er miki­ frambo­ af hŠfu starfsfˇlki ß lŠgri launum. Ůegar laun og vara hŠkkar leitar allt jafnvŠgis, svipa­ og hefur or­i­ Ý Japan.

Eftirk÷stin af margra ßra veisluhaldi, hvort sem er Ý rÝkjum Evrˇpu / AmerÝku e­a hjß tilraunaflugfÚl÷gum eru ß■ekk. Ekki mß gleyma a­ stjˇrnskipulag me­ frjßlsrŠ­i og a­haldi er undirsta­a ■ess a­ hreyflarniránßi a­ komast ß loft. SÝ­an er ■a­ "skipstjˇrans" a­ nß landi og lendingu me­ afla?

Sigur­ur Antonsson, 30.3.2019 kl. 20:30

2 Smßmynd: Gunnar R÷gnvaldsson

Ůakka ■Úr Sigur­ur.

30 ß ver­hj÷­nun er hvorki ni­ur- nÚ uppsveifla. Og heldur ekki st÷­ugleiki. 30 ßra ver­hj÷­nun er skelfilegt misfˇstur Ý einu og tveimur hagkerfum. ┴ endanum ver­a ■annig rÝki gjald■rota. Enginn ver­ur eftir Ý ■jˇ­inni til a­ kaupa rÝkisskuldabrÚfin af rÝkisstjˇrninni og se­labankanum, og enginn ˙tlendingur mun lÝta vi­ rÝkisskuldabrÚfum Ý geldri k˙, einni og kßlflausri ˙ti ß t˙ni. H˙n deyr bara ˙t.

Ůa­ er alger ˇ■arfi a­ lßta sem svo a­ allt sÚ jafngott Ý ■essum heimi. Sumt erágott og anna­ eráslŠmt. Japan eráslŠmt, KÝna er verra og hrein vi­urstygg­, en ESB getur samt or­i­áverst.

Pˇlland er nřsloppi­ undan skri­j÷kli sˇsÝalismans og var rÚtt a­eins a­ nß ■vÝ a­ ver­a fullvalda og sjßlfstŠtt rÝki ß nř. En n˙ er Evrˇpusambandi­ hins vegar a­ reyna a­ plokka fullveldinu af ■vÝ aftur.

Allt sem kom undan kommaj÷klinum vi­urstyggilega, vex a­ minnsta kosti betur en undir honum. Ůa­ er varla a­ Pˇlland geti talist ■rˇa­ hagkerfi enn, og ■a­ mun aldrei nß ■vÝ, ef a­ hŠfileikarÝkasta og duglegasta fˇlk ■ess gˇ­a lands flřr landi­ sitt, eins og ■a­ hefur gert, of miki­.

Hagkerfi hafa ekkert me­ flugvÚlar a­ gera anna­ en ■a­ a­ ■egar sviptivindar rß­ast ß flugvÚlina, ■ß er bŠ­i far■egum og ßh÷fn skipa­ a­ setjast ni­ur og spenna beltin.

┴rshßtÝ­ ═slandsbanka fer farm n˙ Ý kv÷ld. Og a­ ■essu sinni ■ß situr samkundan Ý sŠtum. ═ fyrra var starfsfˇlkinu gert a­ standa upp ß endann. En ekki n˙na. Ůa­ er sest.

Kannski eins og Ý spilavÝti ■ar sem ■eir sem sitja vi­ r˙llettuna eru ■eir sem hafa tapa­ miklu og sitja sem fastast vi­ a­ reyna a­ minnka tapi­, en yfirgefa yfirleitt ekki spilavÝti­ nema sem r˙nir menn. "Situr hann e­a stendur", ■a­ er mßli­.

Kve­ja

Gunnar R÷gnvaldsson, 30.3.2019 kl. 21:49

3 Smßmynd: Gunnar R÷gnvaldsson

HÚrna Sigur­ur eru tv÷ sřnishorn ˙r 20áßra ver­hj÷­nun Ý 30 ßra hruni Ý Japan. Kannski a­ einhver ═slendingur vilji opna fasteignas÷lu ■arna Ý mi­ju marka­sl÷gmßli sem segir; ekki kaupa Ý dag, ■vÝ allt ver­ur ˇdřrara ß morgun, og hinn, og hinn, og hinn, dag eftir dag Ý n˙ 30 ßr. Flest er fari­ til fjandans Ý lÝfi fˇlksins og b÷rn fŠ­ast varla lengur:

Hrunáogámeira hrun

Gunnar R÷gnvaldsson, 30.3.2019 kl. 23:03

4 Smßmynd: Jˇn Steinar Ragnarsson

Pˇlverjar eru sannfŠr­ir um a­ ESB hafi fŠrt ■eim frelsi en ekki hrun komm˙nismans. Fyrir ■a­ ver­a ■eir enn■ß Ý kverkataki esb sem hefur tro­i­ sÝnum helsta ■unga og mengunari­na­i ■anga­ og stendur undir atvinnulÝfi ■ar sem ■eir rß­a launum og ■vÝ eru Pˇlverjar ß flˇtta til a­ komast Ý tekjur til a­ senda heim Ý ÷rbirg­ina.

Pˇlland og fleiri fyrrverandi austurblokkarl÷nd eru ■rŠlakistur esb og ■eim er Štla­ a­ gegna ■vÝ hlutverki svo herra■jˇ­irnar geti veri­ samkeppnishŠfar ß marka­i. Ůar fyrir munu ■essar ■jˇ­ir ekki lÝta betri tÝ­ en n˙ er.

P÷lland er ■rŠlakista ■jˇ­verja og ver­ur ■a­ ■anga­ til ■jˇ­verjum og esb sřnist anna­.

Jˇn Steinar Ragnarsson, 30.3.2019 kl. 23:10

5 Smßmynd: Gunnar R÷gnvaldsson

Takk Jˇn Steinar.

Pˇlverjar ■akka fyrst og fremst BandarÝkjunum fyrir frelsi sitt og sÚr sjßlfum, og ■eir eiga fyllilega skili­ a­ ■akka sÚr sjßlfumáfyrir miki­. Ůeir ■akkaáekki Ůřskalandi, sem frekar reyndi a­ hindra frelsi ■eirra, en a­ gera ■a­ m÷gulegt. Og ■eir ■akka ekki ESB. Svo miki­ er vÝst, enda ß ■a­ engar ■akkir skildar Ý ■eim efnum.

70 prˇsent Pˇlverja hafa jßkvŠ­a afst÷­u til BandarÝkjanna og ■a­ eiga Ůjˇ­verjar erfitt me­ a­ ■ola. Pˇlland myndi frekar segja sig ˙r ESB hundra­ sinnum en a­ segja sig ˙r NATO e­a frß vinßttu vi­ BandarÝkin og Bretland.

Jß ■a­ fˇr ekki beint vel me­ einkavŠ­inguna ■egar a­ l÷ndin komu undan kommaj÷klinum. Miki­ af eignum ■jˇ­anna lentu ß erlendum h÷ndum. SÚrstaklega ■řskum. ESB-Pakkar n˙mer ■˙ veist 1,2,3,4,5,6,7,8,9.

Annars er Pˇlland me­ mikla sÚrst÷­u hÚr, ■vÝ a­ pˇlska ■jˇ­in veit vel og man enn vel a­ landi­ ■eirra var ■urrka­ ˙t af landakortinu, ■egar R˙ssland og Ůřskaland s÷mdu sÝn ß milli. Ůannig a­ b˙seta erlendis er ÷ryggisventill fyrir marga Pˇlverja, e­a eins konar erf­abanki geymdur ß ÷ruggum sta­. Pˇlland hefur veri­ krossfest svo oft, og er eins konar Kristur ■jˇ­anna. Blˇ­i­ seytlar enn, og margar minningarnar eru afar sßrar.

Kve­ja

Gunnar R÷gnvaldsson, 30.3.2019 kl. 23:35

6 Smßmynd: Gunnar R÷gnvaldsson

Jß ■a­ er rÚtt Jˇn Steinar a­ Ůjˇ­verjar notfŠra sÚr lßg laun Ý Pˇllandi, og reyndar alls sta­ar sem ■eim er gert ■a­ m÷gulegt Ý gegnum ESB.

┌r vestri sŠkir Ůřskaland me­ ESB Ý rassvasanum n˙ a­ Pˇllandi og ˙r austri er ■a­ r˙ssneska ˇgnin sem sŠkir a­ Pˇllandi.

Og enginn veit me­ ÷ryggi ß hverra bandi Ůřskaland er. Og ■a­ gildir einnig innan NATO. BandarÝkin geta ekki veri­ ÷rugg um a­ Ůřskaland sÚ ekki ß bandi R˙sslands. Ůetta er sta­an Ý dag.

Gunnar R÷gnvaldsson, 30.3.2019 kl. 23:44

BŠta vi­ athugasemd

Ekki er lengur hŠgt a­ skrifa athugasemdir vi­ fŠrsluna, ■ar sem tÝmam÷rk ß athugasemdir eru li­in.

Höfundur

Gunnar Rögnvaldsson
Gunnar Rögnvaldsson

Búseta: Ísland.
Reynsla: 25 ára búseta í ESB og fyrirtækja-rekstur í DK/ESB frá 1985 til 2010. Samband:
tilveraniesb hjá mac.com

Ég er hvorki skráður á Facebook, Twitter, Linkedin né á neinum öðrum "félags-vefjum". Aðsetur skrifa minna er einungis að finna hér á þessari síðu og á tilveraniesb.net og í blöðum og tímaritum

Bloggvinir

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband