Leita Ý frÚttum mbl.is
Embla

Pillan

Ůa­ er mÚr "nŠstum"áSmileáˇskiljanlegt afhverju ═slendingar yfir h÷fu­ eru a­ gŠla vi­ a­ mßta g÷mlu f÷t nřja keisarans Ý Evrˇpu ■.e.a.s ESB.á


╔g er n˙na b˙inn a­ b˙a og reka fyrirtŠki Ý ESB Ý 23 ßr.

En Úg břst vi­ a­ ■etta sÚ eins og me­ svo magt anna­ - a­ ■a­ vilja j˙ allir prˇfa af eigin raun hvernig pillan smakkast. ╔g vildi ˇska a­ Úg gŠti sent ykkur ■ß pillu sem Úg er b˙inn a­ totta ß hÚrna Ý ESB sÝ­ustu 23 ßrin. Vildi ˇska a­ Úg gŠti leyft ykkur a­ smakka ßn ■ess a­ ■i­ ■urfi­ a­ renna henni ni­ur.

En stˇra vandamßli­ er a­ ■ar er j˙ ekki hŠgt a­ lßta sÚr nŠgja a­ smakka. Um lei­ og pillan er komin Ý magann er ekki hŠgt a­ kasta henni upp aftur. Ůa­ er sem sagt engin sm÷kkun-only m÷guleg. Allur rÚtturinn ver­ur af fara ni­ur og ■a­ er ekki hŠgt a­ Šla honum upp ver­i manni fl÷kurt. Engin ■jˇ­ sem Úg ■ekki myndi fß eins mikla magapÝnu af ESB-pillunni eins og ═slendingar.

Letri­ er varla ■orna­ ß sjßlfstŠ­isyfirlřsingu ═slenska Lř­veldisins. Ůi­ myndu­ deyja a­ innan og ve­ra geld mi­a­ vi­ ■a­ fyrirmyndar ■jˇ­fÚlag sem ■i­ b˙i­ vi­ n˙na.

Tal Ýslendinga um hßtt ver­lag ß hinu og ■essu takmarkast oft vi­ einhverjar ßkve­nar matartegundir e­a ßkve­nar v÷rur. Ůessi umrŠ­a er alveg nßkvŠmlega s˙ sama og fer fram Ý l÷ndunum INNAN efnahagsbandalgsins. Allir vilja j˙ grei­a sama matarver­ og R˙menar og B˙lgarar grei­a fyrir mat sinn - en - einginn vill ■ˇ vera ß s÷mu launum e­a b˙a vi­ sama kaupmßtt og R˙menar og B˙lgarar. Enginn!

Sta­reyndin er s˙ a­ allir vesturlandab˙ar hafa aldrei Ý s÷gu mannskyns veri­ eins fljˇtir a­ vinna fyrir mat sÝnum eins og n˙na. Ůetta gildir einnig um ver­ ß bensÝni. Ůa­ hefur a­eins komi­ fyrir einu sinni ß­ur ß sÝ­astli­num ca. fjˇrum ßratugum (og ■a­ var ß ßkve­num tÝmap˙nkti ß ßttunda ßratugnum) a­ vesturlandab˙ar hafa veri­ fljˇtari a­ vinna fyrir einum lÝtra af bensÝni. En olÝuver­ mun koma ni­ur aftur, og ■a­ innan skamms. Ekki tr˙a dˇmsdagspredikurum Ý ■essum efnum. Veri­ fegin a­ ■i­ ■urfi­ ekki a­ kynda h˙sin ykkar me­ olÝu e­a b˙a til rafurmagn ˙r kolum. Veri­ einnig fegin a­ orkuver­ sÚ ekki skattlagt ß hrottalegann hßtt.á

En ß me­an hagv÷xtur sÝ­ustu 10 ßra, og jafnvel enn lengur, hefur ver­i­ lßgur hÚr Ý efnahagsbandalaginu, ■ß hefur hagv÷xtur ß ═slandi veri­ svakalegur - e­a - 45% ß mˇti 22%.

Ůi­ lifi­ eins og blˇm Ý eggi en kvarti­ samt. Engin ■jˇ­ hefur eins gott atvinnußstand og ■i­. Ůjˇ­artekjur ß mann eru einna mestar ß ═slandi og framfarir og nřsk÷pun er svakaleg mi­a­ vi­ allar ■jˇ­ir Ý ESB.

╔g veit a­ gengi Ýslensku krˇnunnar hefur skoppa­ ■ˇ nokku­ undanfari­. En ■a­ hafa vissulega řmsir a­rir gjaldmi­lar einnig gert. Muni­ vinsamlegast, a­ ■egar evran var sjˇsett hÚr ■ß fÚll h˙n nŠstum strax miki­ gangvart dollar.

Ůß s÷g­u menn hÚr Ý ESB a­ evran vŠri "ˇnřtur" gjaldmi­ill, sem var nßtt˙rlega hlŠgilegt a­ halda fram, ■vÝ gjaldmi­ill er einungis gjaldmi­ill, sama hva­a nafni hann nefnist. En n˙na stein■egja ■essir menn, ■vÝ n˙na er evran svo hß gagnvart dollar a­ ˙tflutningur frß ESB til BNA ß undir h÷gg a­ sŠkja. Atvinnuleysi mun aukast hÚr vegna ■essa. En sem sagt, evran er einungis gjaldmi­ill eins og a­rir gjaldmi­lar, h˙n mun fara upp og ni­ur. Sama er a­ segja um Ýslensku krˇnuna.

Gjaldmi­lar munu alltaf sveiflast innbyr­is ■vÝ ■eir byggja j˙ ß breytilegum stŠr­um og ß eftirspurn og frambo­i. Ůa­ mikilvŠgasta er ■ˇ a­ hafa eigin gjaldmi­il, eigin peningastjˇrntŠki, eign se­labanka og sem byggir ß STERKU efnahagslÝfi. Allt anna­ er einungis ■okusnakk.

═slenskt efnahagslÝf hefur ■rˇast svo hratt undanfari­ a­ Se­labanki ═slands hefur ekki geta­ fylgt alveg ■eirri ÷ru ■rˇun Ý ßtt til mikillar al■jˇ­avŠ­ingar hagkerfisins, og sem hefur ßtt sÚr a­ stˇrum hluta sta­ undanfarin ■rj˙ ßr, a­eins. Har­inn og krafturinn hefur veri­ svo mikill ß ═slandi.

En n˙na er einmitt veri­ a­ rß­a bˇt ß ■essu. Se­labankinn er a­ koma sÚr upp gjaldmi­ilsstjˇrntŠkjum sem flestir se­labankar Ý opnum hagkerfum hafa haf um ßrara­ir. En menn ver­a a­ muna a­ ■a­ er fyrst ß undanf÷rnum ÷rfßum ßrum a­ Se­labankinn hefur haft brřna ■÷rf ß ■essum stjˇrntŠkjum ■vÝ hagkerfi ═slands var ■ß ekki nŠrri eins al■jˇ­avŠtt og ■a­ er a­ ver­a n˙na. HÚrna ß Úg vi­ ■ß currency swap (FX Swap), e­a gjaldmi­laskiptasamninga sem eru Ý vinnslu. Sviss notar svona samninga mj÷g miki­, kanski einna mest. ECB og The Fed eru a­ koma ß FX Swap ß milli sÝn til ■ess a­ dollara■yrstir evrˇpskir vi­skiptabankar geti fengi­ au­veldari a­gang a­ dollurum ß tÝmum ■renginga ß fjßrmßlam÷rku­um.

Ůi­ b˙i­ ■vÝ vi­ ÷fundsver­a st÷­u kŠru ═slendingar, - sta­a sem er:

  • Ůi­ hafi­ eigin se­labanka sem er a­ vaxa og fß stŠrra og mikilvŠgara hlutverk Ý vaxtar■jˇ­fÚlagi
  • Eigin se­labanka sem sinnir eigin hagkerfi og hefur eigin střrivaxtavald og sem byggist ekki ß ■÷rfum Ůřskalands, Frakklands e­a lands X e­a Yá
  • JßkvŠ­ vandamßl hagvaxtar Ý sta­ st÷­nunar e­a ver­hj÷­nunar
  • Mikla nřsk÷pun sem kallar ß ÷rar breytingará
  • og hratt vaxandi nřjar atvinnugreinar
  • Ý hagkerfi sem er a­ hnattvŠ­ast

Gefa ■arf Se­labanka ═slands tÝma til a­ mŠta nřjum ■÷rfum nřrra atvinnugreina. ╔g er ekki viss um a­ stˇru vi­skiptabankarnir hafi vaxi­ Ý samrß­i vi­ Se­labankann, hmm. En ■eir hafa j˙ fer­ast all hratt undanfarin 3 ßr. Krafturinn hefur veri­ mikill.

╔g er viss um a­ Se­labanki ═slands mun vaxa me­ sÝnu hlutverki. Ůetta er einungis byrjunin ß lengra og stŠrra ferli.

á


Athugasemdir

1 identicon

Magna­ur pistill...

Sammßla Ů╔R..........

gfs (IP-tala skrß­) 19.5.2008 kl. 19:09

Höfundur

Gunnar Rögnvaldsson
Gunnar Rögnvaldsson

Búseta: Ísland.
Reynsla: 25 ára búseta í ESB og fyrirtækja-rekstur í DK/ESB frá 1985 til 2010. Samband:
tilveraniesb hjá mac.com

Ég er hvorki skráður á Facebook, Twitter, Linkedin né á neinum öðrum "samfélags-vefjum". Aðsetur skrifa minna er einungis að finna hér á þessari síðu og á tilveraniesb.net og í blöðum og tímaritum

Bloggvinir

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband