Leita Ý frÚttum mbl.is
Embla

BloggfŠrslur mßna­arins, nˇvember 2014

Mun norska krˇnan falla um 40 prˇsent?

Geri h˙n ■a­ gŠtu nokku­ margir ═slendingar lŠsts fast Ý fßtŠktargildu Ý Noregi. OlÝutengdar skattatekjur norska rÝkisins gŠtu vegna yfirstandandi ver­hruns olÝu meira en helmingast og ■a­ sama gildir um Danm÷rku. Norska krˇnan er n˙ ■egar ß sÝ­ustu tˇlf mßnu­um fallin spřta um 19 prˇsent gagnvart Ýslenskri krˇnu og 14 prˇsent gagnvart BandarÝkjadal. OlÝan er fallin Ý ver­i um meira en 35 prˇsent ß bara nokkrum mßnu­um

Střrivextir Ý Noregi gŠtu margfaldast og gert lÝfi­ a­ martr÷­ fyrir h˙snŠ­iseigendur, eins og ■eir ger­u sÝ­ast er olÝuver­i­ hrundi ni­ur Ý 20 dali tunnan ßri­ 1999. Ůß ■urfti a­ leggja Bondevik forsŠtisrß­herra landsins inn me­ taugaßfall. ┴ri­ 1986 var norskum střriv÷xtum skutla­ Ý skamma stund upp Ý himinhß 50 prˇsentustig og Ý olÝuver­fallinu 1998/9 var ■eim dŠlt frß r˙mlega ■remur prˇsentustigum upp Ý sj÷ til ßtta prˇsent ßrum saman

Vextir ß standandi h˙snŠ­islßnum Ý Noregi lßta ■ß undir svona hrikalegum ßt÷kum afar illa. Ůa­ hef­u ■eir ekki gert ef Noregur hef­i veri­ svo snjall a­ bjˇ­a landsm÷nnum upp ß ver­trygg­ h˙snŠ­islßn

┴ ═slandi hefur ver­trygging h˙snŠ­islßna komi­ Ý veg fyrir 60 prˇsentustiga raunver­shrun ß fasteignum ═slendinga Ý kj÷lfar bankahruns

Ver­hrun ß fasteignamarka­i Ý Noregi er sannarlega stand-by m÷guleiki Ý dag. GŠti s˙ bl÷­rusprengingáor­i­ risavaxinn ˙trei­art˙r me­ ˇfyrirsjßanlegum aflei­ingum

═ gŠr fÚllu hlutabrÚf Statoil um 10 prˇsent. Ein mesta intra-day lŠkkun nokkru sinni. Falli olÝuver­ undir 40 dali, munu Nor­menn ■urfa a­ grei­a standandi gangsettar olÝuvinnslu-fjßrfestingar ni­ur. ŮŠr yr­u ˇar­bŠrar. Ůß munu fyrirtŠki ■essa geira og bankar hŠglega geta­ r˙lla­ yfir um

HÚr Šttu hro­aleg ˙tˇpÝsk raflost Landsvirkjunarmanna a­ slß inn Ý heilab˙skap stjˇrnará■ess kumbalda ß­ur en ■au ■jˇ­hagslega banvŠnt ver­a leidd yfir Ý Ýslenskan almenning til ˙tafgj÷rnings

Hva­ mun n˙ ver­a um vi­mi­unarlaun landspÝtalalŠkna- og tŠkna ■egar norska krˇnan er fallin spřta?

Ůumbaralega aulalegt er a­ n˙ skuli allt Ý einu ekkert minna duga til en samanbur­ur Ýslenskra launa vi­ rÝkasta og dřrasta land veraldar. Hvar er raunveruleika-sans svo margra? ╔g spyr. Er hÚr ekki um hreina Baugs-mannj÷fnunar-ßrßttu a­ rŠ­a? ┴rßttu sem kom landinu okkar nŠstum fyrir kattarnef!

Fyrri fŠrsla

ESB-a­ild og evruupptaka Finnlands a­ rÝ­a landinu a­ fullu

*** Tengt ***

Gildir ekki lengur (˙relt, Obs: gjeller ej): Krugman Ý jan˙ar 2014:áHadde Norge vŠrt som andre land, ville boligbobla sprukket. Det mener nobelprisvinner Paul Krugman

Tňler du et slikt fall i boligprisene igjen?

á


ESB-a­ild og evruupptaka Finnlands a­ rÝ­a landinu a­ fullu

Finnland- nettˇgrei­slur ■ess til Evrˇpusambandsins Ý Brussel

Mynd; Petr Mach. Nettˇgrei­slur Finnlands til ESB frß 1995 til 2012 eru 7,6 miljar­ar evra:áKrŠkjaá

Standard & Poor's lŠkka­iáglansmyndar lßnshŠfnismat Finnlands ■ann 10. oktˇber 2014. Frß AAA ni­ur Ý AA+ me­ ■eim r÷kum a­:

- Landi­ standi varnarlaust inni Ý ESB og evrum frammi fyrir langvarandi st÷­nun.áMesta hrun Ý landframlei­slu Finnlands frß ■vÝ 1918, var­ ßri­ 2009, en ■ß hrundi h˙n um 9 prˇsent og ˙tflutningur um 24 prˇsent Ý magni og evrum. Finnland situr varanlega fast Ý ˇafturkrŠfu ßfalli ESB-a­ildar ogáevruuppt÷kuálandsins

- Ë­a÷ldruná■jˇ­arinnar, sem Ý reynd og a­ miklu leyti er s÷kum ESB-sj˙kdˇmsinsáEurosclerosis,ásem erálangvarandi samfÚlagsleg ey­ni vegna ESB-a­ildar og evrur˙stunar hagkerfisins. Atvinnuleysi er krˇnÝskt Eurosclerosis-hßtt og bannar ERM-vi­rini ESB a­ frum■÷rfum landsmanna sÚ fullnŠgt, ■vÝ ERMáEvrˇpusambandsins fra 1977 er perverst illkynja fyrirbŠri. Ey­ileggjandi vesaldˇmur ■ess hefur ■vÝ sest a­ Ý h÷f­um n˙ tannlausra Finna

- Minnkandi og ■verrandi vinnuafli. Enginn vill au­vita­ flytja til Finnlands ■rßtt fyrir fj÷lfalda­ar glansmyndaserÝuráfrß ECB-plakatdeild Brussels og evruhŠli ESB-elÝta Finnlands heima fyrir

- Minnkandi utana­komandi eftirspurnar vegna evruuppt÷ku og handjßrnunar hagkerfisins vi­ sogr÷rs ECB-aukase­labanka kÝnverjaáEvrˇpu (Ůřskalands)

- Gl÷tunar al■jˇ­legrar samkeppnishŠfni finnska hagkerfisins vegna ˇafturkrŠfrar gengis-lŠsingar ■ess vi­ kÝna-ni­urfallsr÷r Evrˇpu (Ůřskalands)

- Ey­ileggingu ß upplřsingatŠkni-geiraálandsins vegna evruuppt÷ku og ESB-a­ildar

- Grundvallar-ey­ileggingu ß skˇgari­na­i landsins sem hjßlparlaus glßpir n˙ ˇsamkeppnishŠfur ß 230 ■˙sund ferkÝlˇmetra stˇra skˇga landsins, sem vaxa hlŠgjandiá˙r sÚr, engum til gagns Ý evrum

- Ënřtan vinnumarka­, enda er Eurosclerosis-atvinnuleysi Finnlandsán˙ brennt erf­afrŠ­ilega fast vi­ a­alst÷­varáHegels Ý Ůřskalandi, sem er fa­ir Marxisma & komm˙nisma ßsamt nasistÝskum rotnunar-aflei­um hinnar f÷lsku rÝkismyndunar prinsins Bismarck frß 1871, sem BandarÝkin misskildu kjßnalega frß upphafi - og gera ■vÝ mi­ur enn

Vi­ ■etta mß svo bŠta s˙g■urrkun skattatekna rÝkissjˇ­s Finnlands, s÷kum ˇlŠknanlegs atvinnuleysis og samkeppnisˇhŠfni ß veraldarvÝsu, sem hefur ey­ileggjandi ßhrif ß lßnstraustálandsins erlendis frß og sem n˙ r˙llar sÚr sjßlfkrafa saman, ■vÝ upp■ornunin kallar ß sÝfellt hŠkkandi skatta. Sem svo bÝta h÷fu­i­ af m÷guleikanum ß hagvexti - og svo koll af kolli

Og svo var au­vita­ engin v÷rn Ý ■vÝ fyrir Finnland a­ ganga og hanga Ý ESB frß 1995, ■vÝ landi­ er n˙ ekki a­eins varnarlaust, heldur er ■a­ algerlega utterly varnarlaust ofan Ý p˙­urdˇs kanslaraáMerkels yfir Evrˇpu, mi­a­ vi­ finnsku kreppuna 1990

Svona fˇr um sjˇfer­ ■ß. ESB-a­ildin og evruupptaka hefur r˙sta­ Finnlandi um aldur og Švi og kosta­ Finnland 7,6 miljar­a evra Ý nettˇgrei­slur til sambandsins. Íll ßrin nema eitt.

Ůřskaland ßlÝtur a­ erf­afrŠ­ilega mikilvŠgasti nßgranni ■ess sÚ R˙ssland. ┴ milli R˙sslands og Ůřskalands liggja hins vegar heimili 160 milljˇn manna Austur-Evrˇpu. Ůau l÷nd eru a­áerf­afrŠ­ilegu ßliti Ůřskalands afskipt rusl og ás÷gulega fˇrnandi leiguli­ape­ uppi Ý hinum vanvita kolli a­alst÷­va Hegels Ý Ůřskalandi

Ůeim mun og ver­a fˇrna­ vegna hins erf­afrŠ­ilegaáhaturs Ůřskalands og Frakklands ß BandarÝkjum Nor­ur-AmerÝku og ˇreglulegum ("disorderly") bÝlsk˙rskapÝtalisma ■ess ÷flugasta ■jˇ­rÝkis veraldars÷gunnar. Allt Ý Ůřskalandiámun ■vÝ um alduráog Švi sn˙ast um a­ ■urrka ˙t hin Engilsaxnesku ßhrifásem me­ yfir■yrmandi l÷gmŠti rÚ­u mßlum landsins Ý kj÷lfar hinnar sÝ­ari borgarastyrjaldar Evrˇpu, sem Bandamenn bundu enda ß sumari­ 1945

Allt Ý Ůřskalandi snřst um a­ reka hináEngilsaxnesku ßhrif ßbyrg­ar, l÷gmŠtis og lř­rŠ­is (the Anglosphere)á˙t Ý sjˇ Atlantshafsins,ásvo a­ hinn erf­afrŠ­ilegi keisaralegi stofnunar-tilgangur ■řska rÝkisinsánjˇti sÝn og giftist me­ tÝmanum hinniáfyrstu ˙tgßfu sovÚtrÝkisins ÝáEvrˇpu. ŮvÝ a­eins fßi gegnheilt Śen utan■ings rß­andiŚ aristˇkratÝ export- banka- og europhilesámafÝa landsins a­ njˇta sÝn og mjˇlka ■řskar leiguli­a-■jˇ­ir landsins ßfram

S÷gus÷gnin um Sonderweg Ůřskalandsáburt frß a­li- og elÝtum ■ess er sennilega ein mesta ■vŠla sem ritu­ hefur veri­ um s÷gu mannkyns. Enda er h˙n skrifu­áaf s÷mu ˇheillindum og rÚ­u vi­ stofnun hins ■řska keisaralega heimsveldis Bismarcks 1871. Er Evrˇpusambandi­ ■vÝ ■egar or­i­ ˇsnertanleg keisaraleg abstractionáme­ sovÚskuáÝvafi yfir ßlfunni

Enginn annar tilgangur en ■essi liggur a­ baki stofnun Evrˇpusambandsins. H˙n hˇfst me­ uppß-vindiningum ■riggja til sex ruslahr˙ga ß Lotharinga÷xliáEvrˇpu ßri­ 1947 og spratt svo tilganglaust frß Rˇm inn Ý hinn macro-pˇlitÝskaáveruleika veraldar ßri­ 1957, dulb˙i­ sem Evrˇpusamband; ■.e. fjarvistars÷nnun Ůřskalands og Frakklands frß fortÝ­ sinni sem hin fyrrverandi fyrirbŠriáaf ÷llu ■vÝ sem fyrrverandi er. En sem Ý reynd a­eins er nřttáGrosswirtschaftsraum Deutschlands

Frakkland er hins vegar sjßlft sem aflei­ing ■essarar ■rˇunar or­i­ a­ ■eim "trimmings" (afg÷ngum) semáCharles de Gaulle Štla­i ÷llum ÷­rum rÝkjum ESB en Frakklandi og Ůřskalandi a­ ver­a

Af aurum ur­u ■eir apar

Fyrri fŠrsla

Fj÷l■jˇ­as˙pan: George W. Bush Predicts ISIS In 2007

**** Tengtá****

Great, Greater, Greatest ľ Three FinnisháDepressions

Finnland: Evran virkar - enginn hagv÷xtur Ý 5 ßr

Evruupptaka hamlar vexti, ■a­ vitum vi­

Finnland ß ekki afturkvŠmt ˙t ˙r ESB e­a evru

Finnskur rß­herra: mist÷k a­ Finnland skyldi taka upp evru

SÝ­asta verksmi­ja Nokia Ý Vestur-Evrˇpu

┴hlaupi­ ß Ýslensku krˇnuna


Fj÷l■jˇ­as˙pan: George W. Bush Predicts ISIS In 2007

á
á

Ůa­ er alls ekki undarlegt a­ ═srael skuli vera ß tr÷ppunum me­ nřja l÷ggj÷f sem undirstrikar enn einu sinni a­ ■jˇ­rÝki­ ═srael sÚ ßfram fyrst og fremst heimili Gy­inga. Me­ l÷gunum e. "Jewish State Law", sem forsŠtisrß­herrannáBenjamin Netanyahu leggur fram, er stofnsßttmßli ■jˇ­rÝkis Gy­inga uppfŠr­ur eftir tilraunir vissra afla sem reynduáa­ ˙t■ynna ■a­ semáTheodor Herzl setti Ý gang er hann ruddi brautina fyrir heimili Gy­inga

RÝkjandi kjarnorkuvetur fj÷l■jˇ­asamfÚlaga nßgrannarÝkjanna, eru vÝtin sem ═srael Štlar a­ varast. Ůar logar allt stafnana ß milli Ý mor­Š­i, styrj÷ld, hry­juverkum og slßtrunum ß ˇbreyttumáborgurum sem ■rß ■a­ eitt a­ fß a­ b˙a Ý eigin ■jˇ­rÝki me­ frelsi, l÷gum og rÚtti, en sem eru bara ekki til. Ůetta eru allt framaskri­ináEvrˇpusamb÷nd sem komin eru ß endast÷­ sÝna; sÚrh÷nnu­ af embŠttismannaverkiáa la ESB, me­ engan sjßlfsßkv÷r­unarrÚtt

Syria: hanna­ af Fr÷kkum: inniheldur fimm ■jˇ­ir

═rak: hanna­ af Bretum: inniheldur fjˇrar ■jˇ­ir

John Stuart Millávissi nßkvŠmlega hva­ gerist Ý svona rÝkjum. Ůess vegna bar­ist hann fyrir ■jˇ­rÝkinu sem hinni fremstu manngŠskuberandi stofnum veraldars÷gunnar

Svona ver­ur Evrˇpusambandi­ (inniheldur 30 ■jˇ­ir). Ůa­ ver­ur summan af ┌kraÝnu, terror SovÚtrÝkjannaáog Mi­-Austurlanda. Steikh˙s frelsis, velfarna­ar og ÷ryggis - fjˇr­a rÝki­

"In Europe, the result has been the attempt to dismantle the system of independent nation-states and replace it with a European Union"

Jer˙salem-brÚf Yoram Hazony, n˙mer 31, er allrar athygli vert;áIsraelĺs ĹJewish State Lawĺ and the Future of the Middle East

Fyrri fŠrsla:

Kissinger: Mist÷k a­ hefja refsia­ger­ir gegn R˙sslandi

Tengt:

Standards, Fallená(WSJ, Peggy Noonan)

President George W. Bush and President Bill Clinton discuss Presidential Leadership Scholarsá(The Bush Center,áYouTube)


Kissinger: Mist÷k a­ hefja refsia­ger­ir gegn R˙sslandi

Henry Kissinger fyrrum utanrÝkisrß­herra Nixons BandarÝkjaforseta segir ■a­ mist÷k a­ Vesturl÷nd hafi gangsett refsia­ger­ir og ■vinganir gegn R˙sslandi vegna ┌kraÝnu

┌kraÝnaávar r˙ssneskt land Ý langan tÝma. ┌kraÝnaáŠtti ekki a­ gera sÚr vonir um a­ild a­ NATO. Kissinger segir a­ bandalagi­ muni aldrei samhljˇ­a sam■ykkjaá┌kraÝnuásem me­lim

Ůa­ voru hrapallegámist÷k [heiladautt og ßbyr­arlaust athŠfi] a­ Evrˇpusambandi­ skyldi nßlgastá┌kraÝnu

Evrˇpusambandi­ámun aldrei vi­gangast mist÷k sÝn og aldrei sřna ßbyrga heg­un Ý al■jˇ­legu samhengi nÚ hva­ ■ß ß ■eirri spÝnatst÷ppu sem sambandi­ hefur b˙i­ til ˙r Evrˇpu me­ ˇ­u og umbo­slausu fÝlatrampi sÝnu Ý eigin bakgar­i

Evrˇpusambandi­ er hŠttulegasta hugmynd n˙tÝmans. Sambandi­ hefur ey­ilagt Evrˇpu. Ůa­ ˇgnar fri­i Ý ßlfunni og jafnframt Ý ver÷ldinni

HvenŠr skyldi hi­ utanrÝkismßlalega ˙tkÝkk BandarÝkjanna gagnvart Evrˇpusambandinu taka mi­ af ■vÝ sem Ý reynd hefur og er a­ gerast ■ar. HvenŠr skyldu grundvallar mist÷kin Ý mˇtun ■ess frß 1871*áver­a lei­rÚtt og ˙tkÝkki­ ■ar me­ ver­a uppfŠrt og gert sannleikanum samkvŠmt?

HÚr er efnisleg yfirlřsingáKissingers Ý heild:

Kissinger: Ukraine should forget about Crimea and NATO membership

Former U.S. Secretary of State Henry Kissinger spoke about global threats, the secession of Crimea and Ukraine's NATO accession.

Mr. Kissinger said that there currently is an urgent need for a new world order, but its coming into being will be long and complicated. "There are no universally accepted rules," said Mr. Kissinger in an interview with the German magazine Der Spiegel. "There is the Chinese view, the Islamic view, the Western view and, to some extent, the Russian view. And they really are not always compatible."

Speaking of Crimeaĺs accession to Russia, he noted that this is a special case, as Ukraine and Russia were one country for a long time. In his view, the West must recognize its mistakes. "Europe and America did not understand the impact of these events, starting with the negotiations about Ukraine's economic relations with the European Union and culminating in the demonstrations in Kiev," said Mr. Kissinger. "All these, and their impact, should have been the subject of a dialogue with Russia."

He is sure that Ukraine has always had a special significance for Russia. Failure to understand this was fatal, and the Ukrainian authorities can forget about the Crimean peninsula. "Nobody in the West has offered a concrete program to restore Crimea," said Mr. Kissinger. "Nobody is willing to fight over eastern Ukraine." In his opinion, introducing anti-Russian sanctions was a mistake.

"We have to remember that Russia is an important part of the international system, and therefore useful in solving all sorts of other crises, for example in the agreement on nuclear proliferation with Iran or over Syria," Mr. Kissinger said. "This has to have preference over a tactical escalation in a specific case." He added that Ukraine should not hope to become a member of NATO in the foreseeable future, as the alliance will never vote unanimously for the accession of Ukraine.

KrŠkjur: Strategic Culture Foundationá-áDer Spiegel

*áGordon A. Craig:áGermany, 1866-1945 (ISBN 0-198-22113-4)
á
Fyrri fŠrsla:
á
á
Tengt:
á
Vi­tal vi­ Bernard Connolly sem var gestur ß CNBC ■ann 16. maÝ 2013 - 5 mÝn˙tur og 31 sek˙nda:áEn hva­ n˙ ef ■eir eru ekki ge­bila­ir?
á

EvrusvŠ­i­: Kreppan mesta

Flestir ■ekkja Kreppuna miklu. H˙n var skelfileg. Landsframlei­slan hrundi massÝft og atvinnuleysi var­ ˇbŠrilegt. Kreppan mikla hˇfst ßri­ 1931 me­ágjald■rotiáausturrÝska bankans Kredtitanstalt. Ůa­ gjald■rot reyndist eins og a­ bjargi vŠri kasta­ Ý st÷­uvatn hins al■jˇ­lega fjßrmßlakerfis. Íldurnar breiddu ˙r sÚr og kaffŠr­u ■ß sem fyrir ■eim ur­u

Yfirstandandiákreppa ß evrusvŠ­inu er ■ˇ or­in verri og ska­legri en Kreppan mikla var fyrir meginland Evrˇpu. Ůß kreppu, segir Brad DeLong, Štti ■vÝ a­ kalla sÝnu rÚtta nafni: Kreppuna mestu

Hrun landsframlei­slunnar ß evrusvŠ­inu er or­i­ stŠrra en Ý Kreppunni miklu 1931. N˙verandi kreppa ß meginlandi Evrˇpu skal ■vÝ heita Kreppan mesta. Atvinnuleysi­ hefur nß­ ■eim hŠ­um a­ ■a­ eitt myndi nŠgja til a­ koma nřjum Hitler til valda ß meginlandi Evrˇpu

Ůa­ er tilvist evrunnar sem hefur slegi­ Evrˇpu svonaáme­vitundarlausa.áOg h÷rmungarnar Ý Evrˇpu eiga eftir a­ versna og versna um m÷rg, m÷rg ˇkomin ßr

N˙ eru lÝkurnar ß upplausn evrunnar meiri en ■Šr voru fyrir tveim ßrum. Miklu meiri

Fyrir Finnland hefur upptaka evru n˙ haft ■ß ■ř­ingu a­ landi­ er siglt Ý strand. Er svo komi­ a­ Finnland glÝmir n˙ vi­ ■ß verstu kreppu sem hŠgt er a­ fletta upp Ý s÷gubˇkunum. H˙n er verri en 1931 og verri en 1992. ═slendingar Šttu ■vÝ a­ bi­ja fyrir Finnum. StřrivaxtahŠkkun se­labanka BandarÝkjanna ß nŠsta ßri gŠti ein og sÚr hŠglega ri­i­ evrusvŠ­inu til heljar

Hvers vegna er a­ildarumsˇknáÝslenskaálř­veldisins a­ helvÝti meginlands Evrˇpu enn■ß lifandi? Hugsa menn ekkert! Er rÝkisstjˇrninni alveg sama um lßnshŠfnismat rÝkissjˇ­s og vaxtakj÷r Ý landinu?áLßnshŠfnismati­ myndi styrkjast og erlend vaxtak÷r batna vi­ ■a­ eitt a­ draga umsˇknina strax til baka

Lßti­ umheiminn ■annig vita a­ vi­ Štlum ekki a­ kßla lř­veldinu nÚ lř­rŠ­inu. A­ vi­ tr˙um ß okkur sjßlf og a­ ■ingkosningar ß ═slandi sÚu virtar. A­ vi­ sÚum ekki fÝfl

Lars Christensen:áGreat, Greater, Greatest ľ Three FinnisháDepressions

Fyrri fŠrsla

Skattaskjˇl rÝkisstarfsmanna, ESB og myntbandalags ■essá


Höfundur

Gunnar Rögnvaldsson
Gunnar Rögnvaldsson

Búseta: Ísland.
Reynsla: 25 ára búseta í ESB og fyrirtækja-rekstur í DK/ESB frá 1985 til 2010. Samband:
tilveraniesb hjá mac.com

Ég er hvorki skráður á Facebook, Twitter, Linkedin né á neinum öðrum "samfélags-vefjum". Aðsetur skrifa minna er einungis að finna hér á þessari síðu og á tilveraniesb.net og í blöðum og tímaritum

Bloggvinir

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband