Leita í fréttum mbl.is
Embla

Bloggfćrslur mánađarins, júní 2008

Ţetta tókst - skattar í ESB hćkka í 40% af landsframleiđslu. Loksins!

 Viđ kynnum  glćsilegan árangur okkar á skatta-sviđum ESB. Ţau gleđilegu tíđindi bárust nefnilega í gćr ađ skattar í ESB eru orđnir 40% hlutfall af landsframleiđlsu ESB. Okkur hefur ţví tekist ađ hćkka skatta í ţví góđćri sem hefur ríkt um stutt skeiđ. Ţessu afreki munum viđ vonandi geta fylgja eftir međ enn frekari skattahćkkunum á nćstu árum ţví allt útlit bendir til ađ ţađ muni reynst okkur mjög auđvelt.

Í ţessu góđćri ţá féll einnig áratuga langt atvinnuleysi ESB úr meira en 10% og niđur í 7,1%, ţar sem ţađ er í dag en fer hćkkandi aftur, sem betur fer. Okkur tókst einnig ađ hćkka atvinnuleysi ungmenna undir 25 ára aldri upp í 15%. Ţetta er ţví umtalsverđur árangur sem hefur náđst á atvinnuleysissviđinu. 

Samdrátturinn er ađeins rétt ađ byrja hér í ESB ţar sem ESB er alltaf 8-16 mánuđum á eftir ţróun mála í Bandaríkjunum (delayed cyclus), og svo einnig vegna ţess ađ allir hlutir ske mjög hćgt hér i ESB-hagkerfi okkar. ESB-menn voru farnir ađ halda ađ blómaskreytingar ţeirra lifđu á eigin vatni og ekki á ţví vatni sem Bandaríkin hafa alltaf skaffađ ţeim, eđa ađ ţćr lifđu jafnvel á munnvatni. En viđ nánari rannsókn kom í ljós ađ ESB-Brussel ţurfti ađeins ađ taka niđur bláu gleraugun og ţá hurfu stjörnurnar úr augum ţeirra.

Ţessvegna er ţađ međ gleđi og stolti ađ viđ kynnum árangur Lissabon 2000 markmiđa okkar í ESB. En í ţví markmiđi felst ađ viđ hér í ESB verđum ríkasta hagkerfi í heimi áriđ 2010. Ţađ eru ţví ađeins tvö ár ţangađ til viđ verđum rík.

Árangur okkar frá árinu 2000 til núna er ţessi:

  • Ţjóđartekjur á mann í ESB 2004 voru 18 árum á eftir tekjum í BNA
  • Ţjóđartekjur á mann í ESB 2006 voru 21 árum á eftir tekjum í BNA
  • Ţjóđartekjur á mann í ESB 2007 voru 22 árum á eftir tekjum í BNA

 

  • Framleiđni í ESB 2004 var 14 árum á eftir framleiđni BNA
  • Framleiđni í ESB 2006 var 17 árum á eftir framleiđni BNA
  • Framleiđni í ESB 2007 var 19 árum á eftir framleiđni BNA

 

  • Rannsóknir og ţróun í ESB 2004 var 23 árum á eftir BNA
  • Rannsóknir og ţróun í ESB 2006 var 28 árum á eftir BNA
  • Rannsóknir og ţróun í ESB 2007 var 30 árum á eftir BNA

 

  • Atvinnuţáttaka í ESB er núna 11 til 28 árum á eftir BNA

 

Međ bestu kveđjum

Ímat Úrmat.


Olíu- og bensínbólan mun bresta hvenćr sem er

Hér í Danmörku hlusta flestir ţegar bensínmađurinn Olaf Haahr frá Vejle segir eitthvađ. 

 

Núna segir Olaf ađ ţađ sé búiđ ađ blása upp stóra bólu sem sé full af peningum sem fljúga mun hrađar en bensíniđ getur runniđ í bensíntanka neytenda. 

 

Olaf Haahr er oft kallađur frumkvöđullinn frá Vejle hér á gamla Jótlandi. Ţađ var nefnilega Olaf Haahr sem áriđ 1970 lýsti yfir stríđi á hendur hinum venjulegu olíufélögum í Danmörku međ ţví ađ opna sínar eigin bensínstöđvar undir nafninu Haahr Benzin. Ţessar bensínstöđvar seldu bensín til neytenda á mun lćgra verđi en áđur ţekktist.

 

Haahr bensínstöđvarnar gengu ţađ vel ađ norska Statoil keypti ţćr upp fyrir fjórum árum. Núna ćtlar hinn 70 ára gamli Olaf Haahr ađ endurtaka sjálfan sig međ stofnun nýs olíufélags sem stefnir ađ ţví ađ opna 50 bensínstöđvar fyrir áriđ 2010. 

 

Olaf segir ađ markađurinn syndi bókstaflega í olíu og bensíni og ađ verđiđ sé skrúfađ upp af spákaupmennsku alţjóđabanka og vogunarsjóđa, sem spekúlera í nýjum verđhćkkunum mörgum sinnum á hverjum degi. Ţannig segir Olaf ađ á hverjum degi séu framleiddar 86 milljón tunnur af olíu í heiminum, en á hverjum degi sé hinsvegar verslađ međ 3.3 miljarđa tunnur á pappírum. Ţetta stórflóđ af kaupum og sölum pappíra getur stoppađ á hverri stundu og ţá mun verđiđ hrynja. Verđiđ er ekki jarđtengt viđ eftirspurn segir hann.      

 

Olaf Haahr er einnig ţekktur fyrir nýsköpun í rekstri bensínstöđva og fyrir ýmsar tćkninýjungar á ţví sviđi. Eitt sinn heyrđi ég um japanska sendinefnd sem kom til Danmerkur til ađ hitta Olaf, og til ađ skođa bensínsstöđvar hans. En ţessi fulla rúta af japönskum sendimönnum náđi aldrei ađ hitta Olaf ţví Olaf er sundvís mađur og Japanarnir komu 15 mínútum of seint á fundinn. Olaf var ţví farinn heim. Ţetta er kanski í ćtt viđ rekstur danska skipafélagsins Maersk, en ţađ á ađ vera hćgt ađ stilla úriđ sitt eftir komutíma skipa ţess félags. 

 

Mín skođun:

Já ég held ađ fjármagn hruninna fjármálamarkađa hafi leitađ inn í markađi hráefna, marvćla og olíu. Ţađ eru oft ţeir bjartsýnu sem ríđa síđasta spölinn á bólum. En svo opnar musteri óttans dyr sýnar án nokkurs fyrirvara, og allir ćtla út í gegnum dyrnar á sama tíma. Ţá verđur sam sagt panik eins og í ćđarvarpi undir bjarnaráras, og fjármagniđ mun leita annađ.  En hvert mun ţađ leita ?  Mun flóttinn lyfta gegni hlutabréfa, gjaldmiđla eđa skuldabréfa, og ţá hvar ? 

 


Hjónakornin Ísland og Ţjóđin: til hamingju međ barniđ: frelsiđ!

 

Ég sendi hjónakornunum Íslandi og Ţjóđinni mínar bestu kveđjur á ţessum afmćlisdegi frelsisins.

Langt hefur ţjóđin komist á ţessu vöđvaafli frelsisins. Ţegar ég fćddist áriđ 1956 voru Íslendingar ađeins 159.000 eđa rúmur helmingur af núverandi mannfjölda og upplifđi ég samt ađ vera í sveit í torfbć. Ţegar fađir minn fćddist áriđ 1921 voru Íslendingar 94.000 manns. Hvergi í Evrópu hefur önnur eins ţróun skeđ svo hratt. Frelsiđ og framtíđarviljinn! - virkar bara !


Fjármálageirinn of stór í ESB ?

Dresdner Kleinwort bankinn segir í dag ađ ţó svo ađ hin alţjóđlega fjármálakreppa hafi byrjađ feril sinn í Bandaríkjunum ađ ţá sé ţađ fyrst og fremst ESB sem muni fara verst út úr kreppunni. Ástćđan er ađ í Bandaríkjunum er fjármálageirinn einungis 7% af öllum atvinnurekstri ţjóđarinnar en í ESB er ţetta hlutfall 17%.

Bloomberg segir ađ eins stađan sé núna ađ ţá hefur hagnađur fyrirtćkja í BNA ađeins dregist saman um 13,4%, en í ESB er ţessi tala 23,4%. Einnig gerir hiđ háa gegni evru vörur frá evrópskum fyrirtćkjum minna áhugaverđar en vörur frá fyrirtćkjum í BNA. Einnig vita flestir ađilar á markađi ađ atvinnulíf BNA er ţekkt fyrir ađ jafna sig mun hrađar eftir áföll en efnahagur ESB.

Skođun mín:

Auđvitađ mun ESB fara núna í ţađ "góđverk" ađ ganga á milli bols og höfuđs á fjármálageira ESB. Fullvopnađur embćttismannaher pennaveldis ESB stendur núna reiđubúinn til ađ skera undan markađsöflunum ţví trúin á ađ markađurinn muni leysa sín eigin vandamál er ekki til stađar í sósíal-demo-kratísku ESB. (athugiđ: ţetta er eini herafli ESB sem alltaf virkar, alltaf á high alert, alltaf í viđbragđstöđu)

Ţetta benti Jón Daníelsson hagfrćđingur hjá London School of Econmics einnig á í ţessari grein hér: Viđbrögđ viđ kreppu hćttulegust Sjálfur skrifađi ég einnig pistil um ţetta hérna: Mun ESB hefja herför gegn fjármálageiranum ?

 Í blindri bitru afturljósa hagkerfisins má segja ţetta um bólur:

Dot.com bólan var merkileg ađ ţví leyti ađ hún var fyrsta stóra bólan frá ţví ađ bílar og rafmagnstćki komu til markađar í byrjun 20. aldar. Ţetta var eiginlega fyrsta skeiđ brautryđjandi framfara síđan 1929 ţar sem allir voru ósammála um hvađ vćri hćgt ađ gera úr ţessu. Enginn vissi hvađ ţetta myndi hafa í för međ sér. En hugađir fjárfestar stukku samt í kaldann sjóinn, oft án björgunarvestis, og fjármögnuđu uppfinningar og tiltök brautryđjenda og frumkvöđla. Margir fjárfestar urđu illa úti. En ţađ er einmitt kosturinn viđ ađ hafa virka vöđva frelsisins - ađ ţora ađ taka áhćttu og ţora ađ tapa peningum. Allir fjárfestar vita ađ ţađ er aldrei hćgt ađ grćđa á öllu sem ţeir taka sér fyrir hendur. Ţađ var vegna ţessara virku vöđva frelsisins í Dot.Com bólunni ađ Bandaríkjamenn fengu fyrirtćkin, atvinnutćkifćrin, afleiđurnar og hagvöxtinn sem viđ fengum ekki hérna í ESB. Ţessi tćkifćri sigldu ađ mestu fram hjá Evrópu og viđ drógumst enn frekar aftur úr Bandaríkjunum. Frumkvöđlarnir fóru til Bandaríkjanna ţví ţar gátu ţeir fengiđ hugmyndir sínar fjármagnađar.

Ţegar stóra hruniđ kom á Wall Street áriđ 1929. Ţá skeđi svipađ og er ađ ske í dag. Menn misstu trú sína á framtíđina og hlupu heim til mömmu. Fjárfestingar flćddu úr framtíđartćkifćrum og yfir í vörur gamla tímans. Núna eru ţađ hráefni, matvćli, málmar og olía sem eru "öruggu fjárfestingarnar". Ţarna í fátinu áriđ 1929 ţá veltu sumir fyrir sér hvort ţeir ćtti ekki ađ halda áfram fjárfestingum í hestvagna- og hestasvipuverksmiđjum, ţví bílar voru allt í einu orđnir eitthvađ svo áhćttusamir sem fjárfesting. Menn urđu hrćddir. Mamma kom svo fram á sviđiđ í formi hins opinbera, og ţá fyrst fór kreppan fyrir alvöru af stađ. Keynes tókst ađ selja stjórnmálamönnum ţá hugmynd ađ markađsöflin gćtu ekki ráđiđ viđ ástandiđ. En ţeir höfđu rangt fyrir sér. Ţeir höfđu gleymt ađ fylgjast međ peningamagni í umferđ. Fjárţurrđin kom. Arfleiđ hins opinbera kassa Keynes borađi svo stór göt í vöđva frelsisins í Bandaríkjunum allt fram ađ tímum Reagans. Núna mun ţetta endurtaka sig í ESB. Kenyes mun koma aftur og bora göt. Mamma mun fara á kreik í ESB.

 Athyglisverđ grein um bólur: Bólutilraunastofa Ben Bernanke


Mun ESB hefja herför gegn fjármálageiranum ?

Formađur sósíaldemókrata í Evrópu, Poul Nyrup Rasmussen, hefur tekist ađ sannfćra meirhluta í Evrópunefnd danska ţingsins um ađ herđa ţurfi eftirlit međ starfsemi fjármálageirans í ESB, og ađ einnig ţurfi ađ hefta frekar núverandi frelsi ţessara atvinnuvega til ađ koma í veg fyrir kreppu í ESB löndunum.

 

Poul Nyrup Rasmussen er fyrrverandi formađur sósíaldemókrata í Danmörku og fyrrverandi forsćtisráđherra Danmerkur, og einnig fyrrverandi formađur sósíalista í Evrópska Ţinginu í Brussel (PES - Party of European Socialists). 

 

Svend Auken, sem er sósíaldemókrati og fyrrverandi umhverfismálaráđherra Danmerkur er núna formađur Evrópunefndar danska ţingsins, en honum tókst ađ koma ţessari tillögu Poul Nyrup Rasmussen framhjá ríkisstjórn Danmerkur í danska ţinginu. Ríkisstjórn Danmerkur er minnihlutastjórn undir forystu Anders Fogh Rasmussen.  

 

Ađ sögn Poul Nyrup Rasmussen er besta leiđin til ađ koma í veg fyrir óróleika á fjármálamörkuđum sú ađ setja strangari reglur yfir starfsemi fjármálafyrirtćkja á borđ viđ, fjárfestingasjóđa, vogunarsjóđa og  fjárfestingabanka sem starfa í ESB. 

 

Poul Nyrup Rasmussen er sannfćrđur um ađ verđi ekki komiđ böndum á fjármálageirann ađ ţá muni ţessi geiri skađa efnahag ESB, og sem fyrir vikiđ muni enda í kreppu (recession). Poul Nyrup Rasmussen hefur ţví ásamt Lionel Jospin, Jacques Delors, Otto Van Lambsdorff, Helmuth Schmidt og Goran Persson, samiđ og sent bréf til nćstkomandi formans ESB, sem verđur Nicolas Sarkozy, og sem einnig er forseti Frakklands. Ţađ verđur spennandi ađ sjá hvađ skeđur.

 

JP: Nye indgreb mod kapitalfonde pĺ vej

 

JP: Nyrup advarer om finanskrise 

 

Mín skođun ?

Sjálfur held ég ađ máliđ sé akkúrat öndvert viđ ţađ sem ţessir menn segja. Mín skođun er sú ađ getuleysi ESB sé núna, enn einusinni, ađ sýna sig í reynd. ESB hefur aldrei tekist ađ fá hinn innri-markađ til ađ virka eins og til var ćtlast. Hinn innri-markađur er ennţá einungis kenning á pappír, hann virkar alls ekki í reynd. Undanfarin mörg ár hefur ESB veriđ upptekiđ viđ ađ hefta og setja allskonar strangari reglur um stafsemi og samkeppni  fyrirtćkja innan ESB. Ţetta hefur svo leitt af sér ađ samkeppnishćfni evrópskra fyrirtćkja viđ umheiminn, hér undir BNA og Kína, hefurđ beđiđ óbćtanlegt tjón. ESB dregst ţannig alltaf meira og meira aftur úr efnahag Bandaríkjanna. Lissabon-2000 markmiđ ESB féll ţegar um sjálft sig áriđ 2001 og síđan ţá hefur fjarlćgđin til efnahags ţegna Bandaríkjanna einungis aukist. 

 

Ráđiđ viđ kreppu í ESB er ekki fleiri og meiri reglur sósíalista, sósíaldemókrata og áttavilltra íhaldsmanna. Ráđiđ viđ komandi kreppu er ađ auka ţađ efnahags- og athafnafrelsi sem var og er uppspretta velmegunar í Evrópu. Ţetta mun krefjast ţess ađ hiđ opinbera í nćstum öllum löndum ESB verđi sett á strangan megrunarkúr, ţví stćrđ hins opibera geira er orđinn svo ofur-stór ađ eđlilegur hagvöxtur getur ekki myndast lengur. Hinn opinberi geri í ESB er orđinn stćrri en hann var áriđ 1944 í styrjaldarhagkerfi Bretlands í seinni heimsstyrjöldinni. 

 

Hinn núverandi, og skammi, framgangur sem hefur veriđ í sumum eldri löndum ESB hefur ađ mestu leyti veriđ tengdur hćkkunum á húsnćđisverđi. Hagkerfi Ţýskaland er ennţá nánast frosiđ og ekkert útlit er fyrir ţiđnun ţar. Smásala í Ţýskalandi er t.d. minni en hún var fyrir fimm árum.

 

Atvinnuleysi í ESB er núna um stundarsakir í sögulegu lágmarki, sem er 7,1%. Ţetta atvinnuleysi mun fara vaxandi hratt aftur og hér er ekki taliđ međ ţađ stóra leynda atvinnuleysi, sem er sá hinn stóri fjöldi af fólki sem falinn er í allskonar kössum hins opinbera út um allt ESB svćđiđ. Reglugerđir munu ekkert hjálpa hér, ţvert á móti. Fjárfestingarnar mun einungis flýja ţangađ sem ađstćđur eru betri og atvinnutćkifćri munu ţví tapast enn frekar.

 

Ađ mínu mati vćru ţađ mistök árţúsundsins ef Ísland gengi í ESB. Ég veit ađ sumir hinna íslensku stóru-banka halda ađ evra sé sleikipinni sem sé sćtur og muni laga allt hjá ţeim. En hugsiđ ykkur vinsamlegast aftur um, vel og vandlega. Fjármálageirinn á Íslandi hefur hingađ til fengiđ vissann stuđning hjá Samfylkingunni - eđa er ţađ öfugt? Ég er ekki viss.  

 

Kćru Stóru-Bankar: takiđ ekki Ísland sem gísl í ESB áhuga ykkar! Ekki gera ţađ. Ţiđ eigiđ eftir ađ sjá eftir ţví seinna. Ekki vera litlir menn og ekki flýja heim til mömmu. Ţiđ vćruđ ekki til ef Ísland hefđi veriđ í ESB mörg hin síđustu ár. Ţiđ vćruđ  ennţá einungis litlir bankar.

 

Ekkert er eins slćmt eins og langvarandi og stöđugt atvinnuleysi sem sest ađ í ţjófélögum. Ef ţađ er eitthvađ sem er öruggt viđ inngöngu í ESB ţá er ţađ ađ langvarandi og stöđugt atvinnuleysi mun alveg örugglega setjast ađ á Íslandi. Ţađ er eins öruggt og ađ sólin mun koma upp á morgun. Og ekkert ţjóđfélag hefur efni á langvarandi og stöđugu atvinnuleysi. Ţađ mun alltaf verđa fátćkara og fátćkara. Frelsiđ er ţađ dýrmćtasta sem Ísland á, ţađ er undirstađa ríkidćmis og velmegunar Íslands


ESB mun hugsanlega heimila ameríska kjúklinga

Ráđamenn ESB yfirvega nú hvort ţađ eigi ađ heimila innflutning á amerískum kjúklingum til ţegna í ESB. Tillaga um ţetta verđur sett fram af Evrópuráđinu. 

Hingađ til hafa yfirvöld margra ESB-landa, bćndur og neytendasamtök eindregiđ veriđ á móti ţessari hugmynd og rökstyđja andstöđu sína međ ţví ađ ţessir kjúklingar séu ţvegnir međ klórupplausn sem á ađ reyna ađ koma í veg fyrir hćttulegar sýkingar sem stundum koma fyrir hjá neytendum sem neyta ţessarar fćđu án ţess ađ hafa eldađ hana á fullnćgjandi hátt áđur en ţeir neyta hennar.

Heimild: www.eubusiness.com

Ef ég ţekki menn í ESB rétt, ţá má búast viđ miklum og langdregnum mótmćlum vegna ţessa máls. Ţangađ til verđa ţegnarnir ađ láta sér nćgja ESB-kjúklinga og hugsanlega einnig Asíu-kjúklinga.  


Höfundur

Gunnar Rögnvaldsson
Gunnar Rögnvaldsson

Búseta: Ísland.
Reynsla: 25 ára búseta í ESB og fyrirtækja-rekstur í DK/ESB frá 1985 til 2010. Samband:
tilveraniesb hjá mac.com

Ég er hvorki skráður á Facebook, Twitter, Linkedin né á neinum öðrum "samfélags-vefjum". Aðsetur skrifa minna er einungis að finna hér á þessari síðu og á tilveraniesb.net og í blöðum og tímaritum

Bloggvinir

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband