Leita ķ fréttum mbl.is
Embla

Bloggfęrslur mįnašarins, desember 2008

Enginn vildi evru - eša hvaš?

Glešilegt nżtt įr 

Enginn vill evru - nema Ķslendingar - eša hvaš ?

Talsmenn myntbandalags Evrópusambandsins hafa fyrst og fremst alltaf veriš menn draumanna, ž.e. draumóramenn. Žessi nżi draumur hinna svoköllušu Evrópumanna - draumurinn um sameiningu Evrópu - tók viš af gömlum draumi margra eldri Evrópumanna, en sem žó og meš ofsahraša, breyttist ķ nęstverstu hrollvekju allra tķma hinn fyrri helming sķšustu aldar. Embęttismenn, vissir stjórnmįlamenn og vissir atvinnurekendur įttu sér žennan nżja draum um nżtt sameiningartįkn fyrir betri blómum ķ högum hinnar strķšshrjįšu og žreyttu gömlu Evrópu. Žvķ jį, gömul og žreytt er hśn aš verša blessunin hśn Evrópa okkar. En nśna er jafnvel žessi nżi draumur einnig farinn aš fölna all verulega.

Austur og vestur Berlķn 

Sumir menn hagfręšinnar eiga sér einnig žennan sama draum og takiš hér vinsamlegast eftir oršinu “sumir”. Oršiš sumir žżšir yfirleitt sumir, nema žegar žaš er misnotaš. En žaš undarlegasta er žó aš žaš hefur aldrei veriš almenningur eša žegnarnir sjįlfir sem hafa įtt sér žennan draum um sameinaša Evrópu. Landamęri žjóša gilda nefnilega einnig fyrir menningu žeirra. Innrįsir eru innrįsir, sama hvort žęr eru geršar meš skrišdrekum, oršum eša pennastrikum. Žaš er nefnilega svo aš hin eina raunverulega bylting sem hefur komiš frį fólkinu sjįlfu ķ Evrópu var hin fręga bylting sem kom nešan frį og sem fór mjög frišsamlega fram. Hér er ég aš tala um fall kommśnismans ķ Evrópu - bylting sem loksins kom frį fólkinu sjįlfu. En kommśnisminn var žjóšfélagsleg bylting sem upphaflega kom aš ofan og var dregin eins og lambhśshetta yfir hausa žegna Evrópu. Žessi bylting kom śr hausum menntamanna og embęttismanna. Ķ dag hefšu žessir menn kanski veriš kallašir “Evrópusinnar” žvķ bošskapur žeirra hefši nįttśrlega veriš all flóknari, žróašri og meira “spunninn” en hann var ķ byrjun 20. aldar, žvķ öll erum viš börn okkar tķma, viš veršum vķst aš muna žaš.

Kohl_Mitterrand

En hvaš varšar hina nżju pólitķsku mynt Evrópu - žvķ pólitķsk er myntin evra fyrst og fremst - žį hafa žeir sem borga brśsann, žótt undarlegt megi viršast, aldrei veriš talsmenn fyrir žessu žjóšžrifamįli fyrrverandi forseta Frakklands, Franēois Mitterrand og ašstošarmanns hanns, Jacques Delors. Žeir sem vita eitthvaš um tilurš evrunnar vita aš hśn varš til ķ einskonar fjįrkśgunarferli Frakka gegn Žjóšverjum žegar sameina įtti austur- og vestur Žżskaland ķ eitt rķki. Aš frumkvęši Frakka skilyrtu Bandamenn sameiningu Žżskalands žvķ skilyrši aš löndin gengju saman ķ efnahagslegt hjónaband ķ myntbandalagi.

Frį žvķ žetta geršist žį hafa sumir, en žó ekki allir, nįgrannar žessara styrjaldarhrjįšu žjóša įkvešiš aš taka sömu pilluna, en žó viš sjśkdómi sem var og er ķmyndašur. Žessi hugsanavilla er eins og aš segja: "ef nįgranni minn gengur meš hękjur žį vil ég einnig ganga meš hękjur". Ég vil fį sama sjśkdóm og nįgrannar mķnir til žess aš geta gengiš meš hękjur. Ég vil vera eins og hinir ķ götunni.

Tķminn mun svo dęma žetta sem enn eina žrįhyggjuna į borš viš gullfętur, silfurfętur og flest önnur žau tiltök ķ stórpólitķk sem dregin eru eins og lambhśshettur yfir höfuš žegnanna - af žeim “sér betur vitandi” mönnum. Viš ęttum žó alltaf aš muna aš sušumark fólksmassa er alltaf hęttulegast žar sem “sameiningin” er hve mest. Sagan segir okkur aš žaš sé žar sem nż žjóšernisleg įtök brjótast fyrst śt og sem svo hęglega geta breytst ķ borgarastyrjaldir, ef jaršvegurinn er nógu hagstęšur og ef vonbrigšin eru nógu mikil og sterk. Vonbrigšin sem svo oft koma žegar embęttismenn og stjórnmįlamenn geta ekki afhent žį vöru sem lofaš var.

Žaš sem lofaš var žegar pólitķskri mynt Evrópusambandsins var żtt śr vör

vonin

Evran įtti aš skila okkur sem bśum hér ķ Evrópusambandinu žvķ sem nęst gulli og gręnum skógum. Fręgastir og vinsęlastir voru spįdómar hagfręšings nokkurs sem er kenndur viš rósina. Žessi hagfręšingur er žó ekki kenndur viš hana Eddu Rós okkar į Ķslandi, nei nei - og heldur ekki viš fullt af rósum uppi ķ rśmi a la Piaf style. Nei, hagfręšingurinn heitir bara Andrew Rose og ritgerš hans, “Ein mynt - einn markašur” (One Money, One Market) er hiš įhrifamesta skrifverk allra tķma um hin geigvęnlegu vęntanlegu jįkvęšu efnahagslegu įhrif sameiginlegrar myntar Evrópusambandsins. Samkvęmt žessu riti įttu višskipti į milli evrulanda aš žrefaldast (300%) og sem afleišing įtti evrusvęšiš aš verša rķkast. Žaš er kanski vegna žessarar ritgeršar Andrew Rose aš forystuembęttismenn Evrópusambandsins sömdu Lissabon 2000 marmiš Evrópusambandsins, rétt fyrir sķšustu aldamót (hér er hęgt aš lesa um žau markmiš og hvernig Evrópusambandinu gengur aš nį žessum markmišum:(Breytt mynd af ESB - höfušstefna)). En hve tķminn lķšur hratt segi ég bara. Žaš eru semsagt 10 įr sķšan evran var sett ķ umferš. Sķšan žį hefur žetta gerst:

Žjóšverjar harma ennžį missi gjaldmišils sķns, D-mark. Žjóšverjar voru alltaf įnęgšir meš žessa mynt sķna. Hśn var žeirra eigin mynt. Almenningur ķ Žżskalandi er ekki įnęgšur meš evru og vill fį sķna eigin mynt aftur.

Ķtalķa hefur ekki efni į aš hafa evru sem gjaldmišil lengur og hefur raunar aldrei haft efni į žvķ. Allt gengur illa į Ķtalķu og almenningur į Ķtalķu kennir evru um ófarir lands sķns. Žaš sama gerir einnig forsętisrįšherra Ķtalķu.

MENNINGARMUNUR

Spįnn naut žó viss efnahagslegs uppgangs frį žvķ evran kom. En žetta er žvķ mišur nęstum einungis efnahagslegur uppgangur sem įtti sér staš į hśsnęšismarkaši Spįnar og sem var afleišing alžjóšlegs flęši fjįrmagns sem fyllti flest lönd heimsins meš bólufjįrmagni. Fyrir Spįn eru afleišingarar m.a žęr aš nśna sitja žeir uppi meš allt aš eina miljón tómar og óseldar nżbyggšar ķbśšir sem enginn vill kaupa. Žetta tifar nśna eins og tķmasprengja undir fjįrhag Spįnar og bankakerfis evrulanda. Žaš er nśna bśiš aš loka į fjįrmagnsflęši til spįnska bankageirans inni ķ mišju evrusvęši. Atvinnuleysi ungmenna undir 25 įra aldri į Spįni er nśna um 28-30% og atvinnuleysi allra er um 13% og mun aš lķkum fara uppķ 22-24%, eins og žaš var frį 1992 til 1998, žegar nišurtśr hagkerfis Spįnar mun botna įriš 2010 eša 2011.

Grikkir höfšu aldrei efni į evru og hafa žaš ekki enn. Žeir žurftu aš fórna miklu af lķfsgęšum almannaheillinnar til žess aš geta tekiš upp evru įriš 2002. Žęr óeiršir sem viš sjįum ķ Grikklandi ķ dag eiga m.a. rętur sķnar aš rekja til žeirra fórna sem žurfi aš fęra ķ almannaheilla-kerfi Grikklands į altari inngönguferlisins inn ķ nżju myntina. Nišurskuršur į almannaheilli var žaš heillin. Atvinnuleysi ungmenna undir 25 įra aldri ķ Grikklandi er nśna um 22-25%. Jś jś, žaš hlżtur aš vera gott fyrir Grikkland aš hafa nśna “sterkan gjaldmišil”. En žaš er bara eitt stórt vandamįl kęru lesendur. Sterka myntin gerir hagkerfi Grikklands gersamlega ósamkeppnishęft. Er gott aš hafa mynt sem bregst svona viš įföllum? Žegar śtflutningsmarkašir evrulanda hrynur, hvaš gerir sameiginlega myntin žį til aš hjįlpa žegnunum? Jś hśn HĘKKAR! Hśn gerir lķfiš ennžį verra fyrir žegnana! Til hvers į mašur aš hafa svona mynt? Uppį punt? Gjaldmišillinn į aš žjóna fólkinu og ekki aš virka sem hįborg eša himnarķki fyrir spįkaupmenn gjaldeyrismarkaša.

Vonirnar um meiri og stęrri verslun og višskipti į milli evrulanda uršu einnig aš dufti į žessum fyrstu 10 įrum evru. Nśna er žaš mat bjartsżnustu hagmanna aš verslun og višskipti į milli evrulandanna hafi einungis aukist um 5-15% į žessum 10 įrum. En žį spyr ég: hvaš hefur verslun og višskipti į milli allra landa ķ hinni miklu hnattvęšingu undanfarinna 10 įra vaxiš mikiš? Er žaš ekki miklu meira en žetta? Er žessi 5-15% aukning ekki einungis afleišing af žvķ sem gerst hefur UTAN evrusvęšis? Sumir hagmenn taka svo djśpt ķ įrinni aš verslun og višskipti hafi alls ekki aukist neitt eša jafnvel minnkaš (Philip R. Lane: The Real Effects of European Monetary Union)

Óendurnżjanleg aušęfi 

Mynd: ķ Evrópusambandinu er žaš fólkiš sjįlft sem er aš verša hin mikilvęgasta og aš žvķ er viršist nęstum hin óendurnżjanlega nįttśruaušlind Evrópu ķ śtrżmingarhęttu. Ungu fólki fękkar svo hratt og mikiš. Um žetta er m.a. fjallaš ķ nżrri bók sem er ķ smķšum hjį hagfręšingnum Edward Hugh sem ber nafniš: Population, the Ultimate non-Renewable Resource? 

Nśna nżtur efnahagur Breta góšs af fallandi gengi pundsins. Pundiš bregst viš breyttum efnahagsašstęšum į ešlilegan hįtt og Bretar munu ekki halda sumarfrķin sķn ķ evrulandi į mešan gengi evru er ekki tengt viš raunverulegar efnahagsašstęšur žar ķ löndum. Žaš sama gera Svķar og Noršmenn žvķ žessi lönd hafa mynt sem er beintengd viš efnahagsašstęšur og virkar fyrst og fremst fyrir žegnana ķ žessum žjóšfélögum. Danir fara nśna til Svķžjóšar til aš kaupa ķ matinn, lįta gera viš bķlinn eša til aš fara til tannlęknis, žvķ Danmörk er eitt af Noršurlöndunum en žó bundin föst viš gengi evru. Ķsland er einnig hįtt į blaši sem įfangastašur žessara žjóša žvķ nś hafa žęr efni į aš fara til Ķslands eftir aš gengi ķslensku myntarinnar tengdist raunveruleikann hratt į nż.

En hvaš gera atvinnulausir Spįnverjar nśna ķ žessu myntsvęši evru? Gera žeir eins og Bandarķkjamenn gera? Žegar launžeginn ķ Detroit missir vinnuna žį flytur hann til Phoenix ķ nżja vinnu eša jafnvel eitthvaš ennžį lengra innan Bandarķkjanna. Žetta er ekkert mįl žvķ hann talar ensku sem er töluš ķ öllum Bandarķkjunum sem einnig eru undir einni stjórnarskrį. En mun Katalónķubśinn frį Spįni flytja til Berlķn eftir vinnu? Nei žaš muna hann ekki gera žvķ ķ fyrsta lagi žį talar hann ekki žżsku og ķ öšru lagi žį er 18% atvinnuleysi ķ Berlķn og er bśiš aš vera žaš įratugum saman. Nei, Katalónķumaurinn mun ekki flytja neitt. Hann fer bara į kassann heima hjį sér og bķšur kanski eina heila kynslóš eftir žvķ aš atvinnuįstand lagist ķ landi sķnu. En bišin veršur löng fyrir vin okkar frį Katalónķu. Atvinnuleysi hin sķšustu 28 įr ķ ESB er bśiš aš vera um 8-12% allann tķmann. Žaš er žvķ ekki aš įstęšulausu aš ESB er alltaf aš dragast aftur śr efnahag Bandarķkjanna og Ķslands. Alltaf breikkar biliš meš hverju įrinu sem lķšur fyrir Evrópusambandiš.

Śtśrdśr. Nżtt vefsetur mitt - helgaš sjįlfstęši Ķslands www.tilveraniesb.net

Jį kęru lesendur, ég hef opnaš nżtt vefsetur sem ég hef helgaš įframhaldandi sjįlfstęši ķslenska lżšveldisins. Ég vil svo heitt og innilega aš Ķsland haldi įfram aš vera fullvalda og sjįlfstętt rķki og aš žaš iški af fullum krafti žaš frelsi sem Ķsland baršist svo hart fyrir. Žvķ frelsi sem hefur gert Ķsland aš einu rķkasta og besta samfélagi ķ heiminum ķ dag. Žaš blęs į móti nśna jį, en žessi mótbyr mun ekki vara aš eilķfu. Hér eru til dęmis myndir af žvķ atvinnuįstandi sem žegnar landa evrusvęšis hafa žurft aš gera sér aš góšu hin sķšustu 28 įr: Atvinnuįstand hin sķšustu 28 įr ķ evrulöndum 

Žaš eru żmsir ašrir fróšleiksmolar į žessu vefsetri sem ennžį er ķ byggingu og sem mun halda įfram aš vera ķ byggingu į mešan ég er. Einnig mun ég śtbśa nytsama nestispakka handa žeim sem vilja sękja į żmis erlend miš og markaši. En til aš byrja meš męli ég eindregiš meš aš sem flestir lesi greinina mķna um frelsiš, ESB og evru: Lestu mig fyrst. Žessi grein birtist įšur ķ sķšustu haustśtgįfu Žjóšmįla. Jęja en įfram meš žennan pistil hérna į Moggablogginu. 

Nż Argentķna inni ķ Evrópusambandinu?

Žaš eru żmis teikn į lofti um aš žó nokkur hluti af löndum Evrópusambandsins séu aš breytast ķ nżja Argentķnu beint fyrir framan nefiš į embęttis- og stjórnmįlamönnum sambandsins. Žetta mun ég skrifa grein um į nęstunni. Kanski er einhver sem man eftir vélbyssuhreišrunum fyrir utan erlenda banka ķ Argentķnu hér į įrunum. Alžjóša Gjaldeyrissjóšurinn man vel eftir žeim. 

Stöšugleikinn

10 žżsk frostmörk

Eins og fyrr er greint žį hefur stöšugleikur Evrópusambandsins veriš mikill. Nęstum žvķ ekkert hefur gerst į žessu efnahagssvęši sem rekja mį til višurvistar sjįlfs Evrópusambandsins, annaš en stöšnun. Žó svo aš ESB hefši aldrei veriš fundiš upp žį žżšir žaš samt ekki aš žjóšir Evrópu hefšu setiš ašgeršalausar, horft ķ gaupnir sér og bešiš eftir aš frelsari meš penna og įętlanir stigi nišur frį himnum einn góšan eša slęman vešurdag. Žjóšir geta alveg sjįlfar, Ķsland er besta sönnunin fyrir žvķ. En nśna mun fyrir alvöru reyna į getu sešlabanka evru (ECB). Žaš er nefnilega fyrst nśna aš žaš mun reyna aš fullu į getu žessa sešlabanka til aš standa viš orš sķn um stöšugleika. Hann brįst illilega į undanförnum įrum žvķ vextir į evrusvęši voru lengi alltof lįgir. Žessi stefna bankans stóš fyrir mikilli bólumyndun og spįkaupmennsku ķ efnahag evrusvęšis. En žaš sem bżšur bankans nśna er žó miklu miklu stęrra verkefni en verkefnin hans hafa veriš į undanförnum įrum. Nśna veršur stęrsta verkefni žessa sešlabanka aš reyna aš halda veršlagi stöšugu eftir aš vešbólgužrżstingur er horfinn vegna žess aš bólugrafnir efnahagir eru hrundir saman yfir heršar žessa sešlabanka Evrópusambandsins.

En biddu nś hęgur Gunnar. Hvaš įttu viš meš aš žaš žurfi aš halda veršlagi stöšugu žegar veršbólgan er aš mestu horfin? Jś kęru lesendur. Nśna žarf sešlabanki evru aš tryggja aš allt verši ekki einskis virši į evrusvęšinu. Žetta er alger andstęša veršbólgu og nefnist veršhjöšnun. Vķtahringur veršhjöšnunar er miklu erfišari višfangs en vķtahringur žrįlįtar veršbólgu og hann er hin śltķmatķva hryllingsmynd allra žeirra sem eiga peninga og žar į mešal eru allir fjįrfestar. Allir vita aš fjįrfestar hręšast mjög afleišingar veršbólgu. Afleišingar veršbólgu er nefnilega hin óhjįkvęmilega veršbólgubarįtta meš hįum stżrivöxtum og neikvęšum gjöfulleika į peningamarkaši fyrir fjįrfestingar, žvķ ašeins fįar fjįrfestingar hafa ķ sér bśandi žaš mikla innbyggša aršsemi aš žęr žoli mjög hįa vexti į žeim fjįrmunum sem er variš til fjįrfestinga og atvinnusköpun. Žvķ dregur śr umsvifum og fjįrfestingum žegar vextir eru hįir og sem afleišing lękkar veršbólga ž.e. ef markašurinn er skilvirkur.

En veršhjöšnun er allt annaš mįl. Žį er nefnilega ekki hęgt aš beita stżrivaxtavopninu žvķ vextir geta ekki oršiš lęgri en nśll. Ķ veršhjöšnunarįstandi žį žarf aš borga bankanum peninga fyrir aš geyma peningana žķna į öruggum staš. Neysla dregst mikiš saman žvķ allir eru aš bķša eftir aš hlutirnir veriš ennžį ódżrari og munu žvķ fresta innkaupum į mešan veršlag er ennžį aš lękka og lękka. Neytendur bķša meš innkaup og fjįrfestum dettur ekki ķ hug aš fjįrfesta ķ neinu žvķ žaš veršur kanski aš engu eša lękkar mikiš ķ verši. Hlutabréf verša minna virši. Žaš er žvķ aš bķša og vona aš veršhjöšnunin nįi botni sķnum, aš jafnęgi nįist eša aš vöxtur taki viš sér. En ķ svona įstandi žį eru žaš fyrst og fremst žeir sešlabankar sem hafa himneskt og beint samband viš skattgreišendur sem geta gert eitthvaš ķ mįlunum. Til dęmis žį er sešlabanki Bandarķkjanna (The Federal Reserve) ķ himnesku beinu sambandi viš vasa skattgreišenda ķ gengum sameiginleg fjįrlög bandarķkja noršur Amerķku, sem eru um 22-25% af žjóšarframleišslu Bandarķkjanna. Žessutan žį er sešlabanki Bandarķkjanna EKKI sjįlfstęš og óhįš stofnun eins og svo margir halda. Hann er undir beinni stjórn sambandsrķkisstjórnar Bandarķkjanna og hefur žaš sem eina markmiš sitt aš sjį til žess aš efnahagur Bandarķkjanna vaxi og aš atvinnuįstand sé žar gott. Žetta fróma hlutverk The Federal Reserve hefur forgang fram yfir aš halda veršlagi stöšugu. The Fed veit aš veršlag kemur ķ öšru sęti žegar virkilega rķšur į aš sżna styrk til žess aš sporna viš alvarlegum hęttum sem stešja aš žessari stęrstu efnahagslegu drįttarvél heimsins og allra tķma. (Remarks by Governor Ben S. Bernanke; Deflation: Making Sure "It" Doesn't Happen Here)

leavingtheamerican

Hérna mun sešlabanki evru eiga mjög erfitt meš aš fóta sig žvķ hann hefur ekki ašgang aš neinum fjįrlögum eins né neins til aš flytja peninga til į žį staši į myntsvęšinu žar sem žeir eiga aš vera og žar sem žeirra er mest žörfin. Žaš munu žvķ verša rķkisstjórnir evrusvęšis sem žurfa aš vinna žessa vinnu. ECB mun einungis horfa į getulaus į mešan evrusvęšiš hrynur, hęgt en örugglega. Hann mun ekki geta bśiš til žį naušsynlegu lįgmarks veršbólgu sem veršur aš vera til stašar til aš bśa til hagvöxt. Einnig gera hį-aldrašir žegnar Evrusvęšis allt miklu erfišara višfangs. En žaš viršist vera oršiš žannig ķ Evrópusambandinu aš fólkiš sjįlft er aš verša hin stęrsta óendurnżjanlega nįttśruaušlind Evrópu. Evrópusambandiš žarf žvķ ekki aš hafa įhyggjur af óendurnżjanlegum hefšbundnum nįttśruaušlindum sķnum. Žęr munu koma til af sjįlfum sér, ef įfram heldur eins og nś horfir til meš hina hröšu fękkun ungs fólks ķ Evrópusambandinu. (Glešifréttir śr gamla heiminum ķ ESB)

En gallinn er sem sagt sį aš žaš eru engin sameiginleg fjįrlög fyrir myntsęšiš og rķkisstjórnir evrulanda eru aldrei og verša aldrei sammįla um eitt né neitt hvaš varšar sameiginlegar ašgeršir. Žżskaland vill ekki gera neitt enda eru žeir svo vanir aš allir geri alltaf allt fyrir žį. Aš allir ašrir togi hagkerfi sķn ķ gang svo Žżskaland megi stunda śtflutning til hagkerfa žeirra. En žaš er alls ekki vķst aš Bandarķkjamenn nenni eina feršina enn aš draga ašaldrįttarvél evrusvęšisins ķ gang. Bandarķkjamenn žurfa nefnilega aš stórauka sinn eigin śtflutning. Žį mun allt ESB žurfa aš bišja bęnirnar sķnar, oft og af mikilli eljusemi. Leggjast į bęn og bišja til Amerķku um aš žeir sjį aumann į “okkur hér ķ gömlu Evrópu”, einu sinni enn (The eurozone depends on a strong US recovery)

Ekkert hefur nefnilega komiš śt śr žessu Evrópusambandi og mynt žess, nema skriffinnska og visnun vöšvaafls frelsisins hjį ašildarrķkjunum. Ekkert sem hefši ekki komiš žó svo aš ESB hefši aldrei oršiš til. Nśna er žvķ ekkert eftir fyrir ESB annaš en aš bķša. Bķša eftir mömmu - žeirri mömmu sem getur ekki afhent vörurnar eins og hśn lofaši. 

Ętlar Ķsland aš verša Ķtalķa noršursins? Nei takk!

Forsķša žessa bloggs

Tengt efni: Hindrar evra atvinnusköpun ? 


Undarlegt žetta Evrópu-samband

Hmmm . . . 

. . . undarlegt, en žaš viršist vera svo aš allt sem kemur nįlęgt žessu Evrópusambandi fari nęstum žvķ sjįlfkrafa į hausinn, nema nįttśrlega aš gamla heima-rķkiš komi og hjįlpi til, žvķ ekki gerir ESB žaš, svo mikiš er vķst. 

Nśna er žaš mjög žrįlįtur oršrómur um aš Danske Bank sé aš fara į hausinn inni ķ mišju Evrópusambandinu sem vekur athygli žeirra sem eiga peninga ķ vissum pappķrum, eša réttara sagt, žeirra sem héldu aš žeir ęttu peninga ķ vissum pappķrum. Žaš er žvķ mišur mjög mikiš aš gera nśna hjį talsmönnum Danske Bank viš aš bera til baka frekar lķfsseigan og Ķslandslegan oršróm sem viršist lifa sķnu eigin langa og žrįlįta lķfi um aš bankinn sé aš fara nedenom og hjem

euflag-fewstars

Öll śtrįs Danske Bank til Ķrlands og baltķsku landanna viršist vera aš hengja žį ķ snöru esb-frelsisins nśna. Rķkisstjórn Danmerkur segist vera aš undirbśa björgunarhring uppį 100 milljašra DKK til bankanna hér ķ žessu ESB landi. Žetta eru ca 2400 miljaršar ISK og kemur ofanķ allt annaš sem hefur veriš kastaš til bankanna. Žetta er ca. hįlf miljón ISK į hvert mannsbarn ķ Danmörku.

Višskiptavild Danske Bank uppį 23 miljarša DKK viršist alveg óvart hafa gufaš upp fyrir hrašbyri į ķrska og baltķska hafinu inni ķ lögsögu ESB. Žessvegna er sennilega veriš aš kasta žessum björgunarhring af žvķ aš žetta heyrir jś vęntanlega undir sjįvarśtvegsmįlin žarna į ballarhöfum Ķrlands og baltķsku landanna. En hvaš veit ég. Žaš er žvķ gott aš viš höfum marga sérfręšinga til aš segja okkur frį žvķ hvernig mįlin standa. Sérfręšingar frį Danske Bank segja okkur til dęmis aš bankageirinn "hafi žaš fķnt" og hafi nęga peninga. Žvķ spyrja ašrir danskir sérfręšingar hvervegna žaš sé žį žörf į žessum monster-pakka til bankanna? En hvaš veit ég.

Hlutabréf ķ Danske Bank hafa falliš um 80% frį hįmarki sķnu fyrir tveim įrum. Nśna er gengiš aftur komiš nišur til sultarįranna 1997, eša nišur ķ fimmtķukallinn. 100 milljašrar DKK gufašir upp.  Går den, så går den. Jammen det er jo bare dejligt!

Markedet frygter minus i Danske Bank

Eksperter sår tvivl om bankpakke

Danske Bank i dramatisk rygtestrųm 

Ekki veit ég hvaš hamingjumįla-kommissar ESB segir viš žessu öllu. Er ekki hęgt aš setja einhverjar fleiri reglur um aš allt eigi aš ganga vel ķ Evrópusambandinu? Ég spyr bara! 

Žaš er žvķ gott aš Ungir Sjįlfstęšismenn hafi alltaf vitaš aš ekki er allt gull sem glóir sem stjarna į blįum bakgrunni. Einusinni var bakgrunnurinn vķst raušur. En nśna er hann blįr. Žaš žykir sumum ögninni betra. 

 

  

En žetta lagast allt brįšum 

Nśna eru einungis 374 dagar eftir žangaš til viš veršum rķkust hér ķ Evrópusambandinu, samkvęmt teljaranum efst til hęgri hérna į žessari vefsķšu. Ég get varla bešiš - ó hve ég hlakka til !  

Fyrri fęrsla: Saxo Bank 10 pśnkta völvuspį fyrir 2009

Forsķša 


Saxo Bank 10 pśnkta völvuspį fyrir 2009

Saxo Bank 10 pśnkta völvuspįin fyrir 2009 er svona

1. Alvarlegar óeiršir ķ Ķran vegna hruns olķuveršs

2. Skortur į eftirspurn mun žvinga olķuverš nišur til 25 dollara fatiš

crude25ar 

3. Vegna uppgufunar į tekjum og į eignum į hśsnęšismarkaši ķ BNA, įsamt stórauknum fjįrmagnskostnaši mun S&P vķsitalan falla nišur til vķsitölustigs 500 (ca -44% frį nśverandi stöšu)

4. Evrópusambandiš fer ķ žaš aš berja į rķkisstjórnum margra ESB-landa vegna stóraukins halla fjįrlaga hjį žessum rķkissjóšum. Ķtalķa mun gera alvöru śr hótunum sķnum og yfirgefa evru og myntbandalagiš fyrir fullt og allt.

5. Įstralski dollarinn mun falla um 35% gagnvart japanska yeni. Hrun į hrįvörumarkaši mun fį alvarlegar afleišingar fyrir įstralska hagkerfiš

 SVARTHOLIŠ

6. Evran mun til aš byrja meš falla um ca 35% frį nśverandi gengi gegn Bandarķkjadal. Svo mun hśn hękka aftur (muna: aš stöšugleiki er bęjarfélag ķ Langtķburtustan © GR)

7. Hagvöxtur Kķna mun hrynja saman nišur ķ 0,00% (muna aš Kķna žarf ca 7% hagvöxt til aš geta stašiš ķ lappirnar). Žetta mun fį alvarlegar afleišingar fyrir Kķna.

8. Žau lönd ķ Evrópusambandinu, - žaš efnahagssvęši sem sumir formenn Sjįlfstęšisflokksins og Samfylkingarinnar vilja binda Ķsland fast viš, - sem eru aš bķša eftir aš taka upp evru og eru nś bundin evru munu verša fyrst til žess aš yfirgefa myntbandalag evrulands (lękningin). Gengi žessara gjaldmišla mun verša sett frjįlst og falla mikiš vegna fjįrmagnsflótta 

commoditiy25ar 

9. Reuters/Jefferies CRB vķsitalan mun falla um 30% eša nišur til 150. Žetta er til vitnis um massķfa spįkaupmennsku ķ hrįvörum sem fékk herra og frś framboš & eftirspurn til aš missa jaršsambandiš undanfarin nokkur įr.

10. 2009 veršur įriš žar sem fyrstu gjaldmišlar sumra rķkja ķ Asķu munu bindast kķnverska gjaldmišlinum yuan. Žessi lönd eru aš leita aš nżjum višskiptalöndum žvķ eftirspurn frį Vesturlöndum veršur svo lķtil

"Žaš er nś ekki hęgt aš segja aš žaš sé lengur djarft aš kalla žetta verstu efnahagskreppu nokkurntķma, hśn er žaš nefnilega. Spįr okkar hafa žvķ mišur reynst réttar aš mestu leyti fyrir žaš įr sem nś er nęstum lišiš. Žaš sem įšur žótti geggjaš er nśna allt oršiš aš raunveruleika". Saxo spįši til dęmis fyrir um gjaldžrot ķslenku bankanna - fall S&P um mera en 25% - olķuverš upp til 175 dala - neikvęšan hagvöxt ķ Bretlandi.

"Žetta er ekki einu sinni smį geggjaš lengur", segir Saxo Bank.

Mķn eigin spį er sś aš gömlu góšu dagarnir eru komnir aftur (what?). Jį, komnir til aš vera. Allt sem heitir stöšugleiki er saga ein. Ekkert mun verša stöšugt nema óróleikinn, stórar og ótrślegar sveiflur. Sannkölluš wilde ride. Žessum tķmum getur unga fólkiš ekki munaš eftir, žaš liggur ķ hlutarins ešli (žetta gildir einnig um unga stjórnmįlamenn, rįšherra og embęttismenn). Unga fólkiš mun žvķ krefjast kraftaverka af rķkisstjórnum margra landa og žar į mešal frį rķkisstjórn Ķslands, sem hśn nįttśrlega mun ekki getaš afhent ķ glansandi pökkum inni ķ skuldsett ryšfrķ burstuš eldhśs horfinna tķma į afborgunum. Žetta veršur žvķ mišur ansi burstaš. Margir ungir "business menn" munu ekki žekkja landslagiš lengur og žvķ missa fęturnar ķ hrauninu. Įttavitinn virkar ekki lengur žvķ pólarnir hafa flutt sig og munu ekki koma ķ leitirnar fyrr en eftir nokkur įr

Svo er allt hitt sem Saxo Bank nefnir ekki hér. En mun Ķsland nį aš fara śr einu gjaldžrotinu ķ annaš į innan viš įratug? Žaš gékk ekki beint vel sķšast: Gengiš į gullfótum yfir silfur Egils. Žess er hęgt aš geta hér aš forstjóri Saxo Bank er einn helsti og virkasti barįttumašur fyrir žvķ aš Danmörk taki EKKI upp evru. Kanski veršur ķslensk króna (ISK) besti gjaldmišill įrsins 2009 (first in first out, FIFO). Hver veit. 

Lauslega žżtt śr Bųrsen | CNBC Europe WSJ og fleiri stöšum: | Saxo Banks 10 vilde forudsigelser for 2009 | Saxo Bank Predicts 2009 Will Hit all Economic Lows - MarketWatch |

 

Forsķša žessa bloggs

Fyrri fęrsla: | Hvaša hagvöxt? | 


Hvaša hagvöxt?

Ķ frétt Morgunblašsins segir

  • IMF ķ andstöšu viš evrópska sešlabankann "Meš žvķ aš beina spjótum sķnum aš Evrópusambandsrķkjum er Strauss-Kahn kominn ķ beina andstöšu viš Jean-Claude Trichet, sešlabankastjóra Evrópu, sem einmitt ķ gęr hvatti til evrópska rįšamenn til aš gęta strangs ašhalds ķ rķkisfjįrmįlum og lįntökum, jafnvel žótt žeir veršu fjįrmunum til aš örva efnahagslķfiš.Trichet hvatti Evrópulöndin til aš halda sig viš umdeildan sįttmįla ESB um stöšugleika og hagvöxt sem setja takmarkanir į lįntöku yfirvalda og heildarskuldir. Strauss-Kahn sagši hins vegar aš nś ętti aš żta gildandi reglubók til hlišar og setja nżjar reglur til aš takast į viš žęr miklu efnahagslegu ógnir sem hann taldi sig sjį framundan".

Er veriš aš meina žennan hérna hagvöxt? Sį nęstum allra lélegasti hagvöxtur ķ OECD sķšustu 14 įr. Alltaf aš verša minni og minni ķ takt viš aukin völd Evrópusambandsins og śtbreišslu myntar žess

Mr G1

 Hagvöxtur herra G1

 

 Stöšugleikur ESB

 

Žaš berast žvķ nśna eftirfarandi glešifréttir frį efnahagsmįlum Evrópusambandins

Žżskalandi er spįš mķnus 3-4% hagvexti (sem er fjórum prósentustigum minna en ekki neitt) į nęsta įri. Žetta mun draga allt evrusvęšiš langt nišur og nógu langt nišri er žaš nś žegar og bśiš aš vera sķšustu 30 įrin 

[ Frankfurter Allgemeine has cracking scoop this morning, having obtained an internal memo from the economics ministry, which expects a slump in growth of more than minus 3 per cent for next year, by far the worst economic decline in German post-war history ] eurointelligence

Athugiš aš Žżskaland er 27,3% af efnahag evrusvęšis. Hagspįin fyrir 2009 fyrir Žżskaland hefur žróast svona undanfariš, alltaf aš versna og mun halda įfram aš versna a.m.k alla nęstu 12 mįnuši:

apr +1.6% | jśl +1.2% | okt +0,3% | des -3% og spį Deutsche Bank segir | des -4% |  

Žaš er ekki undarlegt aš forstöšumašur IMF hafi žungar įhyggjur

Fyrst fer fjįrmįlamarkašur evrusvęšis og raunar alls heimsins ķ alvarlegustu kreppu sķšan 1914. Į Ķslandi var hann žegar hruninn įriš 2006 svo žar žurfti ašeins aš blįsa lķkiš ofanķ kistuna. Ķ kjölfariš hrynur svo śtflutningsmarkašur Evrópusambandsins, og mun halda įfram aš hrynja allt nęsta įriš. En hvaš gerir hinn góši gjaldmišill Evrópusambandsins žį? Jś, HANN HĘKKAR ! (svitna hér). Ef ég vęri Strauss-Kahn myndi ég einnig hafa žungar įhyggjur, žvķ žaš er ljóst aš engir peningar heimsins munu duga til aš draga evrusvęšiš upp śr žeirri kreppu sem er aš koma yfir žetta aldurshnigna efnahagssvęši. Spįnn er aš sökkva ķ sę, Ķtalķa einnig, Žżskaland er aš lamast (aflvél evrusvęšis) og Grikkland er aš verša gjaldžrota. Žetta er hvorki meira né minna en um 60% af evrusvęšinu! Svo mun Frakkland fylgja į eftir žegar žeir eru bśnir aš žurrausa rķkiskassann hjį herra herra forseta forseta G1. Žį veršur 85% af evrusvęšinu ķ dżpstu kreppu frį lokum seinni heimsstyrjaldar.

Stóra spurningin er žvķ ašeins žessi. Hvernig keppu munum viš sem bśum hérna ķ ESB fį? Munum viš fį U-kreppu, V-kreppu eša L-kreppu. L-kreppan er allra verst žvķ žar hrynur allt og heldur sér hrundu ķ allt aš 20 įr. En jį, žaš er sennilega svona sem žaš er aš bśa ķ öldrušum hagkerfum, allt visnar žar mjög hratt (Glešifréttir śr gamla heiminum ķ ESB)

 

 ====================================

Fyrri fęrsla: Hvaš mun nżi sjįlfstęšisflokkurinn heita?

Forsķša žessa bloggs 


mbl.is Strauss-Kahn varar viš žjóšfélagsróstum
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Hvaš mun nżi sjįlfstęšisflokkurinn heita?

 

 

Fįninn 

 Hvaš mun

nżi sjįlfstęšisflokkurinn

heita? 

 

 

 

====================================

Sjįlfstęšisuppgjöf tilkynnt ķ śtlöndum 

Einn kostur, ekkert val 

==================================== 

Forsķša žessa bloggs 

 

Fyrri fęrsla: Hvaš žarf til žess aš drepa nżju stjórnarskrį Evrópusambandsins ?

 

 MBL0150206

Mynd Morgunblašiš: formašur og varaformašur Sjįlfstęšisflokksin kvešja - landiš?- eša sjįlfstęšisflokkinn?

"Jeg tror ikke Island har noe valg etter den knekken vår valuta har fått". 

Žorgeršur Katrķn Gunnarsdóttir varaformašur Sjįlfstęšisflokksins - Einn kostur, ekkert val

Er śtrįs Sjįlfstęšisflokksins hafin? 

Meš žvķ aš smella hér getiš žiš skošaš śtgįfu dagsins af Klassekampen. 

Meira 

Hvaša kröfur gerši ESB vegna Icesave?? 

 Vladimir Lenin sagši -

"besta leišin til aš henda samfélagi eša samfélagsskipan śr stólnum, er aš pilla viš gjaldeyri žess. Žvķ žį mun manni takast aš grafa undan trś flestra į valdhöfum og į sitjandi samfélagsskipan. Žį mun manni jafnvel takast aš grafa undan trś haršsvķrušustu kapķtalista į markašssamfélagi sķnu". Žegar veršgildi og eignir flytjast til į tilviljunarkenndan hįtt, og žar sem allir eru Birnir og Bearish, jafnvel įn žess aš vita af žvķ. Allir verša spekślantar įn žess aš vita af žvķ. Og žeir munu alltaf spekślera į móti markašinum, į móti žeim sem eiga veršmętin. Bjarnaröld rķkir. Ķsar og ķsbirnir koma. Lenķn veršbólga

 

Žetta hefši veriš einfalt

 

Ķ vištalinu viš norska blašiš Klassekampen sagši varaformašur Sjįlfstęšisflokksins aš žaš vęru peningamįlin sem žyrftu aš komast ķ lag strax. En žį hefši varaformašur Sjįlfstęšisflokksins, sem greinilega hefur minna en ekkert vit į peningamįlum, įtt aš hlusta į ašvaranir Sešlabanka Ķslands. En  ķ staš žess sagši hśn honum aš žegja. Svona varaformašur, og sem er haldinn svona skelfilegu žekkingarleysi į mįlefnum Evrópusambandsins, og ofan ķ žaš aš vera clueless ķ peningamįlum, ętti ekki aš vera formašur fyrir eitt né neitt, og allra sķst varaformašur stjórnmįlaflokks sem hingaš til hefur haft sjįlfstęši Ķslands sem hornstein og leišarljós stefnu sinnar.

 

Sem menntamįlarįšherra ętti hśn einnig aš vita manna best aš žaš žarf greinilega aš loka eitthvaš af skólum sem kenna į hįskólastigi į Ķslandi, žvķ aldrei hefur eins mikiš magn af hįmenntušum fķflum horft eins fast, lengi og ašgeršarlaust į eins fįa fįbjįna sem fengu góšfśslegt leyfi žeirra til aš keyra Ķsland ķ žrot į mešan žeir svo horfšu į nafnspjöldin meš titlunum sķnum hįtt uppi į vegg. Žaš er fleira rotiš en bara eitthvaš ķ Danmörku. Mikiš!

 

Afleišing en ekki orsök

 

Žvķ lagšist allt bankakerfiš gjaldžrota śti ķ evrópusambandinu ofanį gjaldmišil Ķslands heima hjį sér? Enginn gjaldmišill žolir svona mešferš. Enginn! En af žvķ aš krónan okkar er góšur gjaldmišill žį lifir hśn af og vinnur aleinn sem ofurmenni, dag og nótt, viš aš afrugla hagkerfiš aftur. Krónan mun einnig ķ leišinni koma ķ veg fyrir Evrópusambandslegt atvinnuleysi hjį launžegum į Ķslandi, hann žjónar nefnilega Ķslendingum žessi gjaldmišill okkar. Žaš žarf meira til aš ganga frį svona góšum gjaldmišli en heilt gjaldžrota bankakerfi į vaxtarhormónum ķ vasanum į śtrįsar kumpįnum, vanhęfa menntamenn, herskįa Breta og lamaša fjölmišla. En gjaldmišillinn okkar į svo sannarlega betri mešferš skiliš en žį mešferš sem hann hefur mįtt žola sķšastlišin mörg įr. En seig er hśn krónan okkar. Hefši einhver annar gjaldmišill žolaš žessa slęmu mešferš? Nei og aftur nei. Ónżtir gjaldmišlar


Hvaš žarf til žess aš drepa nżju stjórnarskrį Evrópusambandsins ?


Eitt stykki nż stjórnarskrį fyrir 500 milljón manns, takk fyrir

3 stjórnarskrįr

Žaš žurfa öll 27 lönd/héruš ķ Evrópusambandinu aš segja jį viš nżju stjórnarskrį Evrópusambandsins til žess aš hśn geti tekiš gildi. Öll löndin/hérušin žurfa aš samžykkja žį stjórnarskrį sem žau eiga aš lifa og bśa undir. Žetta eru engin smį mįl sem stjórnarskrįin nęr yfir:

  • Efnahags-mįlin
  • Gjaldmišla-mįlin
  • Peninga-mįlin
  • Félagslegu-mįlin
  • Landbśnašar-mįlin
  • Sjįvarśtvegs-mįlin
  • Umhverfis-mįlin
  • Vinnumarkašs-mįlin
  • Skatta-mįlin
  • Réttarfars-mįlin
  • Umferšar-mįlin
  • Neytenda-mįlin
  • Menningar-mįlin
  • Stjórn-mįlin
  • Utanrķkis-mįlin

Nei nei og nei 

Ķ byrjun var įkvešiš aš leyfa kjósendum aš kasta atkvęši um žessa 400 blašsķšna stjórnarskrį sem į aš stżra 500 milljón manns. Žaš hlżtur aš standa sitt hvaš į žessum 400 blašsķšum. En hvaš geršist žį?

  • Frakkar sögšu nei
  • Hollendingar sögšu nei
  • Ķrar sögšu nei

Žetta eru 3 nei. En hvaš gera menn žį? Jś žaš į ekki aš leyfa žessum 500 milljón manns aš segja hvaš žeim finnst um žessa nżju stjórnarskrį. Žaš eru nefnilega nęstum 500 milljón fįbjįnar ķ žessu bandalagi, samkvęmt skilningi žeirra sem taka įkvaršanir um žetta mįl fyrir einmitt žessar 500 milljónir manns. Hreint ótrślegt žetta Evrópusamband aš ętla aš byggja nżtt rķki meš 500 milljón manns sem eru of vitlausir til aš geta vitaš ķ hvernig žjóšfélagi žeir vilja bśa. Herra félagi Leonid Brezhnev hinn sįlugi hefši varla getaš slegiš žessum hroka viš.

Er hęgt aš drepa hana? Hvaš žarf til? Byltingu? Verkföll? Óeiršir? Upplausn?

Er yfirhöfuš hęgt aš drepa žessa stjórnarskrį? Er hęgt aš lįta hana detta nišur dauša og sżna sig aldrei aftur? Žessu reynir varaformašur Evrópunefndarinnar aš svara ķ einhliša vištali viš okkur hérna į moggabloggiu. Hvaš žarf til?

Vištal viš Margot Wallström, varaformann ESB

Margot Wallström 

 Smella hér aš nešan til aš horfa į vištališ

Margot Wallström on Newsnight (Treaty of Lisbon rejection) 

Hvernig į aš lesa nżju stjórnarskrį Evrópusambandsins?

Žvķ svarar til dęmis einn af rįšgjöfum Vaclav Klaus forseta Tékklands, Petr Mach, hér . Tékkinn Petr Mach fór einnig einu sinni ķ heimsókn til Brussel til aš tala um hversu įętlanir Evrópusambandsins lķktust mikiš įętlunum Sovétrķkjanna. En einn ašalmunurinn, sagši Petr Mach, vęri sį aš 5 įra įętlanir Sovétrķkjanna lögšu mesta įherslu į aš žaš vęri žungaišnašurinn sem ętti aš fį Sovétrķkin til aš nį hagsęld Bandarķkjamanna. En ķ Evrópusambandinu voru žaš hinsvegar tölvur sem įriš 2000 įttu aš fį Evrópusambandiš til aš nį hinni miklu hagsęld Bandarķkjanna fyrir įriš 2010. Žetta voru žvķ tvennar en mjög ólķkar įętlanir. Ein var einungis til fimm įra og studdist viš kola- og stįlverk. Hin įętlunin var hinsvegar til 10 įra og studdist viš tölvur og internet, eša svo nefnda "upplżsingatękni". Ręšan hans Petr Mach frį žessari jómfrśar Brusselferš er hér.  

En hérna erum viš allt ķ einu komin śt ķ allt annaš er stjórnarskrįnna. Viš erum farin aš tala um Lissabon 2000 markmiš Evrópusambandsins, en žau ganga śt į žaš (jį meira aš segja ennžį) aš Evrópusambandiš verši samkeppnishęfasta og rķkasta hagkerfi heimsins įriš 2010. Hérna er hęgt aš lesa um hvernig žetta gengur hjį Evrópusambandinu: Breytt mynd af ESB - höfušstefna

 

The main objective of the Lisbon Agenda, that Europe should become "the most competitive and most dynamic economy in the world by 2010," might sound like an innocent or even a good idea to the people who have been living in the West for decades. But to those who used to live under the Communist rule in Central Europe, such slogans about catching up with the United States sound all too familiar. The difference is that instead of promoting information technology, the communist planners put more emphasis on heavy industry. Whereas coal and steel used to be the fashion fifty years ago, now it is computers. But the principle remains the same – the politicians believe that they are better qualified than the people in a free market to decide how much money should be invested and in what industries. This principle did not work under communism, and it will not work this time either. 

 

Fyrri fęrsla: Forsętisnefnd Evrópusambandsžingsins notar Tékkland sem dyramottu

Forsķša žessa bloggs 


Forsętisnefnd Evrópusambandsžingsins notar Tékkland sem dyramottu

Kęru lesendur

Jęja, mķnar dömur og herrar, žį er komiš aš žvķ aš herra G1 žarf aš lįta af störfum sem forseti Evrópusambandsins. En žessi herra G1 er nafniš sem gįrungarnir ķ Frakklandi hafa gefiš forseta sķnum, Nicolas Sarkozy, žvķ ķ žeirra huga hagar forseti žeirra sér eins og aš hann sé mikilvęgasti mašur ķ heiminum. En aš vera forseti er mikilvęgt og žungt embętti. Ķ Žżskalandi eru menn meš tvo titla til dęmis kallašir Herr Doktor Doktor. Žvķ yrši žetta herra forseti forseti Nicolas Sarkozy G1. En hvaš vęri Frakkland įn ESB nśna? Žaš vęri žvķ mišur, fyrir Nicolas Sarkozy, einungis Frakkland. Eitt fyrrverandi fyrrverandi Frakkland. 

Mr G1

En hver tekur viš formensku Evrópusambandsins af Nicolas Sarkozy? Jś žaš er forseti Tékklands, Vaclav Klaus - og margir herr herr ķ ESB eru žvķ mjög svo kvķšnir. En sem lišur ķ undirbśningi Tékklands fyrir komandi formennskuna žį įtti sér staš hęst markveršur fundur ķ kastalanum ķ Prag ķ Tékklandi, nśna sķšastlišinn föstudag. Žar komu nefnilega ķ heimsókn żmsir menn vopnašir evrópusambandskķzkum fįnum, skammaryršum, móšgunum, hótunum og fyrirlitningu ķ stórum skömmtum frį Evrópusambandinu. Žetta voru į mannamįli žrżstibullur hinna hreintrśušu į žingi Evrópusambandsins. Hvaš annaš! Gręnir fyrir jįrnum af korrekt hugsjónum hins hreina póltķska rétttrśnašar hinna svoköllušu Evrópumanna.

igsfade

Žeir sem eru ekki sammįla rétttrśnaši svona manna į rétttrśnaš eru yfirleitt stimplašir sem and-evrópskir og jafnvel sem hafandi hęttuleg pólitķsk sjónarmiš, eins og fjįrmįlarįšherra Danmerkur sagši aš forstjóri fjįrfestingabankans Saxo Bank vęri haldinn, einungis vegna žess aš hann er į móti žvķ aš Danmörk taki upp evru og vill berjast gegn žvķ. Jį, "hęttuleg pólitķsk sjónarmiš". Sjįlfur er ég til dęmis "fjandsamur og anti-evrópusinni" af žvķ ég vil aš Evrópa fįi aš halda įfram aš vera Evrópa, en verši ekki United States of Europe, eins og markmišiš er.

Skyldi einhverntķmann ķ heiminum hafa veriš til eins stór pólitķskur gjaldmišill og evran? Ég efast um žaš, žvķ ekkert hefur žessi gjaldmišill gert fyrir hagkerfin sem nota hana, annaš en aš bśa til eymd og volęši fyrir žegnana. Mikiš, stöšugt og stanslaust atvinnuleysi og nįnast engan hagvöxt allann tķmann sem hśn hefur flotiš sem óskamynt spįkaupmanna į gjaldeyrismörkušum.  

En hvaš fór fram į žessum fundi žarna ķ Prag? Var žaš voriš ķ Parg sem var komiš aftur? Nei žvķ mišur, ekkert vor er komiš žar ennžį. Ekki einusinni pķnu pķnu lķtiš vor

Hérna kemur žaš 

Bloggvinur minn Hjörtur J. Gušmundsson hefur žżtt yfir į Ķslensku žaš afrit sem tekiš var į fundinum ķ Prag. Į fagmįli heitir žetta vķst "transcript". En forseti Tékklands varš svo reišur eftir žennan fund meš Evrópusambandsmönnum aš hann birti afskrift af žvķ sem fór fram į fundinum. Mķnar dömur og herrar, ég gef ykkur hér meš fundinn į ķslensku, žökk sé žżšingu Hjartar J. Gušmundssonar

 

Forseti ķ fullvalda rķki??

 

Fyrir žį sem hafa įhuga į aš lesa žetta į erlendu tungumįli žį eru hér nokkrar vefslóšir 

Heimasķša forsetaembęttis Tékklands (www.hrad.cz), žar sem žetta birtist fyrst (hér keyrt ķ gegnum Google žżšingu)Minutes of the adoption of the European Parliament delegation to the President of the Republic Vaclav Klaus og Ceske Noviny skrifar einnig um žennan merka atburš: Klaus criticises behaviour at meeting with MEPs as unprecedented

En žaš er einnig meira af hęttulegum hlutum hér 

Į heimasķšu Vįclav Klaus forseta Tékklands er einnig aš finna žessa hér gein sem sennilega myndi flokkast undir "hęttuleg pólitķsk sjónarmiš". Tķu įr meš evru, įstęša til fagnašar? Ten Years of Euro: A Reason for Celebration?


Nżtt Žjóšmįl śtkomiš. Sešlabankinn og žjóšfélagiš

Sęlir kęru lesendur

Ég leyfi mér aš vekja athygli į nżśtkominni vetrarśtgįfu Žjóšmįla, sem er śtgįfa nśmer 4 įriš 2008. Žar skrifa ég 10 blašsķšna grein sem ber heitiš:

Sešlabankinn og žjóšfélagiš

Hugleišingar ķ tilefni af linnulausum įrįsum į Sešlabanka Ķslands og ķslensku krónuna

 Efnisyfirlit greinarinnar

  • Bókavinur minn André Kostolany
  • Sešlabankinn og gjaldžrot rķkja
  • Žegar sešlabankinn ķ Danmörku fór til Žżskalands
  • og Fęreyjar einnig – nįlęgšin viš samfélagiš
  • Til varnar stefnu sešlabanka į opinberum vettvangi
  • Langhlaup en ekki spretthlaup
  • Eru sešlabankar mikilvęgir?

Brot śr inngangi greinarinnar fer hér

Žjóšmįl : Vetur 2008 Nśmer 4 2008

Žokan ķ Frankfurt er mér minnisstęš žvķ žar fór grįtt ķ grįtt svo oft saman og hljóp sķšan yfir ķ blżgrįtt viš enda dagsins. Ég er aš tala um grįu žokuna og grįu steinsteypuna viš innkeyrsluna ķ žżska sešlabankann, Deutsche Bundesbank. Grįar Mercedes Benz bifreišar komu brunandi upp aš varšskżlinu sem ennžį er žarna fyrir framan žennan grįa sešlabanka Žżskalands. Enginn vissi hvort nokkur vęri inni ķ žessum grįu bifreišum žvķ rśšurnar voru svo dökkar. En stuttu seinna komu nokkrir grįir menn ķ grįum jakkafötum fram ķ sjónvarpinu og sögšu aftur nei. Žetta endurtók sig mörgum sinnum ķ nokkur įr. Nei, nei, engin stżrivaxtalękkun nśna. Žetta var bankinn sem gįrungarnir köllušu Bunkers-bankann, meš tilvķsun ķ sprengjuheld žżsk steinsteypubyrgi śr fyrri styrjöldum sem hafa veriš ekki svo fįtķšar į žessum slóšum hin sķšustu hundraš įr. Nei og aftur nei. Allir bišu ķ eftirvęntingu, en enginn vissi neitt eša gat gert neitt. Hvaš munu žessir grįu menn ķ žżska sešlabankanum gera nśna? Munu žeir lękka vextina?

Smelliš į myndina til aš skoša greinagott efnisyfirlit Žjóšmįla, eša bara hér  ]

Ég hvet žį sem vilja landi og žjóš okkar vel aš lesa žessa grein ķ Žjóšmįlum, žvķ žar er komiš inn į hluti sem lķtiš hafa veriš uppi ķ žeirri öržrifaumręšu sem ennžį geisar į Ķslandi. Umręšan um grundvöllinn fyrir farsęlli tilveru žjóšarinnar ķ sjįlfstęšu Ķslandi. Ekki er allt sem sżnist . . . 

En žaš er miklu meira en žetta ķ Žjóšmįlum 

Žaš er magt fleira athyglisvert og fróšlegt ķ žessari fjóršu śtgįfu Žjóšmįla žetta įriš - įriš 2008 sem mörg okkar seinna munum minnast sem annus horribilis

  • Ragnar Önundarson skrifar um efnahagsmįl og rifjar upp varnarorš sķn um hvert stefndi ķ fjįrmįlalķfi žjóšarinnar og sundurgreinir ennfremur žann vanda sem viš var aš etja
  • Hannes Hólmsteinn Gissurarson dregur fram ķ dagsljósiš nżjar upplżsingar um veru Ķslendinga ķ byltingarskólum ķ Moskvu į fjórša įratug 20. aldar
  • Björn Bjarnason skrifar um žjóšrembu śtrįsarinnar
  • Davķš Žorkelsson fjallar um lagaumhverfi nżs bankakerfis
  • Geir Įgśstsson heldur uppi varnaroršum fyrir kapķtalismann
  • Margt fleira

[ Ritiš Žjóšmįl fęst ķ öllum bókabśšum Pennans og Eymundsson, bensķnstöšvum Olķs og nokkrum fleiri stöšum. Einnig er hęgt aš kaupa einstök hefti og gerast įskrifandi ķ Bóksölu Andrķkis (Vef-Žjóšviljinn). Žį er hęgt aš gerast įskrifandi og kaupa einstök hefti ķ sķma 698-9140. Žjómįl kostar 1.300 krónur. Śtgefandi Žjóšmįla er Bókafélagiš Ugla, Hraunteigi 7, 105 Reykjavķk, sķmi 698-9140 ]

Forsķša žessa bloggs

fyrri fęrsla: Mesti fjöldi gjaldžrota ķ Danmörku. Ķslenskir bankar aftur į hausinn? 


Mesti fjöldi gjaldžrota ķ Danmörku. Ķslenskir bankar aftur į hausinn?

Mesti fjöldi gjaldžrota ķ Danmörku frį žvķ męlingar hófust

Gjaldžrot hlutafélaga ķ Danmörku nóvember 2008

Nóvember mįnušur fer žvķ mišur inn ķ sögubękurnar sem vesti nóvember mįnušur gjaldžrota hlutafélaga ķ Danmörku frį upphafi męlinga. 524 hlutafélög voru lżst gjaldžrota ķ žessum mįnuši. Žetta er 83% aukning frį žvķ į sama tķma į sķšasta įri. Žęr atvinnugreinar sem uršu verst śti voru "allt sem hefur meš fasteignir aš gera" og svo "allt sem hefur meš flutninga aš gera". Žetta rķmar įgętlega žvķ žeir bransar sem verša fyrst fyrir baršinu į samdrętti er einmitt flutningar. Menn ęttu aš staldra ašeins viš hugtakiš flutningar. Undanfarna įratugi hafa flutningar įtt góša daga vegna žess aš hnattvęšingin hefur flutt atvinnutękifęrin til staša sem ennžį bjóša uppį vinnuafl sem gengur fyrir kolum og lįgum launum. En ekki nóg meš žaš žį hafa "góšu" störfin einnig flutt meš žeim lélegu. (Antallet af konkurser sętter rekord) 

Krónan okkar į fįa tękifęrissinna sem vini nśna 

Mikiš hefur veriš rętt um gengisfall ķslensku krónunnar undanfariš og hafa sumir gengiš svo langt aš lżsa hana "ónżta" žvķ hśn hafi falliš allt aš 100%. En ekkert getur falliš um 100% įn žess aš verša aš engu. Žessum ašilum til upplżsingar vil ég benda į aš gengi ķslensku krónunnar er falliš um 49% gagnvart evru į sķšustu 365 dögum (uppfęrt: 4/12 '08: nś er falliš 47% sķšustu 365 daga eftir 8% styrkingu dagsins). En 365 dagar eru eitt įr samkvęmt mķnu dagatali. Žetta geršist er nęstum allt ķslenska bankakerfiš lagšist gjaldžrota į hausinn ofanį mynt okkar. Žetta er dįlķtiš meira en evran féll į 22 mįnušum įrin 2000-2001 vegna vantrausts, en žį féll hśn um 30% gagnvart dollar, - og žaš žrįtt fyrir sameiginlegar björgunarašgeršir sešlabanka ESB og Bandarķkjanna ķ tvķgang. Nśna vinnur seigur, duglegur og sveigjanlegur gjaldmišill okkar Ķslendinga, aleinn og sem ofurmenni, dag og nótt viš aš afrugla hagkerfiš aftur. Hann mun einnig ķ leišinni koma ķ veg fyrir Evrópusambandslegt atvinnuleysi hjį launžegum į Ķslandi, hann žjónar nefnilega Ķslendingum žessi gjaldmišill okkar. Žaš žarf meira til aš ganga frį svona góšum gjaldmišli en heilt gjaldžrota bankakerfi į vaxtarhormónum og herskįa Breta. En gjaldmišillinn okkar į svo sannarlega betri mešferš skiliš en žį mešferš sem hann hefur mįtt žola sķšastlišin mörg įr. En seig er hśn krónan okkar. Hefši einhver annar gjaldmišill žolaš žessa mešferš? (Ónżtir gjaldmišlar)

Svona lķtur 94% fall śt  

En ef mönnum langar aš skoša hvernig 94% fall lķtur śt į blaši žį ęttu žeir aš skoša žessa mynd hér aš nešan. Žetta er mynd af žvķ hvernig mįlin standa meš hnattvęšinguna nśna, eftir aš fjįrmįlageiri heimsins fékk fast sęti į klósettinu ķ öryggisrįšinu heima hjį mömmu sinni, rķkinu. En Baltic Dry vķsitalan, sem var stofnuš įriš 1744, męlir hvaš žaš kostar aš panta vöruflutninga į höfum heimsins nśna. Enginn mun bóka neina fragt nema aš hann ętli aš flytja eitthvaš. Nśna ętlar heimurinn greinilega ekki aš flytja neitt aš rįši lengur žvķ žessi vķsitala er fallin um 94%. Hnattvęšingin er žvķ komin į žann staš sem hśn var fyrir ca. 25 įrum. Žaš er ekki skrķtiš žó aš žaš sé aš koma ķsöld ķ hagkerfum vķša um heim. Žessi mynd er įkaflega glęsileg og įhrifamikil. En afleišingarnar verša ekki glęsilegar. En žetta er allt saman Sešlabanka Ķslands og Davķš Oddssyni aš kenna, valdamesta manni og sešlabanka ķ heiminum.

baltic_dry_index_bloomberg

 

Ašild aš Evrópusambandinu viršist skaša mörg rķki žess ķ kreppunni

Žaš viršist vera aš eyšileggja efnahag flestra rķkja Evrópusambandsins aš vera ķ Evrópusambandinu nśna žvķ žau žora ekki aš gera neitt sem getur bjargaš žegnum žessara landa frį hörmungum žeirrar kreppu sem nśna er aš hefja hinn glęsilega feril sinn. Spįnn er kominn meš 13% atvinnuleysi nśna, sem eru 3 miljónir atvinnuleysingja. Žaš er gott aš žaš séu lausar 1 miljón tómar ķbśšir handa žeim į Spįni. Ljóst er aš efnahagsįstand ESB mun halda įfram aš versna ķ aš minnsta kosti 14-18 mįnuši ķ višbót og mun kanski botna snemma įrs 2010 eša jafnvel enn seinna. Žaš er žvķ lķklegt aš atvinnuleysi į Spįni muni nįlgast 20% seint į nęsta įri. Žar nęst er žaš atvinnuleysi Slóvakķu sem er nśna komiš ķ 10%, svo er žaš Frakkland sem er meš 8,2% atvinnuleysi eins og žaš hefur haft sķšastlišin 25 įr eša svo, svo kemur Ungverjalandiš meš 8,1% atvinnuleysi og į hęlum žess er Portśgal og allt evrusvęšiš meš 7,7% atvinnuleysi sem er dįlķtiš mikiš hęrra en žaš var frį žvķ ESB var fundiš upp. Žar nęst er Lettland, Ķrland, Žżskaland og Ķtalķa. Žetta er atvinnu laust Evrópusambandiš. Aš ganga ķ ESB nśna eša į nęstu įrum vęri žvķ eins og aš ganga ķ Bandarķkin įriš 1931.

Sögur herma aš Alžjóša Gjaldeyrissjóšurinn (IMF) hafi svo miklar įhyggjur af Grikklandi nśna aš žeir įlķta aš žaš munu žurfa aš bjarga öllu Grikklandi frį hruni (samkvęmt skrifum fyrrv. hagfręšings IMF Simon Johnson). Einnig er tališ lķklegt aš evrubinding Lettlands, Eistlands og Lithįen sé aš eyšileggja efnahag žessara landa svo mikiš aš žau muni neyšast til aš brjóta bindinguna viš evru į nęstunni og fella gengiš. Fjįrmįlarįšherra Lettlands, Atis Slakteris, hefur stašfest aš gengisfelling hefur komiš til tals ķ višręšum rķkisstjórnar Lettlands viš IMF, en aš rķkisstjórnin standi enn fast į aš gengiš verši ekki fellt. En IMF er nśna aš bśa sig undir aš bjarga žessum löndum Evrópusambandsins frį afleišingum ašildar žeirra aš Evrópusambandinu. En hvaša ESB lönd verša svo nęst?

Tölur geira fjįrmįla herma aš žaš sé bśiš setja spįnska fjįrmįlageirann ķ sótthvķ inni ķ mišju evrusęšinu! Hvernig getur žetta gerst? Įtti ekki evra aš lękna allt svona? (The Spanish Crisis In A Nutshell) Ętla menn aš segja mér aš spęnskum bönkum sé ekki treystandi? En eins og sumir vita žį hafa hlutabréf ķ stęrstu bönkum Evrópusambandsins falliš um meira en 80% į sķšustu 16 mįnušum. Žeir hluthafar sem ennžį eru eftir meš bréf sķn sofa ekki vel į nótunni žvķ žeir eru svo hręddir - og ekki aš įstęšulausu - um aš bankinn žeirra verši žjóšnżttur į morgun, žarnęsta dag, eša daginn eftir žann dag. Dagar koma. Einhver sem vill eiga hlutabréf ķ žjóšnżttum banka?

Evrusvęšiš getulaust og ķ gildru vansköpunar evru 

Wolfgang Munchau segir ķ grein ķ žżska Financial Times ķ dag aš Žżskaland og evrusvęši séu brįšum aš verša lokuš og lęst föst inni ķ Keynesian liquidity trap (lausafjįrgildru). En svona gildra virkar žannig aš vextir nįlgast nśll og peningastjórnin er ófęr um aš örva efnahaginn meš hefšbundnum ašgeršum ķ peningastjórn (monetary policy) žvķ hśn er engin hjį Žżskalandi og žetta mun smita allt evrusvęšiš. Peningar munu žvķ verša hamstrašir til žess eins aš geyma žį į öruggum staš og burtu frį eyšileggingu į fjįrmįla og peningamörkušum ķ staš žess aš žeim sé fjįrfest. Efnahags-frostiš kemur svo vegna skorts į fjįrfestingum og svo mun vķtahringur veršhjöšnunar taka viš og afgreiša okkur inn til dyra helvķtis. Allt žessari blessašri getulausu og geldu peningastjórn į evrusvęšinu aš kenna. Evran er mynt įn vöšva. Sešlabanki Bandarķkjanna žarf ekki aš glķma viš svona tómar tunnur af engu, lamaša vöšva rķkisfjįrmįla (fiscal policy) sem vinna į móti hvor öšrum eins og ķ gešklofa lķkama. En fjįrlög ESB eru 2-3% af VLF ESB og ECB getur ekki bśiš til eitt né neitt śr lofti. Fjįrlög sambandsrķkja Bandarķkanna eru um 23% af VLF ķ BNA. Munu ķsar og ķsöld koma ķ ESB? 

Eins og Ķslendingar vita žį į Sešlabanki Ķslands nśna allt sitt pśšur žurrt og geymt į öruggum staš. Žegar žetta pśšur veršur tekiš ķ notkun į Ķslandi žį munuš žiš sjį hvers megnugt ķslenska hagkerfiš veršur. Žiš eigiš žetta allt til góša. Lękkun stżrivaxta mun gera margt mjög gott fyrir ķslenskan efnahag. En žegar žetta gerist žį mun ECB löngu verša oršinn skotfęralaus.   

Eftir įföll er ferli ferskra fjįrmuna oftast svona: 1) fyrst fara žeir til hlutabréfamarkašarins 2) svo fara žeir til fyrirtękja 3) svo fara žeir til fjįrfestinga 4) svo koma žeir til til neytenda ķ launum og framgangi 5) svo fara žeir inn ķ hśsnęšismarkašinn 


barroso

Borroso leikur hlutverk sitt vel įfram sem hinn įbyrgšarlausi lżšskrumari fyrir ESB

Ķ śtvarpsvištali viš eina franska śtvarpsstöš segir žessi formašur ESB - sem ekkert hefur sést til ķ fjįrmįlakreppunni, samkvęmt gagnrżni Žjóšverja - aš Bretland hafi aldrei veriš nęr žvķ aš taka upp evru en žeir eru nśna. Hver sagši žetta spyr śtvarpiš. Jś žeir menn sem skipta mįli ķ bresku samfélagi. Höfum viš heyrt žetta einhversstašar įšur kęru Ķslendingar?

 

"I don't mean to say that it will be tomorrow and I know that the majority in Britain are still opposed, but there is a period of consideration under way and the people who matter in Britain are currently thinking about it"
                 Jose Manuel Barroso forseti

 

Žżšing: ég veit aš žetta veršur ekki į morgun og ég veit einnig aš almenningur er į móti evruupptöku en žeir sem skipta mįli ķ bresku samfélagi eru aš hugsa um žetta. Žarna höfum viš hiš rétta andlit ESB. Žetta er lżšskrumarinn frį Brussel sem hér talar fyrir hönd žeirra sem "skipta mįli" ķ bresku samfélagi. Žś og ég skiptum ekki mįli ķ huga žessa manns. Žvķ fer Henry Nitzsche ekki fögrum oršum um žetta Evrópusamband ķ tölu sinni hér ķ žżska žinginu og kallar hann žar nżju stjórnarskrį Evrópusambandsins fyrir nżja Versalasamninga fyrir Žżskaland (enskur texti)   

Reyna Ķslendingar aš koma bönkum sķnum į hausinn aftur?

Mér lķst afskaplega illa į žį hugmynd aš lįta erlenda banka koma inn ķ bankarekstur į Ķslandi nśna viš žęr ašstęšur sem nśna rķkja į Ķslandi og ķ ESB og sem munu rķkja į nęstu įrum. Žetta gęti žżtt aš bankarnir gętu hugsanlega fariš į hausinn aftur eša žurfa aš loka aftur žvķ stór hluti af bankageiranum ķ Evrópusambandinu į eftir aš fara į hausinn eša aš öršum kosti verša žjóšnżttur. Ef stór hluti bakageirans veršur žjóšnżttur ķ ESB žį veršur aš loka og draga sķg śt śr bankarekstri į Ķslandi eša selja bankana til Ķslendinga aftur, ef žeir žį geta keypt žaš til baka sem žeir ętla aš gefa frį sér nśna. Northern Rock bankinn žurfti til dęmis aš loka ķ Danmörku žegar bankinn var žjóšnżttur ķ Bretlandi žvķ rķkisfyrirtęki meiga ekki (allavega ekki ennžį) reka banka ķ śtlöndum. Erlendir bankar munu einnig nota Ķslendinga eins og mjólkurkżr į nęstu įrum sé žeim gefinn kostur į žvķ. Žetta eru hrapalleg mistök aš mķnu mati, og sérstaklega séš meš tilliti til atvinnulķfsins žvķ bankar ķ ESB munu alls ekki geta sinnt skyldum sķnum viš atvinnulķfiš į nęstu įrum. Žeir munu kyrkja allan hagvöxt a la Japan. Sem dęmi mį nefna aš Danske Bank var gagnrżndur haršlega fyrir aš žurrka mistökum og tapi sķnu yfir į Fęreyinga ķ sķšustu bankakreppu, en žį var Danske Bank meš bankarekstur ķ Fęreyjum. 

Forsķša žessa bloggs

Ég męli meš Hindrar evra atvinnusköpun? 


Skrįr tengdar žessari bloggfęrslu:

Höfundur

Gunnar Rögnvaldsson
Gunnar Rögnvaldsson

Búseta: Ísland.
Reynsla: 25 ára búseta í ESB og fyrirtækja-rekstur í DK/ESB frá 1985 til 2010. Samband:
tilveraniesb hjá mac.com

Ég er hvorki skráður á Facebook, Twitter, Linkedin né á neinum öðrum "samfélags-vefjum". Aðsetur skrifa minna er einungis að finna hér á þessari síðu og á tilveraniesb.net og í blöðum og tímaritum

Bloggvinir

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband